‘Leer onze Syrische buren kennen’

16-02-2017
Door: Roos Derrix
Bron: OneWorld
Schrijfster Hassnae Bouazza en Soapschrijfster Araa Al-Jaramani - Foto: Ruud Koppenol
Er wonen steeds meer Syriërs in Nederland. In 2015 waren het er nog ruim twintigduizend, maar een jaar later waren het er 44 duizend. Essayist en adviseur Esseline van de Sande, die zelf zes jaar in Syrië woonde, stelt dat wij onze nieuwe buren amper kennen. Daarom stelde zij het boek ‘Ontmoetingen met Syriërs’ samen, waarvan een fragment bij OneWorld te lezen is. “Ontmoetingen zijn een kans om onszelf opnieuw uit te vinden. We zijn te georganiseerd en leven in aparte bubbels, die moeten we met elkaar verbinden.”
Interview – 

Met de komst van vluchtelingenkamp Heumensoord in Nijmegen was de kiem voor het boek gelegd. De uitgever merkte hoe weinig wij eigenlijk weten over Syrië.

Cijfers over het aantal Syriërs in Nederland komen uit het CBS Jaarrapport Integratie 2016.

Hij riep daarom de hulp in van Van de Sande, die zelf al meer dan twintig jaar als trainer, adviseur en essayist in Nederland en het Midden Oosten werkt. Voor haar moet het boek vooral het mens-zijn van Syrische vluchtelingen benadrukken, niet om ‘de zaak te romantiseren’ maar om de overeenkomsten tussen ‘wij’ en ‘zij’ te benadrukken. “Het slachtofferdenken is goed bedoeld, maar daarmee ontkrachten we Syriërs. Als iemand in staat is om van waar dan ook naar Nederland te vluchten, is dat een vindingrijk iemand. Het is een hele kunst om hierheen te komen en dan hoef je niet uit te leggen waar bijvoorbeeld de Albert Heijn is. We hoeven niet voor deze mensen te denken.”

Slachtofferdenken is goed bedoeld, maar daarmee ontkrachten we Syriërs

Podium voor een oude cultuur

Het boek biedt Syriërs een podium, waardoor het voor hen juist een begin van iets nieuws kan zijn. Zo heeft Esseline samen met luitspeler Amer Shanati een programma opgezet over het geheim van Arabische muziek. In het boek is te lezen dat hij in 2014 naar Nederland kwam en nu lesgeeft aan kinderen in een AZC, maar ook aan het Haagse conservatorium. Via Whatsapp houdt hij contact met zijn leerlingen in Syrië en kan hij twee werelden combineren.

“Wij denken in hier en daar, maar ik merk dat het heel erg verbonden is geraakt”, vertelt Van de Sande. Daarom is het volgens haar tijd om een stap terug te doen en Syriërs de kans te geven om zichzelf te laten zien. Van de Sande werkte in Jordanië en zag daar wat Syriërs kunnen bereiken als ze die kans krijgen. “In een vluchtelingenkamp, dat één van de vijf grootste Jordaanse steden is geworden, hebben Syriërs een winkelstraat opgezet. Binnen no-time waren daar winkels, was er handel. Daar zie de handelsgeest van die mensen. We hebben het hier over een cultuur die echt duizenden jaren oud is.”

‘Wij kunnen iets van hen leren’

Het hoofdstuk over soapschrijfster Araa Al-Jaramani is hier te lezen. 

Die cultuur heeft Europa ook veel gebracht, het alfabet bijvoorbeeld. “Wij kunnen juist iets van hen leren”, stelt Esseline. Niet op de laatste plaats omdat deze mensen met vreemde ogen naar onze cultuur kijken. In het boek komt soapschrijfster Araa Al-Jaramani aan het woord. In Syrië kijkt iedereen naar soaps en bevatten ook (politieke) boodschappen.

Soapschrijfster Araa Al-Jaramani Foto: Ruud Koppenol

Soapschrijfster Araa Al-Jaramani - Foto: Ruud Koppenol

“Araa had ook meteen ideeën over nieuwe soaps in Nederland. Ik vind dat verfrissend, ik hoop dat iemand dat oppikt en er iets mee gaat doen. Laat mensen zoals Araa aan het woord. Mensen die met een veel breder perspectief komen. Het is een manier om scherp te blijven en die kans moeten we ons niet laten ontglippen.” 

“Het boek toont mensen waaraan je je kunt spiegelen”, vindt Van de Sande. Ze noemt luitspeler Amer. Hij heeft in zeven AZC’s gezeten, waar hij een klein papiertje uitdeelde met zijn naam erop. Zo kon hij een netwerk door heel Nederland opbouwen. Inmiddels heeft hij zijn uitkering opgezegd en is zelfstandig ondernemer geworden. “Dat is echt omdenken. Eerst voelde ik zelf schaamte over wat hij allemaal moest doorstaan om zijn plek te vinden in Nederland, maar hij is positief gebleven. Dat is niet alleen inspirerend voor Syriërs, maar ook voor mij.” 

Luitspeler Amer Shanati met Esseline van de Sande

Informatie over het boek

 

Ontmoetingen met Syriers. Achtergrond en cultuur van onze nieuwe buren

 

Samenstelling: Esseline van de Sande

 

Uitgave: IVR, Nijmegen

 

Prijs: € 16,95

 

ISBN: 978 94 6016 068 4

T

e koop in boekhandel, bol.com of www.ontmoetingenmetsyriers.nl

Roos Derrix

Roos Derrix is redactiestagiair bij OneWorld en student journalistiek aan de...

Lees meer van deze auteur >

Reacties