“Het is absoluut fascinerend hoe dit kleine lapje nitriel een wereld vol schaamte, seksisme en ongelijkheid openbaart!”, lacht Denise van Dijk. Met een assortiment vrouwencondooms in haar rolkoffertje reist de president van de Female Health Company in sneltreinvaart, op hoge hakken, de wereld over.

Gelukkig heeft ze – tussen een bezoek aan Brazilië en Nigeria in – tijd voor een openhartig gesprek in een hip koffietentje in het Amsterdamse Westerpark. Denise is zo iemand die succes uitstraalt. Het is de combinatie van haar smetteloze outfit, het Amerikaanse accent, haar zelfverzekerdheid en zakelijke instelling.

Authentiek

‘Ik streef er nooit naar om iemand anders te zijn dan mezelf. Ik ben authentiek. Mijn normen en waarden bijvoorbeeld lever ik nooit in. Vrouwen als Chimamanda Adichie, Frida Kahlo en Beyonce, zo krachtig en eigen, daar put ik inspiratie uit.’

Anticonceptie is volgens Denise de basisvoorwaarde voor echte gelijkheid. Want dankzij de pil, het spiraaltje of het vrouwencondoom kan de vrouw op gelijke voet met de man leven. ‘Het basale gendergevecht wordt uitgevochten op het vrouwenlichaam’.

Bewapend met haar vrouwencondooms en rolmodellen, trapt Denise heel wat heilige huisjes omver om ‘het lapje nitriel’ over de hele wereld aan de man te brengen.

Schaamte en seksualisering

Of het nu Botswaanse ministers, technocraten in Brussel of huisartsen in Bombay zijn, de reacties van haar gesprekspartners (helaas bijna altijd mannen, verzucht ze) zijn onder te verdelen in twee typen.

Dit was – en is – het enige voorbehoedsmiddel dat vrouwen eigen zeggenschap geeft in de bescherming tegen zwangerschap, soa’s en hiv/aids

Geamuseerd vertelt ze: “De schaamte vertaalt zich naar een soort ongemakkelijkheid. ‘Oh nee hoor, ik hoef niet te zien hoe het werkt. Laat het ding maar lekker in de verpakking zitten!'” Daarnaast komt ze ook overdreven seksualisering tegen. “Mannen voelen dan ook schaamte, maar draaien het om. Ze zien een leuke jonge vrouw voor zich en vragen dan van goh, heb jij dit wel eens zelf gebruikt, hoe doe je dat dan, en in welke standjes werkt het dan het beste? Met zo’n dikke knipoog erbij.”

Spanning in de samenleving

Daar prikt Denise dus dwars door heen. Volgens haar zijn de reacties (beschamen of seksualiseren van de vrouw) tekenend voor de spanning die we ook in de maatschappij terugzien. “Als een vrouw vecht voor een hoge positie, wordt ze of beschaamd (dat verdien jij niet) of geseksualiseerd (ze heeft vast haar weg omhoog geneukt).”

Zie je dat mechanisme over de hele wereld terugkomen? “Het is een onderliggend mechanisme, en de cultuur van een land bepaalt hoe het tot uiting komt. In Afrikaanse landen bijvoorbeeld zijn mensen behoorlijk open en direct. Ik vind dat heel prettig, dan weet ik tenminste waar ik aan toe ben. Toch heerst nog erg het idee dat een vrouw moet baren en thuis moet blijven.”

Meer lezen over het vrouwencondoom? OneWorld publiceerde eerder over de vooroordelen waarmee het product kampt, schreef over de noodzaak van betrouwbare informatie over seks en voorbehoedsmiddelen, organiseerde een speciale avond over het vrouwencondoom, en de redactie testte het product zelf.

Geen gelijkwaardigheid

“In het westen zie ik zo’n decision-maker als ik binnenkom  al verlekkerd kijken en dan zegt hij iets van ‘wow wat een mooie benen zeg’. Dat is hetzelfde onderliggende mechanisme van de vrouw seksualiseren, dan is er geen gelijkwaardigheid meer.”

Over Zuid-Amerika is ze meer te spreken, omdat daar volgens haar grote sprongen worden gemaakt. “Dat moet ook wel, want het Zika-virus heeft een aantal ongemakkelijkheden blootgelegd. Het machismo in die landen is enorm, je mag vrouwen seksualiseren en ze alles naar hun hoofd slingeren en nemen zoals je maar wilt, maar over rechten voor de vrouw mag niet worden gesproken. Abortus is taboe. Zika heeft dat wel blootgelegd.”

Het vrouwencondoom niet aantrekkelijk? Dat zegt meer over vrouwen en ons schoonheidsideaal. Want zeg nou zelf; een penis in een condoom ziet er toch ook knap lullig uit?

De Braziliaanse regering heeft onlangs besloten vijftig miljoen vrouwencondooms per jaar af te nemen. Voelt dat als een overwinning? “Ja, echt fantastisch! Brazilië heeft een heftige machocultuur, maar heeft nu zo’n gedurfde campagne opgezet, dat zou hier in Nederland niet kunnen! Het Ministerie van Gezondheid heeft op Tinder nepprofielen aangemaakt waarop ze adverteerden voor onbeschermde seks. Mensen die daar op reageerden, kregen vervolgens informatie over veilige seks en ook het vrouwencondoom. Fantastisch toch!?”

Vrouwencondoom nieuwe stijl en geur

Colors

“Oh wacht, ik heb nog wat meegenomen”, fluistert ze ondeugend. Haar ogen gaan glinsteren terwijl ze met haar hand in haar tas zoekt. “Dit wordt echt de revolutie in orale seks! Wacht even hoor.” En dan liggen daar voor ons een bruin, roze en paars vrouwencondoom. “De nieuwe collectie is binnen, eindelijk drie nieuwe kleuren en geuren!”, jubelt Denise. Ik mag er even aan ruiken. De bruine ruikt  naar karamel, de roze naar aardbeien, en de paarse naar vanille. Eerlijk, ze ruiken heerlijk.

Wat maakt haar wel eens moedeloos? “Dat vrouwen hun basale recht op zelfbeschikking wordt afgenomen. Dan zit ik bij zo’n ministerie, ik kan het vrouwencondoom zelfs gratis aanbieden, maar dat ze dan toch nee zeggen. Er zit geen ratio achter, het is allemaal emotie.” Ook voelt ze zich soms eenzaam, als enige vrouw op zo’n hoge positie. Ze moet opboksen tegen mannen die haar punt en haar product niet snappen. “Dat is heel frustrerend, ja.”

Eigen keuzes maken

Maar echt down is ze nooit lang. “Er zijn te veel positieve ontwikkelingen waar ik energie van krijg. Door dit simpele lapje nitriel kunnen vrouwen in 144 landen hun school afmaken, een carrière kiezen, en zijn zij vrij om hun eigen keuzes te maken. Dat is toch fantastisch?”

Overmorgen gaat ze ook de Nigeriaanse minister van Volksgezondheid overtuigen van het nut van het vrouwencondoom. “Ik kan zo’n man wel aan hoor. ‘In order to beat the game, you have to play it‘, zei mijn moeder altijd”, vertelt ze lachend. Ze stopt de vrouwencondooms weer in haar tas, en klik-klakt het koffietentje uit, op weg naar het vliegveld.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
marlies-oneworld

Over de auteur

Journalist, redacteur en campaigner. Marlies schrijft over mensenrechten, gender en klimaat in een snel veranderende wereld. Ze geeft deze …
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief