Mag ik zeggen dat ik soms helemaal doodziek van de corruptie in dit land word? Niet alleen de klassenjustitie in Indonesië, maar vooral de manier waarop de politie zijn zakken probeert vullen door andere mensen uit te kleden, komt mijn keel uit.

"U reed door het rode licht!" In werkelijkheid stond het verkeerslicht op groen, is zo'n truc van de politie om geld te vangen. En sputter niet tegen of de agent gaat er met je rijbewijs van door. Die krijg je pas terug als je op het bureau een paar honderd dollar neertelt. Het is verstandig zo halverwege de maand niet te veel aan de linkerkant van de weg te rijden als er politie staat. Ze zijn dan al aardig door hun karige salaris heen. De ruif moet weer worden gevuld. Wat is gemakkelijker dan je macht te misbruiken?

Aan deze arme sloebers valt geen geld te verdienen. Aan jou wel

Draag je gordel. Ook al rijden er auto's voorbij met honderden kinderen op het dak of in de achterbak die er ieder moment vanaf of eruit kunnen uit rollen. Aan deze arme sloebers valt geen geld te verdienen. Aan jou wel.  

Het meest schandalige incident vond recent op Bali plaats. Het voormalige Australische fotomodel Mark Ipaviz die er met zijn vrienden op vakantie was, huurde voor de laatste avond een striptease in. Nog voordat er maar een kledingstuk uit was, stormde de politie het restaurant binnen. Met stroomstootwapens, alsof het hier om de grootste criminelen gingen, werd het gezelschap de politiewagen ingedreven. Ondertussen sloeg de politie er met flessen en geweren flink op los. Onderweg werd een stop gemaakt bij een geldautomaat. Waar de agenten – de politie is je beste vriend – de arrestanten dwongen de geldmachine leeg te halen. Nadat de compleet verbouwereerde toeristen ze 17.750 aan dollars overhandigden, kwamen ze op borgtocht vrij.

Wachten op hasj
Van een vriend op Bali begrijp ik dat de politie op toeristen, rijke Indonesiërs en buitenlanders uit is. 's Avonds op het strand liggen ze op de uitkijk. Te wachten tot er een paar hasj komen roken. Hasj valt onder de verboden verdovende middelen. Wie wordt gepakt met meer dan twee kilo op zak riskeert zelfs de doodstraf. Maar met geld koop je de politie af. Vrienden hebben een zoon die ooit met een stickie werd gepakt. Nadat zijn ouders 30.000 dollar aan de politie betaalden, kon hij weer naar huis.    

Het vertrouwen in justitie en politie in Indonesië neemt steeds verder af. De willekeurige executies van buitenlandse drugskoeriers heeft er ook geen goed aan gedaan. De leiders van dit land, samen met justitie, wilden het buitenland wel eens even laten zien dat ze spierballen hadden. Na twee rondes waarbij jonge mensen in de bloei van hun leven of geestelijk gestoorde mensen, waaronder de Nederlander Ang Kiem Soei, bij nacht en ontij in het de jungle werden afgeknald, lijkt president Joko Widodo verzadigd te zijn. Niemand rept meer over een derde ronde.

Beiden deden er goed werk. Nu zijn ze dood. Wat heeft het opgeleverd?

Ik denk nog vaak aan Ang Kim Soei. Ik interviewde hem ooit. Hij was allesbehalve een crimineel. Hij was een dromer, lichtelijk gestoord die er was ingeluisd door foute vrienden. Ik denk nog vaak aan die twee Australische jongeren Andrew Chan en Myuran Sumurakan. Wereldleiders tot aan de Paus toe smeekten Joko Widodo de levens van deze twee te sparen. In de gevangenis waren ze tot inkeer gekomen. Beiden deden er goed werk. Ze hielpen jongens van de drugs af te blijven. Ze zetten er een knutselhoek op en leerden hun medegevangenen zich op een studie te richten. Nu zijn ze dood. Wat heeft het opgeleverd? "We moet onze Indonesiche jongeren beschermen tegen drugskoeriers. Elke dag sterven er veertig kinderen aan een overdosis. Door deze criminelen te executeren hebben we de levens van heel wat jongeren gespaard", aldus de president. Maar op welke cijfers hij zich baseert is nog steeds voor niemand duidelijk.

Hebben we het over levens sparen?
De 24 jarige student Christopher Daniel Sjarief reed zwaar onder de invloed van drugs vorig jaar vier mensen in Jakarta dood. Afgelopen week was de uitspraak. Met een voorwaardelijke gevangenistraf van anderhalf jaar en 714 dollar aan boete staat hij weer op straat.

De zoon van de populaire zanger Ahmad Dani reed reed vorig jaar zes mensen dood.  Het jaar daarvoor stierven er twee mensen op het asfalt nadat de zoon van minister Rasyid Amrullah zijn snelheid niet onder controle had. Beide jongens kwamen eveneens voorwaardelijk vrij.

Afriyani (29) had de pech geen rijke ouders achter zich te hebben. Na een bezoek aan de disco verloor ze 's nachts de controle over haar stuur. Negen mensen stierven. Ze heeft naast de 15 jaar celstraf nog eens vijf jaar er bovenop gekregen omdat ze onder invloed was.

Indonesië was onder president Soeharto veel beter, hoor ik steeds vaker

De zonen van de rijke ouders mochten gaan. "De uitspraak van de rechtbank mag niet worden gezien als een methode om wraak te nemen", zei de rechter deze week. "Ik ben er om de harmonie in de samenleving te behouden en er zorg voor te dragen dat mensen die fouten hebben gemaakt niet in de herhaling gaan."

Indonesië was onder president Soeharto veel beter, hoor ik steeds vaker. Er was corruptie. Die was rechtvaardig. Omdat die werd gecontroleerd door één man. Generaal Soeharto.

Leiders gedragen zich als dictators
Nu is er overal corruptie. Politie en justitie zijn steeds meer gebeten op buitenlanders. De democratische leiders gedragen zich als dictators. Buitenlanders krijgen steeds moeilijker een visum. Lees: buitenlanders moeten steeds meer aan steekpenningen betalen voor een verblijfsvergunning.

De jongste slachtoffers zijn de buitenlandse journalisten. Binnenkort moeten die tijdens iedere reis zich op het lokale politiebureau melden. Het is om de verslaggevers te beschermen. Daarnaast wil de regering weten wat ze gaan uitspoken. Ze zouden wel eens spionnen kunnen zijn. De politie geeft pas het papiertje in ruil voor betaling.  

Als kanker vernietigt corruptie de democratie heel langzaam. Maar zolang de bestuurders hun zakken kunnen blijven vullen kraait er geen haan naar.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
wilma2

Over de auteur

Wilma van der Maten woont in Jakarta en werkt als freelance journalist voor onder andere OneWorld, het Parool, DPD, VPRO, VRT en Elsevier.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief