OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Afgelopen jaar was een belangrijk jaar voor het klimaat. Daar blikte ik in mijn vorige blog op terug. Klimaatverandering is niet meer weg te denken uit de nieuwskolommen; op zichzelf geen goed nieuws. Goed nieuws zou immers géén nieuws nieuws.

‘We hebben klimaatverandering in het gezicht gekeken’, stond afgelopen zomer op de voorpagina van NRC naar aanleiding van de extreme weersverschijnselen in de hele wereld. Het rapport over de mondiale opwarming van 1,5 graden van het VN-klimaatbureau IPCC kreeg in oktober breed aandacht.

Verwachtingen

Opvallend was dat de berichtgeving daarover nauwelijks gericht was op de wetenschappelijke basis van de boodschap, maar vooral op de vraag: wat nu?

En daarmee zijn we aangekomen bij alle mensen die in actie moeten komen om verdergaande klimaatverandering tegen te gaan. Iedereen dus. Omdat veel acties met elkaar samenhangen of zelfs van elkaar afhankelijk zijn (je kiest bijvoorbeeld niet voor een warmtepomp in huis als je buurt op stadswarmte aangesloten wordt), zijn samenwerking en coördinatie van groot belang. Zowel nationaal als internationaal.

Voor 2019 verwacht ik dat vijf zaken bepalend zullen zijn voor het succes van onze inzet, zowel hier als over de grens, zonder de pretentie te hebben compleet te zijn.

Klimaat

1. De Amazone

Op 1 januari is in Brazilië president Bolsonaro aangetreden. Vanuit de hele wereld wordt met argusogen gekeken naar de koers die zijn regering gaat varen. Wordt dit een Brazil First dat zich afkeert van het multilaterale systeem, of gaan we een onafhankelijker Brazilië zien dat zich binnen de bestaande kaders in blijft zetten voor zaken als internationale handel, veiligheid en ook klimaat?

Wat betreft dat laatste blijft het gissen, met een minister van Buitenlandse Zaken die openlijk klimaatwetenschap in twijfel trekt en ministers van Economie en Landbouw die het belang van de agrosector voorop stellen in plaats van het tropisch regenwoud.

branches-brazil-environment-1225236A

Bolsonaro vormt ernstige bedreiging voor de Amazone

Nieuwe president Brazilië geeft voorrang aan soja en vee.

Bolsonaro’s verkiezingsbelofte om uit het Akkoord van Parijs te stappen lijkt geen opvolging te krijgen, dat is vooralsnog een positief punt, hoewel het natuurlijk Brazilië was dat er tijdens de laatste klimaattop in Katowice voor zorgde dat er geen akkoord bereikt kon worden rond het internationaal verhandelen van emissierechten.

Wat er in Brazilië gebeurt is van belang voor de hele wereld. Op weinig continenten zijn nog bossen aanwezig zoals die van het Amazonegebied. Verstandig omgaan met deze longen van de aarde is in ons aller belang: bomen geven zuurstof en houden CO2 vast. Dus simpel gezegd: de Brazilianen moeten geen bossen kappen zoals dat eerder op de wereld gebeurd is. We weten in Europa inmiddels dat er dan geen weg terug meer is.

Bos en CO2

Internationale wetenschappers: bos is beste techniek om klimaat te beheersen

Onze bossen zijn cruciaal.

Dat is tegelijkertijd de crux van het probleem. De regering-Bolsonaro wil de economische vruchten plukken van dit enorme natuurlijke potentieel. En daar zit ergens de sleutel voor een oplossing. Verstandig bosbeheer is duurzaam bosbeheer. Op de huidige illegale kap van het regenwoud heeft helemaal niemand controle, dus grotere bemoeienis van de centrale overheid kan ook positieve effecten hebben.

2. Klimaatfinanciering

Een van de belangrijke pijlers van het Akkoord van Parijs is de afspraak dat de rijkere landen de lage lonenlanden financieel bijstaan bij het realiseren van de klimaatdoelen. Deze afspraak is belangrijk omdat het voor lage lonenlanden de spreekwoordelijke boter bij de vis is. Maar hoe belangrijk vinden de rijkere landen de afspraken?

Deze financiële bijstand kan allerlei vormen hebben, maar een van de meest zichtbare uitingen is het Green Climate Fund. Tijdens een zogenaamde pledging conferentie in het najaar zal duidelijk worden hoeveel geld er beschikbaar wordt gesteld voor de nieuwe ronde projecten.

Duitsland heeft zijn klimaatbijdrage verdubbeld tot 1,5 miljard euro

Duitsland heeft eind 2018 een eerste hoopvol schot afgevuurd en zijn klimaatbijdrage verdubbeld tot 1,5 miljard euro.

Nederland zal zijn bijdrage in de loop van dit jaar vaststellen. Hopelijk slagen we er collectief in voldoende middelen bijeen te brengen, zodat we ook het vertrouwen van ontwikkelingslanden vasthouden en samen kunnen werken aan concrete klimaatactie in de strijd tegen de opwarming van de aarde.

Politiek

3. Europese verkiezingen

Eind mei vinden in Europa verkiezingen plaats voor het Europees Parlement. De nieuwe verhoudingen in het Parlement zijn bepalend voor de samenstelling van de Europese Commissie en daarmee ook voor diens ambities op het gebied van energie en klimaat.

Hoe dan ook zal het politieke landschap in Europa veranderen met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk als EU-lid.

Nederland zal vanaf dan het zevende land zijn qua inwonertal en dus ook qua omvang in het Parlement. De invloed van ons land is wellicht nog groter met Spitzenkandidaten Frans Timmermans (nu vicevoorzitter van de Europese Commissie) en Bas Eickhout (als aanvoerder van de Groenen), van wie beiden ook verwacht mag worden dat ze in zullen zetten op een ambitieus energie- en klimaatbeleid.

Europa speelt een belangrijke rol op het mondiale toneel, waar het gaat om het hooghouden van klimaatambities. De nieuwe Eurocommissaris voor klimaat zal direct aan de bak moeten.

Intern voor het vaststellen van Europa’s eigen lange termijnklimaatstrategie en zijn nieuwe klimaatplan (Nationally Determined Contribution), naar buiten toe om anderen bij de les te houden nu de aandacht voor klimaat in een aantal grote landen zoals de Verenigde Staten en Brazilië dreigt te verslappen (en dat is nog zacht uitgedrukt).

4. Het Nederlandse Klimaatakkoord 

Het behoeft geen betoog dat alles rondom ons eigen Klimaatakkoord belangrijkste proces is om te volgen op binnenlands terrein. Met grote bewondering keek ik de week voor kerst naar al die collega’s die gedurende lange dagen en nachten meehielpen aan het tot stand komen van een omvangrijk pakket aan maatregelen dat de CO2-uitstoot in Nederland in 2030 met tenminste 49 procent kan terugdringen.

Het Planbureau voor de Leefomgeving rekent op dit moment door of deze maatregelen inderdaad optellen tot de beoogde 49 procent, waarna een politieke fase aanbreekt waarin onder meer over een verdeling van de kosten wordt gesproken.

Het Klimaatakkoord moet slagen, het gaat om de leefbaarheid van Nederland

Het welslagen van het Klimaatakkoord is van groot belang voor ons land. Het gaat immers om de leefbaarheid en de bewoonbaarheid van Nederland. Tegelijkertijd is onze inclusieve aanpak, met vele betrokken partijen aan tafel, een voorbeeld waarnaar vanuit het buitenland met belangstelling wordt gekeken.

Bovendien draagt het zelf kunnen doorvoeren van ambitieus klimaatbeleid bij aan onze geloofwaardigheid in internationale fora als de EU en de G20 waar we anderen oproepen hetzelfde te doen.

5. Urgenda

Op nog kortere termijn speelt de uitvoering van het Urgenda-vonnis, dat de Nederlandse Staat verplicht de broeikasgasuitstoot in 2020 met 25 procent te verminderen ten opzichte van ijkjaar 1990. Binnenkort komen de planbureaus ook hiervoor met berekeningen en weet de Staat wat het te doen staat om dit doel te halen. In 2019 gaan er vermoedelijk ingrijpende beslissingen genomen worden om de extra reductie te realiseren.

Het valt niet uit te sluiten dat er onderwerpen op tafel komen die in de context van het Klimaatakkoord politiek gevoelig liggen, maar die onder druk van een gerechtelijke uitspraak toch weer serieuze opties worden. Interessant dus om te volgen.

Hoe dan ook wordt 2019 een belangrijk jaar vanuit klimaat- en energieperspectief en zullen bovenstaande verhaallijnen samen een boeiend boek vormen. Een boek dat hopelijk een goede afloop kent, al ben ik bang dat het niet het laatste in de serie zal zijn. Wellicht gaan we het weer over rekeningrijden hebben, verlaging van de maximumsnelheid of komen er strengere uitstootnormen voor de industrie.

46173827411_1900b1c110_k

2018: een succesvol jaar voor de klimaatdiplomatie?

De klimaatgezant blikt terug op de klimaattop in Katowice en de rest van het jaar.

air-air-pollution-atmosphere-929382

Niets doen tegen klimaatverandering kost meer dan actie ondernemen

Waarom het logisch is dat DNB pleit voor een CO2-belasting.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
Portret-Marcel-Beukeboom2

Marcel Beukeboom

Klimaatgezant

Marcel Beukeboom is sinds november 2016 Klimaatgezant voor het Koninkrijk der Nederlanden. Als thematisch ambassadeur vertegenwoordigt hij …
Profielpagina

Advertentie

NRC Live – Banner Mobiliteit – OneWorld – 600×500 (002) 6 nov