Zo verdwijnt het laatste Europese oerbos

08-06-2016 Bron: OneWorld
Blokkade van harvesters
Blokkade van de Harvesters 8 juni 2017 - Foto: Maciej Bielec
Actueel – 


_______________________________________________________

Oproep!

Om onze rapportages mogelijk te maken, blijven we onze artikelen over het laatste oerbos crowdfunden. Vind je het belangrijk dat OneWorld de vinger aan de pols houdt? Dan kun je via dit donatieformulier een bijdrage leveren. 
_______________________________________________________

We hebben de afgelopen tijd veel geschreven over de plannen met het laatste oerbos van Europa, het oerbos van Bialowieza. In dit artikel vind je onze publicaties op volgorde + extra achtergrond en links naar andere media.

Oerbos

Het oerbos van Bialowieza is het laatste oerbos in het Europees laagland en ligt op de grens tussen Wit-Rusland en Polen. Het Wit-Russische deel is volledig beschermd als nationaal park conform de Wit-Russische wetgeving. Het Poolse deel is alleen gedeeltelijk beschermd als Nationaal park en als bosreservaten via Poolse wetgeving. Het gebied is wel in zijn geheel ondergebracht in het Europese Natura 2000 netwerk. Het boscomplex is even groot als de provincie Utrecht en herbergt dieren en plantensoorten die inmiddels in de rest van Europa zijn verdwenen. Een oerbos is een bos dat niet door mensen is geplant en waar natuurlijke processen van verval en verjonging zonder menselijke interventie plaats vinden.

Kaart van het oerbos van Bialowieza

Minister van Milieu

Op 16 november 2015 werd Jan Szyszko benoemd als minister van Milieu van Polen. Eerder was Jan Szyszko al minister van Milieu in de periodes 1997 - 1999 en van 2005 - 2007. Jan Szyszko is professor in de biologie en gespecialiseerd in loopkevers, maar hij is ook gespecialiseerd in het taxeren van de financiële waarde van natuurlijke hulpbronnen. In 2007 nam hij het fel bekritiseerde en uiteindelijk geanuleerde tracébesluit voor de Via-Baltica snelweg dwars door het Natura2000 beschermde stroomgebied van de rivier de Rospuda. Na het starten van een inbreukprocedure door de Europese Commissie is dat besluit uiteindelijk door de Poolse regering ingetrokken wegens verwachte boetes.

Plannen

De oorzaak van alle ophef is het door de minister op verzoek van het Poolse staatsbosbeheer op 7 juni 2016 tekenen van een annex bij het bosbeheersplan voor de periode 2012 tot 2021 van het bosgebied Bialowieza. Die annex vergroot de te winnen hoeveelheid hout in het gebied van 48 duizend kubieke meter naar 188 duizend kubieke meter over een periode van 10 jaar. De reden die aangevoerd wordt voor deze enorme uitbreiding van de houtwinning is een plaag van de letterzetter, een kleine schorskever die verzwakte sparren aanvalt. Echter het gaat ook om economisch winbaar hout en dan vooral zeer waardevolle meer dan honderdjarige eiken, haagbeuken, essen en linden die het Poolse staatsbosbeheer zou willen kappen.

Verslag

Hieronder vind je al onze artikelen over alle acties en gebeurtenissen rond het oerbos van Bialowieza. Het laatste artikel is het meest actuele verslag.

Artikel 19

 

Natuurbeschermers stoppen houtkap oerbos Bialowieza
Een groep internationale natuurbeschermers hield op 14 juni in het oerbos van Bialowieza nu voor de tweede dag op rij een velmachine gegijzeld. Dit om te voorkomen dat er nog verder in het oerbos wordt gekapt.

UNESCO roept op tot directe beëindiging kap oerbos Bialowieza
Op haar 41ste sessie in Krakow wil UNESCO voorstellen een volgende expertmissie naar Bialowieza te sturen. Die missie is bedoeld om de situatie ter plekke opnieuw te onderzoeken en uiteindelijk te bepalen of het oerbos op de lijst van bedreigd werelderfgoed zal worden geplaatst.

Artikel 17

De slag om het oerbos van Bialowieza
Poolse natuurbeschermers gingen woensdag 24 mei het laatste laagland oerbos complex van Europa, Bialowieza in om het woud redden van de kettingzaag. Ze blokeerde succesvol de kap werkzaamheden en zette een activisten kamp op.

Artikel 16

Poolse minister praat met de planters van oerbos Bialowieza
De Poolse minister van Milieu, Jan Szyszko, stuurde op woensdag 12 april 2017 een brief aan zijn Europese collega’s. In die brief riep hij de ministers dringend op de mensen te steunen die het woud van Bialowieza hebben geplant.

Artikel 15

Polen en Europese Commissie op ramkoers over oerbos Bialowieza
In de week van 14 maart 2017 stuurde de Europese Milieu Commissaris Vella een brief en laatste waarschuwing aan de Poolse minister van Milieu. De laatste stap in opmaat naar een aanklacht bij het Europees hof.

Artikel 14

Laatste Europese oerbos verder onder druk
De Poolse Minister van Milieu, Jan Szyszko, gaf op donderdag 16 februari 2017 een persconferentie over de recente inventarisatie van het laatste oerbos van Europa, Bialowieza. Hij informeerde over de enorme schade die er in het bos is aangericht door de plaag van letterzetters waardoor overal fijnsparren afsterven en waardoor  miljoenen bomen in het bos staan te verpieteren.

Artikel 13

Beheerplan oerbos Bialowieza in de maak
Net voor 31 december 2016 werden de Poolse uitgangspunten gepresenteerd voor het opstellen van een geïntegreerd internationaal beheerplan voor het oerbos van Bialowieza. Natuurbeschermers kregen maar 4 dagen de tijd om te reageren.

Bialowieza rapportage

Op pad in het laatste oerbos van Europa, Bialowieza in Polen
In de week van 17 tot 21 oktober 2016 ging OneWorld het oerbos in. Ver aan de oostgrens van Polen ligt het laatste restje van het oerbos dat ooit heel Europa bedekte. Een weeklang maakte we een rapportage met vlogs, foto's en artikelen.

Bialowieza 11

Besluit over kap laatste Europese oerbos ligt weer bij rechter
De kap van het laatste Europese oerbos in Polen lijkt toch illegaal te worden. De Poolse Ombudsman, Adam Bodnar daagde vrijdag 23 september de minister van Milieu voor het Administratieve Hof in Warschau. Volgens de Ombudsman hadden burgers inspraak moeten hebben bij het besluit om de motorzaag te zetten in het oerbos van Bialowieza.

Bialowieza 10

Pleidooi voor kap oerbos Bialowieza nu in Brussel
Europarlementariërs mogen sinds woensdag 31 augustus smullen van de tentoonstelling ‘Het oerbos van Bialowieza: een natuurlijk bos of toch cultureel erfgoed’. De tentoonstelling werd gisteren door de Poolse minister van Milieu Jan Szyszko en de Poolse Europarlementariër Jadwiga Wisniewska geopend.

Bialowieza 9

UNESCO faalt bij bescherming laatste Europese oerbos
Het Werelderfgoed Comité was de afgelopen dagen in Istanbul bijeen voor een besluit over de kap van het laatste Europese oerbos, het Poolse bos van Bialowieza. Uitkomst op 14 juli 2016: het bos wordt (nog) niet op de lijst van bedreigd werelderfgoed gezet. Gek genoeg ziet de Poolse minister van Milieu dat als een overwinning voor zijn vorm van natuurbeheer met motorzagen.

Bialowieza 8

Kap laatste Europese oerbos brengt Polen voor Europees Hof
Termijnen verstrijken en de Poolse minister levert geen overtuigend bewijs dat hij de Europese wetten heeft gevolgd. De Europese Commissie daagt hem dan ook vor het Europees Hof. Over twee dagen zal ook UNESCO in beraad gaan. Zal het oerbos bedreigd Werelderfgoed worden door de acties van de minister?

Artikel 7

´Polen moet nu stoppen met kap oerbos Bialowieza`
Het oerbos werd deze week bezocht door een delegatie van de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN om een advies op te stellen voor UNESCO en door experts van de Europese Commissie. EU Commissaris Vella riep Polen op direct te stoppen met de kap.

