OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 4 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

De #MeToo-beweging is een geschiedschrijvend fenomeen. Nooit eerder is er zoveel oog geweest voor de impact van seksueel misbruik. Dankzij de wereldwijde aandacht vinden velen de moed om zich uit te spreken over hun ervaringen. In de maanden die volgden na het #MeToo-hoogtepunt zijn een aantal invloedrijke mensen publiekelijk beschuldigd, vaak met gepaste gevolgen als schorsing of ontslag. Even leek de beweging een punt te zetten achter een eeuwigheid van onbestraft misbruik.

Maar al snel begonnen journalisten en redacteuren te knippen en te plakken in de betekenis van #MeToo. De term wordt inmiddels regelmatig ingezet als synoniem voor ‘misbruik’, zoals bij de mediakoppen ‘Chef-dirigent Koninklijk Concertgebouworkest ontslagen om nieuwe #MeToo-beschuldigingen’ (NOS), ‘Vooraanstaand oncoloog AVL vertrekt om #MeToo’ (Het Parool), ‘Kankeronderzoeker Schellens weg om #MeToo’ (AVROTROS). Sommige media gebruiken het zelfs lacherig: ‘Aftreden Han ten Broeke is een metoo’tje’ (Tubantia).

Een kwalijke zaak. Bij het overmatig en onterecht gebruik van de term #MeToo wordt continu het zwaartepunt verlegd. Wat hiermee gezegd wordt is dat het aankaarten van misbruik de reden voor ontslag is, en niet de acties van de misbruiker zelf.

Wat hiermee gezegd wordt is dat het aankaarten van misbruik de reden voor ontslag is, en niet de misbruiker zelf.

Als iemand ontslagen wordt of opstapt na een beschuldiging van seksueel misbruik, dan is dat niet de schuld van de persoon die het misbruik geméld heeft. Het is de schuld van de misbruiker. Dat lijkt misschien voor zich te spreken, maar het voortdurend verkeerd gebruiken van een term heeft invloed op onze perceptie van die term. Er bestaan tientallen onderzoeken1 die de grote invloed van het gebruik van eufemismen en dubbelzinnigheden op onze cognitie aantonen: taal heeft enorme macht.

pexels-photo-848447

Deel van Dossier

Dossier #MeToo

Wat voor impact heeft de beweging tegen seksueel geweld wereldwijd gehad?

Een term die symbool staat voor een wereldwijde stap voorwaarts op het gebied van tegengaan van seksueel geweld verandert op die manier in een holle frase, die vooral verbonden wordt aan de ongemakkelijke gevolgen voor de daders. #MeToo wordt al vaak genoeg gelijk gesteld aan een heksenjacht in plaats van aan de gerechtigheid die het zou moeten bieden. Media zouden aan die onjuistheid niet moeten bijdragen.

Noem het beestje bij de naam

Het is redelijk dat een journalist niet opschrijft dat iemand ontslagen is wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag als daar nog geen definitieve uitspraken over gedaan zijn in de rechtbank. Maar dat betekent niet dat de term #MeToo te pas en te onpas gebruikt moet worden. Als we steeds opnieuw koppen lezen als ‘Man stapt op wegens #MeToo’, krijgt #MeToo een negatieve lading, nog meer dan toch al het geval is. Mensen krijgen last van ‘#MeToo-moeheid’; denken ‘alweer?!’ als de term voorbij komt.

Dat zou wél een logische reactie zijn bij het zien van de woorden ‘grensoverschrijdend gedrag’, ‘seksueel geweld’, ‘intimidatie’, ‘aanranding’ of ‘verkrachting’. De kop mag dan wat langer zijn, het is wel feitelijk correct: ‘Man stapt op wegens beschuldigingen van seksueel misbruik’. En bij bewezen misbruik: ‘Man stapt op wegens seksueel misbruik’.

We moeten de #MeToo-hashtag niet laten verwateren tot er weinig meer van over is dan een omfloerste term om seksueel misbruik en ongemakkelijke gevolgen voor daders mee te beschrijven. We moeten er constant aan herinnerd worden hoe het kan dat miljoenen mensen de hashtag hebben gedeeld. We moeten beseffen dat #MeToo niet de reden is dat belangrijke figuren hun baan hebben verloren, maar dat hun grensoverschrijdend gedrag dat is.

#MeToo is niet de oorzaak, maar het antwoord. Het antwoord op een samenleving die misbruik veel te lang oogluikend heeft toegestaan, waar machtige mensen weigerden elkaar ter verantwoording te roepen, en waar oren en ogen gesloten waren voor de miljoenen mensen die slachtoffer werden van deze laksheid.

#MeToo is niet de oorzaak, maar het antwoord.

Het is 2018. We moeten het beestje bij de naam noemen. De tijd dat we slachtoffers verantwoordelijk houden voor de tegenslagen van hun daders moet afgelopen zijn.

  1. Zie bijvoorbeeld het werk van William Lutz over ‘Doublespeak’ (1989), het artikel ‘Social and Cognitive Implications of Using Euphemisms in English’ van Narmina Arif (2015) of ‘Euphemisms and Ethics: A Language-Centered Analysis of Penn State’s Sexual Abuse Scandal’ door Kristen Lucas and Jeremy P. Fyke (2014) ↩︎

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€4 per maand)
ikke

Laurie Bastemeijer

Profielpagina