Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Het was ooit liefde op het eerste gezicht en zo’n honderd jaar geleden werd het echt serieus. Wij mensheid en jij plastic, pakten elkaar vast en gaven elkaar volmondig het ja- woord. De wereld lag aan onze voeten. Je was de bevrijdende parachute tijdens de Tweede Wereldoorlog en het wegwerpbordje waardoor ik niet meer hoefde af te wassen. Jij was de bloedzak naast mijn bed en het bakje voor mijn poké bowl. Alle dagen van mijn leven.

Wij zijn versmolten met elkaar. Dit werd echt duidelijk toen wetenschappers in 2012 een nieuwe rots ontdekten. Ze kwamen die tegen op een afgelegen strand van Hawaii Island, genaamd Kamilo Beach. Onder locals beter bekend als Trash Beach. Het strand is bezaaid met jou, de kustlijn opgeveegd door de golven van de Grote Oceaan, rechtstreeks uit het Verre Oosten. Door vuurtjes die de bevolking ’s nachts stookt op het strand smelten basaltrotsen samen met oceaan-plastic. Die samensmelting maakt een nieuw soort rots, plastiglomerate, gemaakt door ons, de mensheid.

Jij bent ziekmakend!

Het antropoceen in werking: van de steentijd naar de plastictijd. Nu, na bijna een eeuw, is de liefde redelijk bekoeld. Die oude twinkeling in onze ogen komt nu van vonkjes van een natte aansteker. Wij zijn geworden waar jonge stelletjes nu bang voor zijn: de twee roodblauwe uniseks Gaastra-jassen op uniseks elektrische fietsen met praktische uniseks fietstassen.

Klagen over jou is een geliefd onderwerp in kranten en talkshows. Het gaat vaak volgens een vast ritueel. Eerst beelden van dieren die doodgaan door jou. Kinderen die over afvalbergen scharrelen, op zoek naar iets van waarde. Vervolgens de boodschappentas die vol zit met verpakte groenten en fruit. Waarom moet dit allemaal!? Het is allemaal te veel. Wetenschappers hebben jou in bier, zout en water gevonden. Jij bent ziekmakend!

Toch blijven we elkaar trouw. Ondanks alle problemen, het gemopper en gezeur zoeken we een weg om de relatie te laten werken. Na lang zoeken hebben we een vorm van relatietherapie gevonden. Circulaire economie is de naam. Een therapie die denken in cirkeltjes stimuleert en in korte tijd mainstream is geworden, van politiek tot bedrijfsleven tot weldoeners. Iedereen is het erover eens dat dit ons gaat helpen om in harmonie samen te leven. Het moet ervoor zorgen dat wij jou, plastic, meerdere keren gebruiken, zodat we vaker van elkaar kunnen genieten.

We worden wild van je, net als de eerste keer

Zoals altijd is de praktijk weerbarstiger. In werkelijkheid is de circulaire economie een kliekjes-economie. Zonnebrillen van colaflessen, sleutelhangers van oude flacons afwasmiddel of tegels van oude wieken van een windmolen. Restjes van onze massaconsumptie worden verzameld en gedraaid tot nieuwe worstjes die we onszelf voorhouden. Ons land staat al vol met bermpaaltjes, schuttingen en parkbankjes van recyclaat. De ultieme vorm van jouw gerecyclede gedaante is het hippe ‘oceaanplastic’. Gebruik je dat, dan tel je pas echt mee. Gympen, T-shirts, stoelen en lampenkappen, we stoppen je in elk mogelijk product. We worden wild van je, net als de eerste keer. Bedrijven staan in de rij om hun product te kleden in dit ‘nieuwe’ en ‘duurzame’ materiaal. In onze zoektocht naar minder, maken we jou almaar alomtegenwoordiger. En wij maar geloven dat we onze problemen kunnen wegrecyclen.

