Verder lezen?

Rechtvaardige journalistiek verdient een rechtvaardige prijs.
Maak jij OneWorld mogelijk?

ja, ik word nu lid vanaf 6,- per maand

Meneer de staatssecretaris, ik ben veel genoemd in mijn tot nu toe tamelijk korte leven: Afrikaan, Pakistaan, allochtoon, of juist verkaasd. Ik ben voor VVD’er, maar ook GroenLinks’er uitgemaakt, en als ik een euro kreeg voor elke keer dat op mijn geaardheid gezinspeeld werd, schoot ik nu spontaan een belastingschaal omhoog.

Vanaf nu mag ik er één naam aan toevoegen: ‘fraudeur’. Minstens een van uw ambtenaren dacht zo over mij, getuige de brief die ik vorige week ontving, waarin de Belastingdienst mij liet weten dat ik in de Fraude Signalering Voorziening (FSV) stond. De reden? Onbekend.

Dachten uw ambtenaren dat iemand met mijn naam het spel niet eerlijk kon spelen?

Meneer de staatssecretaris, ik ben verbaasd dat een 22-jarige burger die pas vier jaar belastingplichtig is op uw zwarte lijst terecht kon komen. Ondanks dat ik als journalist eerder over de toeslagenaffaire heb geschreven, voelde het voor mij – realiseer ik mij nu – als een ver-van-mijn-bedshow.

Meneer de staatssecretaris, gezien het feit dat ik geen kinderen heb, weet ik niet voor welke kinderopvang ik toeslag had moeten aanvragen, laat staan hoe ik daarmee had moeten frauderen. Of had uw ambtenaar wellicht verwacht dat ik fraudeerde met mijn zorgtoeslag? Ik kreeg niet eens voldoende om het verwijderen van mijn verstandskiezen mee te betalen.

Meneer de staatssecretaris, ik doe mijn uiterste best om binnen het systeem dat we hebben op te klimmen. Ik hou me aan alle wetten, regels en normen, ook ten aanzien van de belastingplicht. Ik heb zes jaar lang keihard gewerkt om cum laude mijn gymnasium af te ronden – iets wat niemand verwachtte van een jongen uit de Amsterdamse Bijlmer. Waarom zou ik al die moeite op het spel zetten middels belastingfraude?

Meneer de staatssecretaris, ik moet het u vragen. Uw ambtenaren spreken in interne mails over ‘zwartjes’, joegen op een ‘nest Antillianen’ en noemen een hier geboren Nederlander van Turkse afkomst simpelweg een ‘Turk’, zoals mijn collega-journalisten Pieter Klein en Jan Kleinnijenhuis onthulden. Dacht(en) uw ambtena(a)r(en) wellicht dat een burger genaamd ‘Tahrim Ramdjan’ het spel vast niet volgens de regel speelt?

Ik zie en lees dat veel witte Nederlanders ook tot de 240.000 mensen behoren die in de FSV stonden. Maar toch, meneer de staatssecretaris, in Nederland controleert de Belastingdienst je strenger als je een tweede nationaliteit hebt (die ik overigens niet heb). U spreekt over een risicoprofiel, dat noodzakelijk zou zijn om de miljoenen belastingaangiften en toeslagaanvragen te verwerken. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens spreekt echter over een verdacht onderscheid zodra nationaliteit in het spel is. Er moet wel een zeer goede reden bestaan om dat onderscheid te rechtvaardigen.

Immers, meneer de staatssecretaris, wat maakt een fraudeur? Volgens mij geeft de frase op uw website over de kinderopvangtoeslag het antwoord: ‘Zoveel mensen, zoveel situaties’.

Meneer de staatssecretaris, ik zou willen dat u uw burger weer vertrouwt

Meneer de staatssecretaris, ik heb altijd al gezag en autoriteit van overheidswege gerespecteerd. Mijn opa werkte op het ministerie van Binnenlandse Zaken in Suriname en is, na decennia daar in dienst te zijn geweest, met zijn vrouw en kinderen naar Nederland vertrokken. Zelf word ik nu jurist, en daarom vond ik dat ik het aan mezelf verplicht was om afgelopen winter eindelijk Franz Kafka’s Het Proces te lezen.

Het feit dat ik jarenlang zonder dat te weten in uw fraudesysteem stond geregistreerd, doet me denken aan de kille, oneindige gangen die Kafka beschrijft als metafoor voor het overheidsapparaat, inclusief de moedeloosheid, de wanhoop, de frustratie. Het einde van het boek, waarin protagonist Josef K. wordt afgemaakt, doet me denken aan de manier waarop de ruim 30.000 ouders in het toeslagenschandaal zijn behandeld. ‘Als een hond,’ aldus K.

Nu moet ik ook nog zelf vragen naar de toedracht van mijn registratie, en schrijft uw
ambtenaar in zijn brief al dat er een onderzoek loopt ‘waarvan de uitkomst niet snel afgerond zal zijn’.

Meneer de staatssecretaris, ik hoef geen onderzoek. Ik hoef van uw beraadslagingen geen notulen te zien. Ik hoef geen genoegdoening of schadevergoeding. Ik opper dat u ervoor zorgt dat u uw burger weer vertrouwt – zodat ik in alle rust iets van mijn leven kan blijven maken.

Wat is de Fraude Signalering Voorziening?

Van 2001 werd de geheime Fraude Signalering Voorziening (FSV) gebruikt door de Belastingdienst en Toeslagen om vermoedens van (mogelijke) fraudeurs in te registreren. Wie op deze zwarte lijst werd opgenomen, wist van niets en kon zich nergens tegen verzetten. Bovendien werd de voet getreden met de privacy van burgers: zo werden gegevens gedeeld met andere instanties. Ambtenaren hadden zelf vaak geen idee waaróm burgers erin stonden. Een deel van de 240.000 mensen die vermeld stond in het systeem, werd slachtoffer in de kinderopvangtoeslagaffaire als gevolg van de doorgeschoten fraudejacht van de Belastingdienst. In 2020 is het systeem uit de lucht gehaald, nu pas worden burgers erover geïnformeerd voor het geval ze vermoeden dat ze ten onterechte gevolgen ondervonden naar aanleiding van de registratie. Mogelijk zijn nog meer Nederlanders in het systeem terechtgekomen.

Facial Recognition Technology Concept As Woman Has Red Grid Projected Onto Eye In Studio

Hoe gezichtsherkenning van onschuldige burgers criminelen maakt

Overheden gaan steeds verder met het massaal verzamelen van data.

iStock-1253883020

Ik ben slachtoffer van discriminatie, waar kan ik terecht?

Een overzicht van antidiscriminatietools op basis van vijf veelvoorkomende situaties.

ixgC6T_l_400x400

Over de auteur

Tahrim Ramdjan is freelance journalist, hoofdredacteur bij Red Pers en jurist in opleiding uit Amsterdam.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief