OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Het is deze week twee jaar geleden dat de hashtag #metoo viral ging. De #MeToo-beweging is uitgegroeid tot een fenomeen dat geschiedenis schrijft. Nooit eerder is er zoveel oog geweest voor de impact van seksueel misbruik. Dankzij de wereldwijde aandacht vinden velen de moed om zich uit te spreken over hun ervaringen. In de maanden die volgden na het aanvankelijke #MeToo-hoogtepunt werden verschillende invloedrijke mensen publiekelijk beschuldigd, vaak met gepaste gevolgen als schorsing of ontslag. Even leek de beweging een punt te zetten achter eeuwen van onbestraft misbruik.

Maar al snel begonnen journalisten en redacteuren te knippen en te plakken in de betekenis van #MeToo. De term wordt inmiddels regelmatig gebezigd als synoniem voor ‘misbruik’, zoals bij artikel met koppen als ‘Chef-dirigent Koninklijk Concertgebouworkest ontslagen om nieuwe #MeToo-beschuldigingen’, ‘Vooraanstaand oncoloog AVL vertrekt om #MeToo’ en ‘Kankeronderzoeker Schellens weg om #MeToo’. Sommige media gebruiken het zelfs lacherig: ‘Aftreden Han ten Broeke is een metoo’tje’.

Wat hiermee gezegd wordt is dat het áánkaarten van misbruik de reden voor ontslag is, en niet het misbruik zelf

Een kwalijke zaak. Bij het overmatig en onterecht gebruik van de term #MeToo wordt continu het zwaartepunt verlegd. Wat hiermee namelijk gezegd wordt is dat het aankaarten van misbruik de reden voor ontslag is, en niet de acties van de misbruiker zelf. Maar onderzoeker Schellens werd niet ontslagen vanwege #MeToo; nee, hij werd ontslagen vanwege seksueel grensoverschrijdend gedrag jegens een promovendus.

Als iemand ontslagen wordt of opstapt na een beschuldiging van seksueel misbruik, dan is dat niet de schuld van de persoon die het misbruik geméld heeft. Het is de schuld van de misbruiker. Dat lijkt misschien een open deur, maar het voortdurend verkeerd gebruiken van een term heeft invloed op onze perceptie van die term. Er bestaan tientallen onderzoeken1die de grote invloed van het gebruik van eufemismen en dubbelzinnigheden op onze cognitie aantonen: taal heeft enorme macht.

pexels-photo-848447

Deel van Dossier

Dossier #MeToo

Wat voor impact heeft de beweging tegen seksueel geweld wereldwijd gehad?

Een term die symbool staat voor een wereldwijde stap voorwaarts in het tegengaan van seksueel geweld, verandert op die manier in een holle frase, die vooral verbonden wordt aan de ongemakkelijke gevolgen voor de daders. #MeToo wordt vaak genoeg gelijk gesteld aan een heksenjacht in plaats van aan de gerechtigheid die het zou moeten bieden. Media zouden aan die onjuistheid niet moeten bijdragen.

Noem het beestje bij de naam

Het is nog begrijpelijk dat een journalist niet opschrijft dat iemand ontslagen is wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag als daar nog geen definitieve uitspraken over zijn gedaan in de rechtbank. Maar dat betekent niet dat de term #MeToo te pas en te onpas gebruikt moet in plaats van hetgeen de persoon in kwestie van beschuldigd wordt. Als we steeds opnieuw koppen lezen als ‘Man stapt op wegens #MeToo’, krijgt #MeToo een negatieve lading, nog meer dan toch al het geval is. Mensen krijgen zo last van ‘#MeToo-moeheid’; denken ‘alweer?!’ als de term voorbij komt.

Dat zou wél een logische reactie zijn bij het zien van de woorden ‘grensoverschrijdend gedrag’, ‘seksueel geweld’, ‘intimidatie’, ‘aanranding’ of ‘verkrachting’: alweer?! De kop mag dan wat langer zijn, zo is het wel feitelijk correct: ‘Man stapt op wegens beschuldigingen van seksueel misbruik’. En bij bewezen misbruik: ‘Man stapt op wegens seksueel misbruik’.

#MeToo is niet de oorzaak, maar het antwoord

We moeten de #MeToo-hashtag niet laten verwateren tot er weinig meer van over is dan een omfloerste term om seksueel misbruik en ongemakkelijke gevolgen voor daders mee te beschrijven. We moeten er constant aan herinnerd worden hoe het kan dat miljoenen mensen de hashtag hebben gedeeld. We moeten beseffen dat #MeToo niet de reden is dat belangrijke figuren hun baan hebben verloren, maar dat hun eigen grensoverschrijdende gedrag dat is.

#MeToo is niet de oorzaak, maar het antwoord. Het antwoord op een samenleving die misbruik veel te lang oogluikend heeft toegestaan, waar machtige mensen weigerden elkaar ter verantwoording te roepen, en waar oren en ogen gesloten waren voor de miljoenen mensen die slachtoffer werden van deze laksheid.

We moeten het beestje bij de naam noemen. De tijd dat we slachtoffers verantwoordelijk houden voor de tegenslagen van hun daders moet nu echt afgelopen zijn.

Dit artikel verscheen oorspronkelijk op OneWorld in november 2018.

Wat vond je van dit artikel?
Wij vinden jouw mening belangrijk en horen graag wat we kunnen doen om OneWorld te verbeteren.
Vul hier onze enquête in en maak kans op 2 toegangskaarten voor filmfestival IDFA!

pexels-photo-622135

‘Een mietoetje’: de spot drijven met #MeToo

De spot drijven met #MeToo draagt bij aan de stilte van slachtoffers.

38178783935_d7f93051f7_k

#MeToo: ruim een halfjaar later

Vijf mythes en misconcepties over de beweging tegen seksueel geweld.

  1. Zie bijvoorbeeld het werk van William Lutz over ‘Doublespeak’ (1989), het artikel ‘Social and Cognitive Implications of Using Euphemisms in English’ van Narmina Arif (2015) of ‘Euphemisms and Ethics: A Language-Centered Analysis of Penn State’s Sexual Abuse Scandal’ door Kristen Lucas and Jeremy P. Fyke (2014). ↩︎

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
ikke

Laurie Bastemeijer

Laurie Bastemeijer (22) is hoofdredacteur van online queer magazine Expreszo.
Profielpagina