‘VN-top in houdgreep van VS en autoritaire landen’

09-09-2005
Door: Mark van Kollenburg
Bron: OneWorld

 

Van woensdag 14 tot en met vrijdag 16 september komen de 191 lidstaten van de Verenigde Naties op het hoogste niveau in New York bijeen. Koningen en regeringsleiders zullen dan praten over onderwerpen als de strijd tegen terreur, wapenverdragen, hervormingen binnen de VN, mensenrechten en de Millenniumontwikkelingsdoelen, het programma voor armoedebestrijding. Namens de Nederlandse regering zijn premier Balkenende en de ministers Bot (Buitenlandse Zaken) en Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking) aanwezig.

 

Ook een tiental vertegenwoordigers van Nederlandse ontwikkelingsorganisaties is present in New York. Ted van Hees is als projectleider van de Millenniumdoelencampagne bij Novib tevens nauw betrokken bij het Platform Millenniumdoelen, dat de campagne Maakhetwaar heeft opgezet. Van Hees is bovendien de Nederlandse woordvoerder voor de Global Call to Action against Poverty, de grootste alliantie van NGO's ooit.


Terrorisme en corruptie
 

Op de agenda van de wereldtop schreeuwen onderwerpen om voorrang. Maar tegen het licht van de aanslagen in Londen en de corruptie binnen het VN-programma voor Irak, lijkt het onderwerp Millenniumdoelen de slag te gaan verliezen met de strijd tegen terreur en de VN-hervormingen. Van Hees: 'Dat is natuurlijk al langer onze angst en we hebben dan ook steeds erop gehamerd dat er serieuze aandacht blijft voor de Millenniumdoelen. Maar de hervorming van de VN is ook van groot belang. Ook ten aanzien van armoedebestrijding en ook als die hervormde VN de responsibility to protect aanvaardt, zodat door interventies van buitenaf genocide kan worden voorkomen en mensenrechten beter worden beschermd.'

Over dat onderwerp valt nog een harde noot te kraken, meent Van Hees. 'Zuid-Afrika en Rwanda, waar in 1994 genocide plaatshad, zijn bijvoorbeeld voor harde afspraken op dit gebied. Maar autoritaire landen als Egypte, Syrië, Cuba, Pakistan maar ook India en Rusland zijn radicaal tegen mogelijke interventies door een multilaterale troepenmacht of ander land.'

Verplichting

Behalve die landen houden ook de Verenigde Staten de VN-top in een houdgreep. De Amerikanen willen zich op geen enkele manier verplichten tot verhoging van het hulpbedrag tot 0,7 procent van het bruto nationaal product (nu: 0,16 procent), zoals de EU-landen nastreven. De VN-ambassadeur stelde enkele weken geleden bovendien voor elke verwijzing naar de Millenniumdoelen uit de concept-slotverklaring te schrappen.

'Als deze landen zich schrap zetten, dreigt de tekst van het slotdocument op alle onderwerpen te worden afgezwakt', voorziet Van Hees. Wellicht kunnen concessies van ontwikkelingslanden ten aanzien van een grotere rol van de VN leiden tot toezeggingen door de VS voor extra hulp. 'Dan heb je misschien toch nog een win-winsituatie.'

Daar waar de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en het IMF nog corrigerende mechanismen kennen, hebben de VN geen enkele sanctie-mogelijkheid. 'Dat zal voorlopig wel zo blijven', schat Van Hees in.

Additioneel

De Nederlandse opstelling is ook nog wel voor verbetering vatbaar, met name op het gebied van schuldverlichting en handel. Van Hees: 'Nederland zegt het initiatief van schuldverlichting, dat de G8 in juli heeft genomen, toe te juichen. Maar enerzijds wil zij die schuldverlichting betalen uit het huidige budget voor ontwikkelingssamenwerking en niet uit additionele middelen. Anderzijds is Nederland met andere landen binnen het Internationale Monetaire Fonds bezig om een fasering in de schuldverlichting in te voeren. Met als gevaar dat het IMF nieuwe voorwaarden zou kunnen gaan stellen en dat het uiteindelijk niet tot volledige schuldverlichting voor die achttien landen komt.'

Van Hees: 'We zullen ervoor waken dat Nederland vóór liberalisering van de handel blijft.  Nederland pleit ook voor bescherming van markten van ontwikkelingslanden tegen de extreme effecten van volledige liberalisering. Maar via het ministerie van Financiën en het IMF probeert zij tegelijkertijd economieën van ontwikkelingslanden open te breken. Ghana mag bijvoorbeeld  niet de importtarieven verhogen om de Nederlandse kippenboutjes tegen te houden, die haar pluimveesector bedreigen. Verder stelde de Engelse premier Blair drie maanden geleden voor de Europese landbouwsubsidies al met ingang van 2010 af te bouwen. Helaas houdt Nederland vast aan de datum van 2013.'

De Nederlandse premier en ministers zullen volgende week nog vaak van Van Hees en de zijnen horen. Donderdag 15 september is er in ieder geval een ontmoeting met minster Van Ardenne voor een Nederlandse omroep. Van Hees hoopt op dagelijkse bijeenkomsten met de regeringsdelegatie. Die telt overigens een Paard van Troje uit eigen contreien; jongerenvertegenwoordiger Erik Thijs van Wedershoven.

 

Dossier Millenniumdoelen

Reacties