Bialowieza 6

 

Polen leeft Europese natuurwetten niet na bij kap oerbos

Terwijl de kap aan de gang is, geeft de Europese Commissie bij monde van Commissaris van Milieu Vella aan bezorgd te zijn en een inbreukprocedure te overwegen. Als laatste nieuws melden we dat Minister Szyszko het bos van de lijst van Werelderfgoed van UNESCO wil laten verwijderen.

Bialowieza 5

Gewelddadige houthakkers in oerbos Polen

Een dag eerder dan aangekondigd op 27 mei waren er opeens houthakkers in het oerbos aan het werk. Toen die betrapt werden  door een televisieploeg ontstond een explosieve situatie.
 

 

Bialowieza 4

Gaat Brussel het laatste Europese oerbos redden?

Op 23 mei 2016 werd de minister in Brussel geconfronteerd met een oproep om het woud tot natuurgebied te verklaren voordat het te laat zou zijn. Maar werd ook de Europese Commissie opnieuw opgeroepen zich te laten horen.

Bialowieza 3

 

Illegale kap oerbos Bialowieza over 10 dagen

Op 18 mei 2016 kondigde de Poolse minister aan dat het plan voor de 'redding' van het oerbos op 28 mei van start zou gaan.

Bialowieza 2

Is het laatste Europese oerwoud nog te redden?

Op 13 april 2016 zaten activisten van Greenpeace Polen op het ministerie van milieu en spraken hun liefde uit voor het oerbos en riepen op het hele gebied tot nationaal park te maken. 

Bialowieza 1

Polen gaat kappen in het laatste Europese oerwoud

De Poolse minister van Milieu en Natuurbeheer Jan Szyszko zette op 23 maart 2016 zijn handtekening onder een bijlage bij een bosbeheersplan van het Bialowieza district en gaf daarmee toestemming voor het kappen van bomen in het bosreservaat rond het laatste oerbos van Europa, Bialowieza op de Wit-Russisch/Poolse grens.

Andere media

Er wordt in veel andere media werd verslag gedaan van de gebeurtenissen in het oerbos. Zo was onze redacteur ErnstJan Stroes te horen op de radio bij de Nieuwsshow. Ook op het NOS journaal verscheen een item, waarin beelden te zien waren van het oerbos. Een mooie rapportage van de hand van Jannes van Roermund verscheen in het magazine Down to Earth. Verder publiceerde diverse kranten over de kapplannen van minister Szyszko. Het RTV Drente ging ook naar het oerbos van Bialowieza en maakte daar twee afleveringen van het natuurprogramma Roeg!. De eerste aflevering geeft een mooi beeld van de omgeving van het oerbos, in de tweede aflevering ging Roeg! het oerbos zelf in.  

Vervolg

De opinie van de Europese Commissie over het kap door het Poolse Staatsbosbeheer is negatief. De Europese Commissie vindt de kap illegaal en tegen de Europese wetgeving. Naast dat de huidige Poolse regering diverse nationale natuurbeschermingswetten heeft geschonden, is ze ook bezig om internationale wetgeving te schenden. Het door de Europese Commissie aangespannen proces voor het Europees Hof  kan resulteren in enorme boetes. De Europese Commissie heeft inmiddels de minister voor het Europees Hof gedaagd. Er wordt nu gehoopt op een voorlopige voorziening waardoor de kap daadwerkelijk stil zou komen te liggen. Daarnaast riskeert de Poolse regering het op termijn verliezen van de status werelderfgoed voor het oerbos van Bialowieza. UNESCO eist een in samenspraak met de lokale bevolking op te stellen beheersplan om niet over te gaan tot de status wijziging naar bedreigd werelderfgoed een stap die de Poolse regering in het ongezellige gezelschap van de Taliban en ISIS zou plaatsen. Een coalitie van natuurbeschermingsorganisaties is inmiddels begonnen met het actief blokkeren van de kap in het oerbos.

Als er nieuwe ontwikkelingen zijn zullen we daar opnieuw verslag van doen.

ErnstJan Stroes

ErnstJan Stroes (1966) is vooral vogelaar, veldbioloog en actief snelfietser....

Lees meer van deze auteur >

Reacties