In tijden van klimaatverandering is alles in beweging. Zo ook de weging van de waarde van bos. Gisteren was ik te gast bij een symposium over duurzaam bosbeheer, georganiseerd door de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). Daar woonde ik een gesprek bij met Christina Moberg, de president van het Zweedse equivalent van de KNAW. Zij schreef samen met alle Europese collega’s, verenigd in een Europese wetenschappelijke Adviesraad,  een rapport waarin de verschillende belangen in en rondom bossen onder de loep genomen worden.

Hout als grondstof voor IKEA

Als gewone recreant sta je er nooit zo bij stil. In de Nederlandse bossen kun je terecht met je hond, je fiets, je paard, je tent en nog veel meer. Prachtig onderhouden voor zo’n 5 euro per jaar per Nederlander (zo becijfert Staatsbosbeheer). In Zweden kunnen deze dingen ook, maar wordt bos vooral ook gezien als productie-eenheid. Hout is een grondstof waaruit bijvoorbeeld IKEA-meubels gemaakt worden, of waarmee energie opgewekt wordt. Zowel in Nederland als in Zweden wordt gelet op een goed evenwicht tussen gebruik en voortbestaan van het bos. Het duurt immers een tijd voordat een gekapte boom is vervangen. Toch lijkt het, wanneer productie zo’n belangrijke plaats inneemt, dat zelfs in een land als Zweden economisch gewin op de korte termijn een doorslaggevend argument wordt.

Zelfs in een land als Zweden lijkt economisch gewin op de korte termijn doorslaggevend

Zoals ik al zei: in tijden van klimaatverandering is alles in beweging; ook de weging van de waarde van het bos. Naast bovengenoemde functies (economie, energie, recreatie) komen andere functies nadrukkelijker in beeld. Allereerst natuurlijk de meest primaire: een boom neemt CO2 op en produceert zuurstof. Voorheen een weetje in de categorie basisschoolkennis, nu steeds meer een functie die we hard nodig zullen hebben om het maximaal-1,5-gradenopwarming-doel van het Akkoord van Parijs te realiseren. Wanneer beleidsmakers nadrukkelijker gaan sturen op dat doel zal deze functie ook steeds meer (financiële) waarde gaan vertegenwoordigen.  CO2 wordt geld waard.

Biomassa

Hout was al eerder in beeld als oplossing voor het klimaatprobleem. Onder de noemer biomassa wordt het gebruikt als alternatief voor fossiele brandstoffen en eindigt het in de ovens van energiecentrales. Het lucratieve karakter van hout als energiebron (onder andere vanwege subsidies) kan echter het bestaande evenwicht (en daarmee de biodiversiteit) verstoren. De wetenschap zegt bovendien dat biomassa een uiterst inefficiënte manier is om hout te gebruiken, ook in relatie tot klimaatverandering. Redenen genoeg om op zoek te gaan naar alternatieven en subsidiering van de bijstook van biomassa stop te zetten.

De rol die bos speelt in een klimaatneutrale wereld is cruciaal, zo onderstrepen de wetenschappers  ook nog maar eens in genoemd rapport. De meest voor de hand liggende beleidsmaatregel is: behoud bestaand bos. Het duurt immers heel lang om nieuw bos te creëren. Zorg daarnaast voor duurzaam bosbeheer, met bijzondere aandacht voor biodiversiteit en effectieve mitigatiemaatregelen.

Bomen kunnen niet wachten

In het gesprek met de Zweedse en Nederlandse wetenschappelijke academies stelde ik vast dat het vaak lang duurt voordat wetenschappelijke inzichten doordringen tot het bredere publieke debat. De wereld van de klimaatonderhandelaars is hierbij zelfs vaak een nog moeilijker neembaar bastion. Adviezen zoals in genoemd rapport over Europese bossen moeten het publieke debat versneld informeren, en uiteindelijk politieke besluitvormingsprocessen beïnvloeden. Klimaatverandering kan geen vertraging meer gebruiken, maar zeker bomen hebben last van verkeerd beleid. Vervanging van een boom kost minstens 20 jaar, vastlegging van eenzelfde hoeveelheid CO2 nog langer.

ambassadeur

Succesvolle klimaatdiplomatie is soms toeval

Blog #7 Klimaatgezant Marcel Beukeboom

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
190124 Marcel Beukeboom 8698

Over de auteur

Klimaatgezant

Marcel Beukeboom is sinds november 2016 Klimaatgezant voor het Koninkrijk der Nederlanden. Als thematisch ambassadeur vertegenwoordigt hij …
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief