Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 4 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Volgens het CBS reist een Nederlandse forens op een dag gemiddeld 15 tot 37 kilometer. Zestig procent van deze verplaatsingen gebeurt met de auto; een kwart op de fiets. Ook gaat 80 procent van de Nederlanders tenminste één keer per jaar met vakantie, en 58 procent zelfs meer dan één keer. Tegelijkertijd komt een kwart van de broeikasgassen in de EU uit vervoer. Daarom is het nuttig om stil te staan bij de manier waarop wij van A naar B komen.

Uit onze enquête blijkt dat lopen, fietsen en gebruik van het openbaar vervoer voor velen een laagdrempelige manier is om je duurzaam te vervoeren. In het algemeen zijn dit ook de meest CO2-zuinige manieren om te reizen. Ov-bedrijven in Nederland zijn aan het verduurzamen. Zo rijden NS-treinen sinds 2017 op groene stroom en worden nieuwe treinen steeds energiezuiniger. Bussen in stads- en streekvervoer rijden steeds vaker elektrisch.

Maar wees alert wanneer je de term ‘klimaatneutraal’ hoort. Zelfs lopen of fietsen is eigenlijk niet helemaal klimaatneutraal. Je lichaam zelf is namelijk een kleine energiecentrale die voedsel verbrandt en met het uitademen CO2 uitstoot. Hoeveel CO2 je uitademt hangt af van bijvoorbeeld je dieet en hoe snel je fietst. Ierse wetenschappers hebben berekend dat de CO2-uitstoot van een fietser even hoog kan zijn als die van een treinpassagier tijdens de spits.

Volle auto is beter

Is iets te ver om te lopen of fietsen en is de ov-verbinding niet optimaal? Zelfs in de auto kun je flink besparen op je uitstoot, ook zonder dat je een elektrische aanschaft. Nieuwe, kleine auto’s zijn doorgaans zuiniger. Als je weinig rijdt, kun je beter een auto huren of delen. Zorg vooral dat je niet alleen in de auto zit. In een vol bezette benzineauto is de uitstoot per passagier per kilometer zelfs lager dan wanneer één persoon in een elektrische auto rijdt.

Vol bezette benzineauto is beter dan één persoon in een elektrische auto

3-vervoer-uitstoot-auto

Door je rijstijl aan te passen kun je tot 10 procent brandstof besparen. De motor uitzetten als je stilstaat, een constante snelheid aanhouden en de juiste bandenspanning brengt je al een heel eind. Geen haast? Bij hoge snelheden verbrand je meer brandstof. Daardoor komt er niet alleen meer CO2, maar bijvoorbeeld ook meer fijnstof in de lucht terecht. Voor het milieu is het daarom veel zuiniger om met 100 kilometer per uur te rijden dan met 130 kilometer per uur.

Is vliegen nog oké?

Minder vliegen is waar onze lezers het meest mee worstelen. Om onze planeet leefbaar te houden moeten we minder gaan vliegen. De meeste mensen lijken het inmiddels wel te begrijpen, maar het in het dagelijks leven integreren is nog niet zo makkelijk. Wat is nu verantwoord vlieggedrag?

Jelmer Mommers van De Correspondent gaat voorlopig niet meer vliegen. Leonie Hosselet van PowerSwitch ging op een CO2-dieet om haar vliegreis naar Japan te compenseren. Dat houdt bijvoorbeeld in dat ze een jaar lang geen kleren mag kopen en gedisciplineerd moet omgaan met de verwarming. OneWorld-collega Loudi Langelaan ging dit jaar in plaats van met het vliegtuig met de bus naar Spanje. Ze deed daar niet alleen veel langer over, maar was uiteindelijk ook duurder uit.

Vliegbedrijven bieden tegenwoordig ook klimaatcompensatie aan. Voor een paar euro kun je zo je gemoedsrust terug kopen. Maar bomen planten ter compensatie voor je vlucht is slechts een doekje voor het bloeden. Alternatieve brandstoffen? Vliegen op frituurvet is niet het ultieme antwoord. “Het is vanuit milieuoogpunt beter om de uitstoot van broeikasgassen zoveel mogelijk te voorkómen. Klimaatcompensatie kan helpen, maar is geen volledige oplossing”, stelt Puk van Meegeren van Milieu Centraal.

Hoe vaak mag ik nou vliegen? Eén keer per jaar? Twee keer? Helemaal niet meer? Volgens Van Meegeren kan een deze rekensom helpen: “De gemiddelde wereldburger stoot 3.400 kilo broeikasgassen uit per jaar. Nederlanders zitten met gemiddeld 10.000 kilo per persoon per jaar drie keer zo hoog.” De huidige doelstelling van de Nederlandse overheid is om deze uitstoot tegen 2030 te halveren. “Stel dat je die doelstelling zelf ook hebt: een uitstoot van 5000 kilo per jaar. Een retourtje Thailand zorgt voor een uitstoot van 2.700 kilo broeikasgassen. Zou je dat eens in de vijf jaar doen, dan is dat 540 kilogram per jaar. Dat is dan nog steeds ruim 10 procent van je ‘CO2-budget’.”

Retourtje Beijing kost 1.600 kg CO2 per passagier

3-vervoer-uistoot-kaart

Verantwoord de wereld ontdekken

We verwachten wellicht eenduidige antwoorden op deze vraagstukken. Maar de praktijk zit een stuk ingewikkelder in elkaar dan we vaak willen erkennen. Zo hangt de uitstoot van elke reis immers af van hoe ver je reist, hoe lang je wegblijft, wat je meeneemt, waar je slaapt, met hoeveel personen je reist, welk transportmiddel je kiest, et cetera. Heb je bijvoorbeeld besloten om in plaats van te vliegen met een caravan op vakantie te gaan? Let dan op. ‘Met een caravan verbruikt de auto 60 procent meer brandstof. Reis je met een auto met twee personen en een caravan naar de Middellandse Zee, dan is dat bijna net zo slecht voor het milieu als met twee personen het vliegtuig pakken’, schrijft Milieu Centraal. Maar er is ook een pre: ‘Die caravan maakt een hotel overbodig. En dat is dan weer winst voor het klimaat: een verblijf in een hotel veroorzaakt vaak een stuk meer CO2-uitstoot dan een verblijf op de camping’. Als je nu helemaal in de war bent geraakt, pak dan een voetafdruk-rekenhulp erbij, bijvoorbeeld op klimaatwijsopvakantie.nl.

Moeten we dan langer en duurder gaan reizen om milieuvriendelijk te zijn? Er lijkt geen eenduidig antwoord te zijn. Maar de eerste tip van Milieu Centraal voor duurzaam vakantieverkeer is wel duidelijk: “Ga minder vaak op reis. En ga je ver weg, blijf dan langer weg. Zo geniet je optimaal van je vakantie én je spaart het milieu!”

Meer weten?

Photo by Riccardo Annandale on Unsplash

Deel van Dossier

Hoe doe je duurzaam?

We vroegen onze lezers hoe zij in het dagelijks leven ‘duurzaam doen’.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€4 per maand)
bewlg3-020278

Adriana Homolova

Datajournalist

Adriana is een freelance data journalist bij OneWorld
Profielpagina

Advertentie

NRC-Live-Circulair-OneWolrd-600×500-002-11-dec