Aanleiding voor al die protesten is de voorgenomen aanscherping van de toch al zeer strenge anti-abortus wetgeving in Polen. Op het moment zijn er drie gevallen waarin het is toegestaan om een abortus te plegen: als het kind verwekt is door een verkrachter, het kind na de geboorte geen kans maakt om te blijven leven of als de zwangerschap het leven van de moeder bedreigt. In alle andere gevallen is abortus niet mogelijk.

Het ingediende wetsvoorstel wil ook in die gevallen abortus verbieden. Overtreding zou bestraft worden met 3 tot 5 jaar gevangenisstraf. Het gaat zelfs nog veel verder: ook het plegen van abortus in het buitenland kan resulteren in gevangenisstraf voor vrouwen.

De zeer conservatieve nationalistisch-katholieke regeringspartij van Polen “Recht en Rechtvaardigheid” ondervindt bij het door het parlement loodsen van dit voorstel geen enkele weerstand. Met een overweldigende meerderheid hebben ze dan ook afgelopen vrijdag het burgervoorstel van de prolife Stichting Pro naar de wetgevende commissie gestuurd. Een burgervoorstel voor liberalisering werd meteen naar de prullenbak gedirigeerd. Na behandeling van het voorstel in de parlementaire commissie zal het vermoedelijk vrijwel ongewijzigd door het parlement aangenomen worden en tot wet worden verheven.

Einde prenataal onderzoek

Artsen en juristen waarschuwen echter dat het voorstel tot een groot aantal problemen zal leiden. Door het illegale karakter van abortussen zal het plegen van abortus verder ondergronds gaan. De grotere risico’s voor de artsen zullen resulteren in nog hogere prijzen voor het uitvoeren van die illegale abortussen.

Bij dergelijke abortussen zijn de risico’s voor de gezondheid van vrouwen ook nog eens enorm. Door het strafbaar stellen van abortus ook als die het gevolg is van verkrachting zullen vrouwen geen aangifte meer doen van verkrachting omdat dan bekend is dat ze zwanger zijn en ze geen mogelijkheid meer hebben om eventueel ‘stiekem’ een abortus te plegen.

Ook prenataal onderzoek zal in Polen niet meer uitgevoerd kunnen worden en buitenbaarmoederlijke zwangerschappen kunnen niet meer afgebroken worden. Zelfs de curettage na een miskraam lijkt daardoor strafbaar te worden en de aanwezige artsen zouden ook daarvoor gestraft kunnen worden. In Polenspreekt men al over ‘politie naast het kraambed’.

Kerk neemt afstand

Gek genoeg lijkt de katholieke kerk de steun die ze heeft gegeven aan de campagne om het wetsvoorstel bij het parlement in te dienen nu in te trekken. De kerk is – hoewel tegen abortus –  ook niet voor gevangenisstraffen voor curettage, het bewust laten lijden van vrouwen of het propageren van verkrachtingen. Bovendien resulteert het voorstel in enorme spanningen tussen de kerk en de samenleving nu steeds meer Polen zich door de radicale voorstellen afkeren van de kerk. Tijdens prolife-preken lopen geregeld gelovigen de kerk uit.

Schisma in de samenleving

Abortus is in Polen een van de thema’s die telkens terugkeert. Het is ook een van de thema’s die de Poolse samenleving enorm verdeelt. Die verdeeldheid lijken de huidige regering en ook de kerkleiders te cultiveren. De meerderheid van de Polen is katholiek en volgt meestal de leer van de kerk. Bij de eerdere aanscherping van de abortuswetgeving in 1993 was er ook een enorme beroering. Toen is men van de aanvankelijk zeer liberale communistische wetgeving waarin abortus feitelijk diende als alternatief voorbehoedsmiddel (en abortus ook erg vaak werd toegepast) naar de huidige strikte wet gegaan. Zelfs deze strikte wet gaat men nu nog verder aanscherpen.

Staking

Als vervolg op de succesvolle demonstraties in het kader van het zwarte protest wordt er nu op 3 oktober een landelijke actiedag georganiseerd waarop vrouwen worden opgeroepen niet naar hun werk te gaan. Op die manier willen vrouwen laten zien dat ze de huidige voorstellen veel te ver vinden gaan en dat de wet niet nog verder aangescherpt moet worden. Het valt te verwachten dat het Poolse parlement het aangescherpte wetsvoorstel toch zal aannemen omdat de huidige nationalistisch-katholieke meerderheid zich tot nu toe niet gevoelig toonde voor de aangedragen tegenargumenten. Het pro life burgerwetsvoorstel werd namelijk met een meerderheid van 267 stemmen voor en 154 tegen aangenomen.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
bialowieza-profiel

Over de auteur

Natuurliefhebber, programmamedewerker

ErnstJan Stroes (1966) is vooral vogelaar, veldbioloog en actief snelfietser. Hij is opgeleid als milieu-, duurzaamheids- en …
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief