Neem bijvoorbeeld het verhaal van het Russische meisje Vika (1 jaar). Zij kreeg een vaccinatie toegediend zonder te weten dat het om een test ging. Haar ouders hadden daarvoor geen toestemming gegeven. Vika werd er heel ziek van, maar de kliniek noch het buitenlandse farmaceutische bedrijf gaf gehoor aan de hulpvraag van de ouders van Vika.

Neem bijvoorbeeld het verhaal van het Russische meisje Vika (1 jaar). Zij kreeg een vaccinatie toegediend zonder te weten dat het om een test ging. Haar ouders hadden daarvoor geen toestemming gegeven. Vika werd er heel ziek van, maar de kliniek noch het buitenlandse farmaceutische bedrijf gaf gehoor aan de hulpvraag van de ouders van Vika.

Voordat een nieuw geneesmiddel op de markt komt, wordt het op mensen getest om de werkzaamheid en veiligheid vast te stellen. Dit gebeurt nog regelmatig niet op de juiste manier. In Rusland wordt veelvuldig op oneerlijke wijze medicatie getest. Ook in China, India, Egypte en diverse landen in Latijns-Amerika en Afrika vinden regelmatig onethische medicijntesten plaats.

Niet beter

In sommige gevallen gaat het om medicatie die uiteindelijk vooral bestemd is voor ons. De proefpersonen zullen na de testfase geen toegang tot het medicijn krijgen. Zij zullen er niet beter van worden. Wat ik daar zo schokkend aan vind? Ook Westerse farmaceuten (GlaxoSmithKline, Pfizer, Astra Zeneca) doen mee aan onethische testpraktijken.

Proefpersonen hebben niets te zeggen

Het is namelijk in veel lage inkomenslanden goedkoper testen dan dichtbij huis. En een ruime testgroep valt daar ook makkelijker te regelen dan hier. Wat Vika is overkomen, mag niet in Nederland. Medicijntesten moeten in ons land voldoen aan bepaalde eisen. Een toestemmingsformulier ondertekenen is er een van. Hiermee laat de proefpersoon zien goed op de hoogte te zijn gebracht over de test.

Nergens op rekenen

Vaak krijgen proefpersonen een financiële vergoeding en in alle gevallen ondergaan ze een medische test. Nazorg is altijd verzekerd, mocht dat nodig zijn. Bij onethische medicijntesten kan de proefpersoon nergens op rekenen.

De Poolse Ania kreeg meerdere miskramen en besloot daarom mee te doen aan een test voor een zwangerschapsmedicijn van een Amerikaanse farmaceut. Ze raakte zwanger. Helaas duurde haar blijdschap niet lang. Ze kreeg een volledig misvormd kindje dat ook nog eens vol giftige stoffen bleek te zitten. Twee andere vrouwen kregen ook miskramen. Ania kon nergens hulp zoeken, want ze werd gedwongen te tekenen voor geheimhouding op het moment dat ze aangaf niet aan een nieuwe test mee te willen doen.

Dit verhaal voedt ook mijn wantrouwen in de bestanddelen van een dergelijk medicijn, in de farmaceut en in de onderzoekspartij.

Als jij aan eerlijkheid en transparantie hecht, heb je bij het doen van je dagelijkse boodschappen de keuze om bijvoorbeeld eerlijke chocolade en fair trade koffie te kopen. Bij het aanschaffen van medicijnen hebben we die keuze niet, en eigenlijk is dat maar goed ook. Want als je ziek bent, heb je wel iets anders aan je hoofd.

Actie

De verhalen van Vika en Ania zijn akelig en schreeuwen om actie. Actie die ertoe leidt dat ook mensen op andere plekken in de wereld zonder zorgen hun kind kunnen laten vaccineren of aan een medicijntest kunnen deelnemen. De verhalen van Vika en Ania lijken ver weg, maar ze hebben een directe link met jou en mij. Want het gaat in veel gevallen om medicatie die ook in Nederland op de markt komt. Het kan dus zijn dat ver weg mensen meedoen aan een oneerlijke test van een pil die jij gaat slikken.

De medicijnketen maakt ons medeplichtig aan dit soort wanpraktijken. Terwijl wij er als consument niets aan kunnen doen. Daarom is het zaak dat onze medicijnautoriteiten oneerlijk geteste medicatie niet toelaten op de markt. Op die manier wordt het minder interessant voor farmaceuten en voor gecontracteerde onderzoekers om proefpersonen oneerlijk te behandelen. Ik ben blij dat er organisaties zijn die farmaceuten oproepen zich ethisch te gedragen. En die de medicijnautoriteiten (het Europees Medicijn Agentschap) aansporen om alleen ethisch geteste medicatie goed te keuren. Op die manier zijn jij en ik niet langer medeplichtig aan het leed van proefpersonen elders. Daar wordt iedereen beter van.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Anke Tijtsma schrijft columns over gezondheid, gezonde consumptiepatronen en duurzaam gedrag. Anke volgt momenteel de masteropleiding …
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief