Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

1. Al wat glinstert is… plastic

Miljoenen voorwerpen worden van glitter voorzien: van kerstballen en -kaarten tot inpakpapier en cosmetica. De eindejaarsfeesten lijken sinds mensenheugenis onlosmakelijk verbonden met glinsterende versieringen. Maar is dat ook zo? De moderne glitterverslaving ontstond pas in 1934, toen de Amerikaanse boer Henry Ruschmann een manier vond om plastic vellen in minuscule vormpjes te snijden. Hij richtte het bedrijf Meadowbrook Inventions op, nog altijd een van de grootste leveranciers van glitter ter wereld.

De meeste commerciële producten die glitter bevatten, gebruiken anorganische glitter; hoofdzakelijk plastic zoals PET of PVC. Het heeft meestal ook een laagje van andere materialen, zoals aluminium, om extra glinstering te creëren. Onder de microscoop zie je de enorme variatie aan vormen: zeshoeken, vierkanten, driehoeken en zelfs hartjes en sterren, variërend van 6 tot amper 0,05 millimeter doosnee.

2. Glitter is helemaal niet feestelijk (voor zeedieren)

Veel mensen begrijpen nu dat microplastics zoals vezels van kledij of partikels in cosmetica gevaarlijk zijn voor het zeeleven. Maar ook glitter is een vorm van microplastic, omdat de partikels vaak kleiner zijn dan 5 millimeter.

Het goedje kan via de riolering in rivieren en de zee terechtkomen, maar ook via het regenwater uit afvalstorten wegvloeien. Hoewel veel microplastics in waterzuiveringsstations worden tegengehouden, blijft een enorme hoeveelheid de weg naar de oceanen vinden. Door hun afmeting kunnen ze daar makkelijk ingeslikt worden door kleine zee-organismen, die geen onderscheid kunnen maken tussen voedseldeeltjes of plastic.

Bovendien trekken de deeltjes organische en anorganische chemicaliën aan, die zich erop hechten, zoals PCB’s en zware metalen. Zeeleven loopt vooral gevaar als die toxische stoffen zich opstapelen in de voedselketen, zoals recent nog werd getoond in de BBC-documentaire Blue Planet II.

3. Glitter overleeft het eindejaar

Microplastics breken af onder UV-licht, de stroming van het water en door microben. Sommige vormen, zoals PVC, bevatten stoffen die het afbraakproces vertragen. Dat is een probleem, aangezien plastic er sowieso al honderden, mogelijk zelfs duizenden jaren over doet om te vergaan. Net als andere vormen van plastic zal glitter in het zeemilieu uiteenvallen in kleinere deeltjes, die secundair microplastic genoemd worden. Hoe dan ook: glitter kan je feestdis misschien enkele uren doen schitteren, maar daarna kan het nog honderden jaren voor problemen zorgen.

4. Glitter laat zich moeilijk verwerken

Wie de problemen kent die glitter kan veroorzaken, vraagt zich misschien af: hoe kunnen we het goedje dan het beste verwerken? Dat is een moeilijke vraag, want er is altijd kans dat het alsnog in de oceanen terechtkomt. Spoel het goedje in elk geval nooit weg in de gootsteen.

Probeer het zoveel mogelijk opnieuw te gebruiken (of het voorwerp dat in een glitterpak is gestoken) voor een toekomstig feestproject. Maar ook daarmee is het risico niet geëlimineerd, alleen uitgesteld. Dus wat te doen?

Probeer in de eerste plaats je consumptie van glitter te verminderen: koop geen kaarten of papier met glitter, of make-up met glitterdeeltjes. In Groot-Brittannië hebben verschillende kindercrèches het goedje al verbannen, misschien moeten we dat vaker doen: de enige manier om echt te vermijden dat dit type plastic bijdraagt aan het globale probleem van microplastics, is er helemaal van af te stappen en een meer milieuvriendelijk alternatief te kiezen.

5. Er bestaan goede alternatieven

Na eerdere oproepen om microplastics uit cosmetica te weren, gebeurt nu hetzelfde bij glitter. Dat stuit op nogal wat tegenstand en gemopper dat wetenschappers “al het plezier uit het leven willen halen”. Maar zover hoeven we helemaal niet te gaan.

Net zoals de fabrikanten van scrubs op zoek gaan naar natuurlijke materialen zoals gemalen abrikozenpitten of walnootschalen, zijn producenten van glitter begonnen met de productie van biologisch afbreekbaar glitter, al te vinden via webwinkels. Dat is bijvoorbeeld gemaakt van cellulose van planten zoals eucalyptus, dat groeit op grond die ongeschikt is voor conventionele landbouw en weinig water nodig heeft. Het is bovendien helemaal composteerbaar – echte eco-glitter dus.

Zelfs het bedrijf waar de moderne glittertrend ontstond, wordt ecologischer: Meadowbrook Inventions levert nu ook bio-afbreekbaar glitter. Dat betekent dat – met zo’n grote leverancier aan boord – een echt sprankelend eindejaar ook voor de oceanen feestelijker kan worden in de toekomst.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)