Tegelijkertijd blijven we elk jaar meer van jou produceren. En met de groeiende middenklasse lijkt het einde niet in zicht: aan zoveel nieuw plastic helpt geen circulaire therapie. Hoe moet de mensheid zich staande houden in deze verslavende relatie? Of wordt de versmelting met elkaar onze ondergang? Er is een antwoord. Daarvoor moeten wij kijken naar een andere romance, die al wat verder teruggaat, maar waar wij op 12 december 2015 in de stad van de liefde een belangrijke oplossing voor afspraken.

Het is onze relatie met CO2. Er zijn nog enkele lavendelsnuivende mensen die ontkennen dat er iets mis mee is, maar inmiddels heeft het merendeel van de wereld zijn verslavingsproblemen met koolstof erkend. Die erkenning was stap één. De volgende stap was het gezamenlijk afspreken van een grens. Een grens die voor alle mensen geldt, zodat de aarde niet teveel opwarmt en onze verhouding met CO2 gezond blijft. Die grens heeft ons bij de laatste stap gebracht: het collectief zoeken naar echte oplossingen en alternatieven.

Jij bent het nieuwe CO2. En zoals bij CO2 moeten wij naar nul ton plasticuitstoot. Niks meer erbij. We moeten het doen met de berg die er ligt. Alleen dan zullen we echt zoeken naar andere verpakkingsbronnen, schonere versies van jou produceren, zonder stoffen met negatieve effecten voor mens, dier en milieu, binnen een systeem waar verlies naar het milieu nihil is. Elk land maakt haar eigen plasticakkoord. De Dow Chemicals en BASF’s van deze wereld moeten minder produceren en jij wordt schaarser, dus duurder. Heel Nederland mag aanschuiven aan de plastictafels om te polderen over de juiste oplossing. Linksom of rechtsom, het dwingt iedereen om meer te halen uit het plastic dat we al hebben en brengt de balans terug in onze scheve relatie.

Wordt onze versmelting onze ondergang?

Als het goed is, zijn we dan net op tijd. Ik voel dat eenzelfde relatie als met CO2 er gaat komen. Burgerbewegingen en milieuorganisaties beginnen al antwoorden te eisen over de negatieve effecten van onze innige relatie met elkaar. De onderzoeken waar kleine deeltjes van jou in dieren, eten of onszelf worden teruggevonden, stijgen exponentieel. Het zal me niets verbazen als er geheime rapporten van een frisdrankfabrikant uitlekken, waarin staat dat men in de jaren ’80 al wist van de negatieve gevolgen van onze toxische afhankelijkheidsrelatie. Aan de andere kant, ach, liefde maakt blind.

Plasticglomerate

In 2013 reisden geoloog Patricia Corcoran en kunstenaar Kelly Jazvac af naar Hawaii, waar deze ‘plasticglomerate’ werden gevonden. Een nieuw soort steen van samengesmolten plastic, lava, zand en stukjes hout. Het plastic bleek vooral afkomstig van buiten Hawaii. Het is nu het ‘jongste gesteentetype op aarde’, schreven ze in hun onderzoekspaper op kellyjazvac.com.

Hoe Zit Het Met Plastic? is onafhankelijk tot stand gekomen en financieel mede mogelijk gemaakt door Nestlé en Dopper. De overeenkomst tussen OneWorld en deze bedrijven is openbaar en in te zien.

Wonder_2100x1118

Hoe een ‘wonderproduct’ een sluipmoordenaar werd

Het wonder dat plastic heet. En hoe we er langzaam in stikken.

Cover_2100x1118

Deel van Dossier

Hoe Zit Het Met Plastic?

In het maartnummer van OneWorld Magazine vind je de eerste editie van consumentenspecial…

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
daniel-profielpagina-cms

Daniël Poolen

Werkt bij het Koninklijk Instituut van Ingenieurs als coördinator duurzaamheid. Als ingenieur lost hij maatschappelijke- en …
Profielpagina