‘Ontwikkelingsorganisaties en bedrijven kunnen veel van elkaar leren’

06-10-2005
Door: Mark van Kollenburg
Bron: OneWorld
Partos – 

Mudde (45) is donderdag gekozen tot de nieuwe voorzitter van Partos. Hij komt uit het bankwezen en is betrekkelijk onbekend bij de achterban van de branche-organisatie. Zelf leerde hij de sector beter kennen in 2002, toen hij zich bij ABN-Amro ging bezighouden met duurzame ontwikkeling en 'issue management'.

Hij ging met niet-gouvernementele organisaties (NGO's) in discussie over bijvoorbeeld zaken doen in Birma en mogelijke indirecte betrokkenheid bij illegale houtkap. Mudde: 'Ik vond dat zeer boeiend. Maar ik heb al langer affiniteit met ontwikkelingslanden en met de vraagstukken waarmee de leden van Partos bezig zijn.'

'De laatste jaren heb ik meer en meer gekeken naar de rol van bedrijven bij de millenniumdoelen. (Acht goede voornemens van de Verenigde Naties om mensen in ontwikkelingslanden een menswaardiger bestaan te geven, red.) Ik vind dat de discussie over die doelen zich te veel binnen de publieke sector afspeelt. Ik ben ervan overtuigd dat als we die millenniumdoelen willen realiseren, we het bedrijfsleven erbij moeten betrekken.'

Bedrijven defensief

'Bedrijven zien inmiddels in dat ze op het gebied van sociale- en milieuvraagstukken nog veel kunnen leren van bijvoorbeeld NGO's. De duurzaamheidsstrategie van bedrijven bevindt zich in een beginfase die ik zou willen omschrijven als defensief, gedreven door reputatievraagstukken; 'try not to do harm and minimize footprint.'

Volgens Mudde moeten bedrijven zich niet alleen afvragen hoe ze de schade kunnen beperken, maar ook hoe ze zoveel mogelijk kunnen bijdragen aan ontwikkeling en leefomstandigheden. 'Als we alle grote uitdagingen als klimaatverandering en aids willen aanpakken, moeten bedrijven ook nadenken over de volgende stap in hun duurzaamheidsstrategie. Ik ben er een groot voorstander van dat bedrijven vertellen wat hun bijdrage is aan de millenniumdoelen.'

'Ik pleit niet voor een nieuwe rapportage, daarvan wordt iedereen horendol. Vroeger had je sociale jaarverslagen, vervolgens ook milieurapportages. Die zijn bij de meeste bedrijven nu geïntegreerd in duurzaamheidsrapporten. Daarin moet worden opgenomen, welke activiteiten van het bedrijf een bijdrage leveren aan de millenniumdoelen.

Op die manier kun je volgens mij overeenstemming krijgen in de doelstellingen van de publieke sector, civil society en de particuliere sector. Als alle partijen erover praten, druppelt die discussie door in de samenleving. Want met maatschappelijk verantwoord ondernemen ben je er niet. Je moet ook ervoor zorgen dat mensen verantwoord gaan consumeren.'

Cultuurverschillen

Mudde wil als voorzitter actief op zoek gaan naar mogelijkheden voor samenwerking tussen bedrijfsleven en hulporganisaties. 'Ik wil voorop stellen dat in het bedrijfsleven al veel gebeurt. Neem Akzo, dat een grote donatie heeft gedaan aan het Rode Kruis en daarmee samenwerkt. Neem TPG en het World Food Programme. Bedrijven houden stakeholders-dialogen om beter op de hoogte te raken van sociale- en milieuvraagstukken. Op die manier wordt kennis gedeeld en dat leidt ertoe dat bedrijven zorgvuldiger omgaan met deze vraagstukken. Een mooi voorbeeld vind je in de koffiebranche, waar een aantal NGO's - de Koffiecoalitie - in gesprek zijn gegaan met Douwe Egberts en andere bedrijven. Ik weet dat het voor veel NGO's niet snel genoeg gaat, maar toch.'

'Er is nog wel een kloof. NGO's en bedrijfsleven praten wel met elkaar, maar verstaan elkaar niet voldoende. Dat onbegrip moeten we overbruggen. Partos kan partijen stimuleren bij elkaar te komen om te kijken waar één plus één drie kan worden.'

Voor Partos heeft Mudde al wat mogelijke samenwerkingspartners op het oog: 'Als branche-organisatie zou VNO-NCW een interessante gesprekspartner zijn. We zijn ook in gesprek over deelname aan commissies van de Sociaal-Economische Raad.'

Schaven aan imago

De ontwikkelingssector ligt geregeld onder vuur. VVD'er Zsolt Szabo zei onlangs dat je aan het Nederlands midden- en kleinbedrijf meer hebt dan aan de 'Novibs en Icco's van deze wereld'. Mudde hoopt dit te veranderen door het gezamenlijke standpunt van de organisaties duidelijker te laten horen.

'Partos wil de leden meer met één mond laten spreken over gemeenschappelijke zorgen. We proberen de discussie tussen politiek en ontwikkelingsorganisaties verder op gang te brengen. Er zijn afspraken om in oktober en november over de begroting gesprekken te houden tussen de verschillende fracties en een aantal Partosleden. Ik vind dat zeer belangrijk. Dat moet helpen om de standpunten van onze leden duidelijk over te brengen.'

Gedeelde zorgen

'En ik weet wel een paar thema's waarover iedereen zich grote zorgen maakt', zegt Mudde. 'Neem bijvoorbeeld de vervuiling van het budget voor ontwikkelingssamenwerking. Dat budget wordt aangesproken voor defensietaken en bestrijding van terrorisme. Dat gaat ten koste van de meer klassieke ontwikkelingstaken.

Een ander punt betreft de kwijtschelding van multilaterale schulden. Van Ardenne zegt terecht dat het niet ten koste mag gaan van het budget van die multilaterale instellingen als de Wereldbank en het IMF. De rijke leden moeten dat dus opbrengen. Maar ik vind het dan zorgelijk dat dat geld in Nederland weer uit het ontwikkelingsbudget komt. Voor ontwikkelingslanden verandert er daardoor per saldo niet zoveel.

Dan heb je nog de exportkredieten als onderdeel van de bilaterale schulden, die ook vervuiling van het budget betekenen. Punt 1 is dat die kredieten niet zijn verleend met het oogmerk van ontwikkelingssamenwerking. Erger nog, punt 2, is dat het ministerie van Financiën jarenlang premies heeft ontvangen om de risico's af te dekken. Die premies zijn in de algemene middelen terecht gekomen. Maar de verliezen door deze exportkredieten gaan ten koste van het ontwikkelingsbudget. Helaas is er kennelijk in de Tweede Kamer geen meerderheid te vinden om dat op een andere manier te financieren. Ook daaraan moet Partos hard werken.'

De kunst afkijken

Een beter imago wil Mudde bewerkstelligen door de kwaliteit van de bedrijfsvoering in de sector te verbeteren. Het moet transparanter en efficiënter.
'Het mooie is dat Partos is voortgekomen uit de leden zelf. Ze deelden het gevoel dat ze meer moesten samenwerken, ze onderkenden dat er op het gebied van kwaliteit en effectiviteit nog wat te verbeteren is. Ik hoop dat we die punten kunnen verbeteren en daarmee het imago van de sector kunnen versterken. We kunnen leren van de goede voorbeelden van andere leden, maar ook van buiten de sector.'

'Ik denk dat de sector bijvoorbeeld kan leren van de duurzaamheidsrapporten van bedrijven en van financieel verantwoord ondernemerschap: Hoe zet je geld in op een manier dat de interventie van een NGO een duurzame impact heeft. De VPRO liet onlangs in een programma zien hoe een Fins bedrijf in een Afrikaans dorp waterputten had geïnstalleerd, zonder te investeren in training voor gebruik en onderhoud. Zelfs de onderdelen ontbraken. Dat is een dramatisch voorbeeld dat het imago van de sector schaadt. Werken aan kwaliteit om dit te voorkomen is ontzettend belangrijk.'

Reacties