Liveblog Gambia

20-01-2017
Door: Roos Derrix
Bron: OneWorld
Gambiaanse Ex-president Yahya Jammeh krijgt vandaag zijn laatste kans om af te treden. Als hij rond het middaguur (13.00 in Nederland) geen stap terug doet, zullen de troepen van ECOWAS het land binnenvallen. 7000 militairen zijn al in het land aanwezig, maar legden de operatie stil om een diplomatieke oplossing te zoeken. Gisteren werd Adama Barrow ingezworen als nieuwe president op de Gambiaanse ambassade in Senegal en de VN Veiligheidsraad spreekt steun voor hem uit. OneWorld houdt een liveblog bij over de situatie in het land.
Actueel – 

Yahya Jammeh zou woensdag af moeten treden, maar dat gebeurde niet. Via de staatstelevisie bracht zijn partij naar buiten dat hij nog drie maanden aan mocht blijven om op het vonnis van een rechtszaak te wachten. Hij spande een zaak aan tegen de geldigheid van de verkiezingsuitslag.  ECOWAS landen (het samenwerkingsverband tussen West-Afrikaanse landen) dreigden al eerder met sancties en militair ingrijpen als hij de uitslag niet zou accepteren. Die dag stelden ze hem een ultimatum: als hij rond middernacht de macht niet naast zich naar had gelegd, zou het echt tot een militair ingrijpen komen. Woensdagavond komen berichten naar buiten dat Senegalese troepen zich aan de grens verzamelen. Tot een militair ingrijpen komt het tot nu toe nog niet, de partijen wilden eerst een diplomatieke oplossing zoeken. 

Yahya Jammeh kwam in 1994 aan de macht nadat hij een coup pleegde tegen het regime van president Jawara.  Hij werd daarbij de tweede president van het land dat sinds 1965 afhankelijk is. Mensenrechten staan niet hoog op zijn lijstje, hij is fel tegen homoseksualiteit en van persvrijheid is geen sprake. Vier ambtstermijnen later is het de oppositie eindelijk gelukt om samen te werken en ze schuiven Adama Barrow naar voren. Die zegt onder andere de enorme werkloosheid van 60 procent aan te willen pakken. In eerste instantie zegt Jammeh de verkiezingsuitslag van beging december te accepteren. De vreugde is groot onder Gambianen, maar een week later neem Jammeh zijn besluit terug. Daarna blijft het onrustig in het West-Afrikaanse land.

Deze liveblog is afgelopen. Een samenvatting:

Vrijdag 20 januari

  • 12.00 uur lokale tijd (13.00 uur): De eerste deadline verloopt, maar er is geen teken van Jammeh. 45 minuten later komt naar buiten dat Jammeh vraag om uitstel tot 16.00 uur lokale tijd (17.00 uur). De president van Mauritanië en Guinee zijn bij Jammeh in het presidentieel paleis voor de vredesbesprekingen.
  • 16.00 uur lokale tijd (17.00): Na het verstrijken van een tweede deadline laat Jammeh weer niks van zich horen. Het leger spreekt zich wel uit. Tien minuten voor de deadline laat de legerleider weten Barrow te accepteren als nieuwe leider. Jammeh verliest zijn leger en daarmee het grootste deel van zijn steun. Het lijkt erop dat hij niet anders kan dan zich overgeven. Maar hij houdt zich stil.
  • In de loop van de avond verzekert Barrows adviseur journalisten ervan dat Jammeh zal aftreden en dat hij in ballingschap zal gaan. Waar is nog niet bekend. Barrow spreekt een menigte toe vanuit een hotel in Dakar, de hoofdstad van Senegal. "Angst is vanaf nu voorgoed verbannen uit Gambia", zegt hij.

Zaterdag 21 januari

  • Na meer dan twaalf uur onderhandelen in het presidentieel paleis wordt het duidelijk, Barrow treedt af. President van Mauritanië, Mohamed Abdel Aziz, liet weten dat er een deal was gesloten.
  • 04.00 uur lokale tijd (05.00 uur): Jammeh leest een verklaring voor op de staatstelevisie. Hij zegt daarin dat hij aftreedt en dat hij hoopt op een goede toekomst voor het land. Na het ochtendgebed zou hij vertrekken, waarheen is nog niet duidelijk.

Liveblog: 

21-01-2017
5.00 Jammeh op staatstelevisie
Yayha Jammeh is vanochtend op staatstelevisie verschenen. Volgens Reuters maakte hij een vermoeide indruk toen hij zijn statement voorlas: "Ik heb vandaag in goed geweten besloten om het leiderschap van dit geweldige land af te staan. Ik smeek iedereen die mij heeft gesteund of tegen me was in deze periode om het belang van de natie Gambia boven partijdig belang te stellen en ernaar streven om samen te werken als één land."

Hij maakte niet bekend of hij in ballingschap zou gaan. Maar het meldde dat hij de macht achter zou laten na het gebed en dat hij trots was om Gambia te hebben gediend. Hij was ook dankbaar dat er geen bloed is vergoten tijdens de politieke crisis.

21-01-2017
2.00 President Mauritanië: 'Jammeh treedt af'

Na vredesonderhandelingen van meer dan twaalf uur maakt de president van Mauritanië, Mohamed Abdel Aziz, aan The Guardian bekend dat Jammeh gaat aftreden. "Er is een deal", vertelde hij. "De ex-president zal snel het land verlaten."

Samen met de president van Guinee, Alpha Conde, deed Aziz een laatste poging om Jammeh af te laten treden. Ook de regionale leider van de VN, Mohammed IBN Chambas was erbij.

21.30 Jammeh erkent verkiezingsuitslag en gaat in ballingschap
Jammeh heeft toegezegd zijn positie af te staan en in ballingschap te gaan. Dat meldt Reuters. Het hoofd van het transitieteam van president Barrow verzekerde het persbureau ervan dat Jammeh de verkiezingsuitslag erkent. De besprekingen over waar hij in ballingschap moet, lopen nog.

President Barrow sprak een menigte toe vanuit een hotel in het Senegal. "Angst is vanaf nu voorgoed verbannen uit Gambia. Voor iedereen die gedwongen was onder politieke omstandigheden te vluchten, is het nu weer veilig om naar huis te gaan."

20.30 Vliegtuig staat klaar, Jammeh nergens te bekennen
Ruth Maclean, van The Guardian, meldt dat Jammeh nog niet gezien is op het vliegveld van Banjul. Het vliegtuig zou al wel gereed zijn.

20.15 Reuters: 'Adviseur van Barrow bevestigt aftreding Jammeh'
De adviseur van president Barrow bevestigt dat Jammeh aftreedt. Dat meldt Reuters. Ook zou hij het land verlaten.

18.20 Konvooi vertrekt vanuit presidentieel paleis
De vredesonderhandelen zijn voorbij. Reuters meldt dat de delegatie is vertrokken vanuit het presidentieel paleis. Het is nog onduidelijk of Jammeh met ze mee is gegaan.

18.05 Franse journalist: Jammeh zou aan statement werken
Guinese diplomaten melden dat Jammeh aan een statement werkt waarin hij afstand neemt van zijn macht.

17.55 Ook Zuid-Afrika en Kenia erkennen Barrow
Het liet even op zich wachten, maar ook Zuid-Afrika en Kenia erkennen Adama Barrow als derde president van Gambia. 

 

17.40 Foto van Barrow die bidt voor vrede
Op een niet geverifieerd twitteraccount van Adama Barrow is zojuist een foto verschenen met het onderschrift dat hij bidt voor vrede in het land. 

17.25 Gambianen zijn ongerust
Persbureau AFP maakte voor het verstrijken van de deadline nog een video over de Gambiaanse burgers. Zij maken zich zorgen over wat er gaat komen. Ook roept een burger andere landen op Gambia te helpen. 

17.15 Deadline verstrijkt, geen teken van Jammeh
Jammeh laat nog niks van zich horen na de het verstrijken van de deadline. Het is nog onduidelijk of de ex-president van Gambia van plan is zijn macht af te staan. De deadline hiervoor was al verschoven van 12.00 uur vanmiddag naar 16.00 (lokale tijden). Jammeh lijkt ook deze deadline aan zijn laars te lappen. Hij zal het wel lastig krijgen, want bijna niemand erkent hem meer als president. En ook het leger staat niet meer achter hem. 

16.50 Jammeh is zijn leger kwijt
De Gambiaanse generaal Ousman Badjie verklaart tegen Reuters dat hij president Barrow beschouwd als zijn baas. Hij zou hebben gezegd: We zullen hen welkom heten met bloemen en thee voor ze maken." Hij zegt niet in gevecht te gaan met de militaire troepen van ECOWAS. 

16.30 Afgetreden vice-president ook bij vredesonderhandelingen
Isatou Njie, ex vice-president van Gambia is ook bij de vredesbesprekingen aanwezig, meldt The Guardian. En dat is opmerkelijk, want Njie legde gisteren haar functie neer die ze sinds 1997 bekleedde. 

Vier ministers, van Financiën, Buitenlandse Zaken, Handel en Milieu lieten al eerder weten op te zullen stappen als het tot militair ingrijpen komt. De minister van Communicatie, Sheriff Bojang, legde vorig week zijn taken neer en vluchtte naar buurland Senegal.

 

16.15 Jammeh onderbreekt besprekingen om te bidden
Jammeh en zijn gasten onderbreken de vredesbesprekingen voor het vrijdaggebed in de moskee. Dit meldt de BBC. De moskee staat op het terrein van het presidentieel paleis.

In 2015 liet Jammeh het land uitroepen tot Islamitische Republiek. De geruchten gaan dat hij dat deed om weggevallen Westerse steun te compenseren. Hoewel hij beloofde dat dit geen gevolgen zou hebben, mochten vrouwelijke ambtenaren vanaf januari 2016 alleen nog met hoofddoek op het werk verschijnen. Jammeh zei al eerder dat hij zijn positie van Allah had gekregen en dat alleen Hij hem die positie kan afnemen. 

16.00 Foto van de twee 'First Lady's' verspreid op social media
President Jammeh heeft twee vrouwen en daarmee ook twee First Lady's. De foto van de drie wordt wijd verspreid op het internet. Barrow is niet de enige Afrikaanse leider die meerdere vrouwen heeft. Jammeh is drie keer getrouwd en de president van Zuid-Afrika, Jacob Zuma, heeft vier vrouwen. 

 

15.25 Diplomaten: Waarschijnlijk stapt Jammeh op
Diplomaten zeiden tegen Reuters dat zij de kans dat Jammeh zal opstappen, steeds groter achten. Het ultimatum voor Jammeh is door uitgelopen vredesbesprekingen opgerekt tot 16.00 lokale tijd (GMT). 

14.30 Barrow: 'Jammeh hoeft niet voor altijd weg uit Gambia, maar voor nu wel'
President Adama Barrow heeft een interview gegeven aan Al Jazeera. Daarin zegt hij dat het onder deze omstandigheden onmogelijk is dat Jammeh in het land blijft. Wel voegt hij eraan toe dat Jammeh later kan terugkomen. Op de vraag welke boodschap Barrow Jammeh wil geven, antwoordt hij: "Ik adviseer hem om het verlies te accepteren en de vrede een kans te geven." 

14.05 Barrow wil sterke banden met Groot-Brittannië 
Buiten alle commotie om begint president Adama Barrow aan zijn nieuwe baan. Hij laat aan SkyNews weten dat hij sterke banden wil met Groot-Brittannië. Hij overweegt Groot-Brittannië tot zijn belangrijkste handelspartner te maken, omdat er vanuit de geschiedenis sterke banden tussen de landen bestaan. 

14.00 Straten in Banjul blijven leeg
Er zijn geen massale protesten uitgebroken in de hoofdstad. Verschillende bronnen melden dat de straten leeg blijven. Mensen blijven binnen wachten op de uitkomst van deze politieke crisis. 

13.45 Jammeh vraagt om uitstel tot 16.00 uur
Reuters meldt dat Yahya Jammeh ECOWAS heeft gevraagd om de deadline uit te stellen tot 16.00 lokale tijd (17.00 uur in Nederland).

13.35 Presidenten zijn onderweg naar Jammeh
Ruth Maclean van The Guardian laat weten dat de presidenten van Mauritanië en Guinnee op weg zijn naar Jammeh voor een laatste poging voor vrede. 

13.15 Geen spoor van Jammeh
De presidenten van Mauritanië en Guinee zijn geland, maar volgens Ruth Maclean, West-Afrika correspondent voor The Guardian, heeft Jammeh ze niet opgehaald bij het vliegtuig.

13.06 ECOWAS: deadline uitgesteld
De regering van Seneghal heeft namens ECOWAS, tegenover Reuters bekend gemaakt dat ze militair ingrijpen uitstellen tot na de vredesonderhandelingen tussen Jammeh en de presidenten van Mauritanië en Guinee. 

13.00 Deadline voor Jammeh mogelijk uitgesteld
De deadline voor Jammeh om af te treden wordt mogelijk uitgesteld. De presidenten van Mauritanië en Guinee zullen pas net na de deadline landen voor de vredesonderhandelingen. De deadline wordt waarschijnlijk uitgesteld tot na de besprekingen. 

12.45 Laatste vredesaanbod voor Jammeh
Met nog een kwartier te gaan voordat het 12.00 uur (GMT) is in Gambia, heeft Yayha Jammeh nog niks van zich laten horen. Journalisten in Banjul tweeten dat de presidenten van Mauritanië en Guinee tegen Jammeh zeggen dat hij met hen mee moet gaan. Marokko bood Jammeh al asiel aan. 

12.02 Samenwerking met Jammeh echt uitgesloten
Met nog minder dan een uur te gaan voor de deadline, verhardt de sfeer. Marcel de Souze, hoofd van een commissie van ECOWAS windt er geen doekjes op: "Het is absoluut uitgesloten dat Jammeh op deze plek blijft." 

11.42 BBC: Wachten op de presidenten van Mauritanië en Guinee
Op het vliegveld van hoofdstad Banjul wachten Gambiaanse ambtenaren op de komst van de presidenten van Mauritanië, Mohamed Ould Abdel Aziz, en Guinee, Alpha Conde. Zij zullen in gesprek gaan met Yayha Jammeh en proberen een oplossing te vinden. Opmerkelijk: Mauritanië is geen lid van de ECOWAS, maar gaat toch het gesprek aan. De Guinese president heeft al eerder opgeroepen geen geweld te gebruiken. Diplomatiek overleg is volgens hem de beste oplossing. 

11.00 uur UNHCR: 45.000 Gambianen gevlucht naar Senegal
Babar Baloch, woordvoerder VN Vluchtelingenorganisatie UNHCR maakt bekend dat er rond de 45.000 Gambianen naar Senegal zijn gevlucht vanwege de dreiging van politiek geweld. UNHCR vreest dat dat aantal alleen nog maar zal toenemen. Meer dan 75 procent van de vluchtelingen zijn kinderen, vergezeld door hun moeder. Ze verblijven bij familie, gastgezinnen of in hotels. Sommige gastgezinnen nemen de zorg van veertig tot vijftig mensen op zich. Zij zullen snel een tekort hebben aan bijvoorbeeld voeding. De autoriteiten in Senegal hebben plannen ontwikkeld voedsel en hulpgoederen te distribueren voor 10.000 vluchtelingen. Gisteren arriveerde al veertig ton aan eten in de grensregio's en de distributie moet de komende dagen beginnen. 

Roos Derrix

Roos Derrix is studeert journalistiek aan de Fontys in Tilburg, en was eerder...

Lees meer van deze auteur >

Reacties