OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Steeds vaker bespreek ik met vrienden en collega’s alternatieven voor monogamie. Toegegeven, het is een stuk makkelijker filosoferen als je geen relatie hebt, maar toch begint ook bij mij het monogame sprookje steeds meer uiteen te vallen. Zoals de populaire relatietherapeut Esther Perel uitlegt: het zet een enorme druk op monogame relaties wanneer we van één partner alles verwachten, en dat zijn we in de loop der tijd steeds meer gaan doen. We zoeken tegenwoordig een ware zielgenoot: een beste vriend(in), een gepassioneerde geliefde en bedpartner én de ideale ouder van je kind. Dat kán werken. Het past alleen lang niet bij iedereen of elke relatie even goed. Toch leren we van jongs af aan dat dit de enige (juiste) relatievorm is. Dat duwt mensen die beter gedijen in een polyamoureuze relatie in een keurslijf.

Hoe lastig het is om lange tijd exclusief met één persoon samen te zijn, laat het percentage huwelijken (toch wel het eindstation van de monogamiereis) dat in Nederland in scheidingen eindigt zien: 39,1 procent (2016). Meer dan een derde van alle gesloten huwelijken wordt dus voortijdig afgebroken. Grootschalig en recent onderzoek naar hoeveel mensen in Nederland vreemdgaan is er niet, maar cijfers uit 2004 wijzen uit dat een op de vier Nederlanders wel eens is vreemdgegaan.

Twee vrienden van mij bevinden zich – apart van elkaar – in een open relatie en hebben daar goede argumenten voor. Het verlicht de druk op hun partners, houdt de boel spannend en stimuleert open communicatie. Waar je normaal je verlangens naar anderen in een monogame relatie waarschijnlijk zoveel mogelijk verbergt, kun je in een open relatie eerlijk zijn over die gevoelens en er zelfs wat mee doen. Je hoeft dus niet, zoals bij monogamie, in te gaan tegen eventuele begeertes die de kop opsteken. Natuurlijk is het niet alleen feest: jaloerse gevoelens verdwijnen niet opeens en zoals ook bij monogame relaties, valt of staat het slagen ervan met open communicatie. Kortom, het vergt werk.

Polyamorie in Nederland
Schattingen over hoeveel mensen in Europa of in Nederland een non-monogame relatie hebben, verschillen van een paar procent (op het moment van de enquête) tot één op de vijf mensen (ooit gehad). In dit document van het online magazine Pluk de Liefde wordt onderzoek naar de prevalentie van non-monogamie samengebracht.

Die good practices lijken nu door te sijpelen naar de populaire cultuur. Daar is het monogame (en heteronormatieve1, als we toch bezig zijn) ideaalbeeld nog altijd hét verdienmodel van de romantische film. Denk maar eens aan het dilemma waar Bridget Jones voor staat in de populaire, gelijknamige romkom: een sexy, spannende man, óf een saaie stabiele man? Ze móét kiezen.

De minidocumentaireserie op Netflix Explained laat mooi zien hoe monogamie niet per se een logische of natuurlijke relatievorm is. In andere culturen bestaan bijvoorbeeld alternatieven, zoals bij de Bari in Venezuela, waar elke man die seks heeft met een vrouw terwijl ze zwanger is als vader wordt gezien: de Bari voeden kinderen gezamenlijk op. En de diersoorten waar mensen het meest op lijken, chimpansees en bonobo’s, hebben al helemaal niets met seksuele monogamie.

De diersoorten waar mensen het meest op lijken, chimpansees en bonobo’s, hebben niets met seksuele monogamie

Dan Savage, een Amerikaanse liefdesadvies-columnist vat het in de documentaire samen: “We krijgen psychologisch ingeprent dat monogamie liefde betekent en liefde monogamie betekent, en dat er in de afwezigheid van monogamie dus geen liefde is. Als ik vertel over mijn open huwelijk, zeggen mensen: ‘Ik zou dat nooit kunnen, ik heb commitment nodig.’ Als ik dan hoor dat die mensen drie gefaalde huwelijken achter de rug hebben, denk ik: je bent niet toegewijd aan de ander, maar je bent toegewijd aan monogamie.” In zijn podcast, de Savage Lovecast, geeft hij veel advies op het gebied van polyamorie. Ook in een verwante liefdesadvies-podcast en een persoonlijke favoriet, Dear Sugars, zijn de voor- en nadelen van polyamorie een hot topic.

De serie Wanderlust, ook op Netflix te zien, geeft een mooi fictie-inkijkje. Joy en Alan, een therapeute en docent die met drie volwassen kinderen in een rustig Engels stadje wonen, gaan na twintig jaar succesvolle monogamie ‘de mist in’. Beiden gaan binnen korte tijd vreemd. Wanneer ze dat aan elkaar opbiechten en realiseren dat hun seksleven al een tijdje plat ligt, oppert Joy: waarom gaan we hier niet mee door? Echtgenoot Alan ziet dat in eerste instantie als de dood van hun huwelijk (zie: ‘Bij de afwezigheid van monogamie is er geen liefde meer’), maar na een goed gesprek realiseren ze zich beiden dat ze niet uit elkaar willen. Dus gaan ze een open relatie aan. Zonder spoilers: het verloopt niet vlekkeloos – maar laat wel zien hoe een open relatie tot hernieuwde spanning en waardering kan leiden, en simpelweg óók een optie is.

De lijst gaat nog even door. Zo verhaalt de film You Me Her over een relatie tussen twee vrouwen en een man. En volgt de realityserie Three Wives One Husband Amerikaanse polygame mormonen. Ook de film Newness volgt een open relatie tussen twee jonge mensen die online dating niet kunnen weerstaan. Op deze manier sijpelt non-monogamie als relatievorm steeds meer door in populaire cultuur. En, zo beseffen hopelijk steeds meer mensen dat monogamie niet de enige of per se beste optie is. ‘Zullen we ook eens met anderen?’ is namelijk, zeker na het zien van het openhartige gesprek tussen Joy en Alan, helemaal zo’n gekke vraag niet.

poly

Welkom in de wereld van polyamorie

Liefdesrelaties met meerdere mensen, hoe is dat? En is het voor iedereen weggelegd?

  1. Heteronormativiteit is de norm van hetero-zijn, verbonden aan rigide genderrollen van mannen en vrouwen ↩︎

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
bw

Justine van de Beek

Redacteur Harlot

Justine van de Beek (22) is overtuigd feminist en als socioloog gespecialiseerd in gender en seksualiteit.
Profielpagina