Het melksprookje

07-02-2013
Door: Iris Segers
Bron: OneWorld

“Melk is goed voor elk.” Een herkenbare spreuk, want Nederlanders waren in 2011 op de Finnen en de Zweden na de grootste melkdrinkers ter wereld.
Maar moeten we wel zo blij zijn met deze top-3 notatie? Is melk wel goed voor elk?

Het was de afgelopen dagen rumoerig rondom zuivel: Milieudefensie publiceerde een kritisch filmpje over de negatieve gevolgen van de Nederlandse melkindustrie. Dit als reactie op een reclamespot van FrieslandCampina, die melkproductie als een magisch sprookje neerzette.

Kleine Hoefprint: join the moovement
Om wél kaas te eten, maar te voorkomen dat hiervoor soja vanuit Zuid-Amerika moet worden verscheept, heeft Milieudefensie de campagne Kleine Hoefprint bedacht. Alleen kaasproducenten kunnen ervoor zorgen dat koeien alleen veevoer uit eigen regio eten, en om die te overtuigen organiseert Milieudefensie nu de grootste kaasbestelling ooit. Om mee te doen en ook zo’n duurzaam kaasje te bestellen, klik hier.

In het filmpje van Milieudefensie wordt uitgelegd dat in Zuid-Amerika op grote schaal oerwoud gekapt wordt om plaats te maken voor sojavelden, wat nodig is om voer te produceren voor Nederlandse koeien. Hiervoor gebruikte de organisatie beelden uit de reclamespot van FrieslandCampina, die eiste dat Vimeo en YouTube het filmpje offline haalden. Ook verdedigde FrieslandCampina zich door gisteren een nieuwsbericht over hun verantwoorde sojaproductie te publiceren. 

Liever plantaardig
Prima, die duurzame soja. Maar de zuivelindustrie is en blijft een grote milieuvervuiler. Koeien houden kost meer energie, water en soja dan het produceren van plantaardige producten. Grondstoffen moeten immers ‘door een koe’ gaan om melk te maken, terwijl deze in plantaardige producten direct naar jou gaan. Om het milieu te sparen, kun je je glaasje melk dus beter inruilen voor een plantaardige variant, zoals sojamelk.

Hou die botten heel
Melk drinken is niet goed voor het milieu. Een confronterende uitspraak in een landje waar het als ‘witte motor’ wordt gezien. Het Voedingscentrum zet melk prominent in de schijf van vijf, want in melk zit calcium, en dat stofje hebben we nodig om onze botten sterk te houden.
Wat nou als we stoppen met melk drinken? Gaan we dan echt massaal onze heupen, benen en polsen breken?

Nee hoor. Amerikaanse onderzoekers benadrukten in Radar dat juist minder mensen een heup breken in landen waar weinig zuivel wordt gedronken. Om genoeg calcium binnen te krijgen hoef je echt geen 3 glazen melk per dag te drinken, want het zit ook in genoeg andere voedingsmiddelen.

Melkverwarring
In dezelfde aflevering wordt ook gesuggereerd dat melk juist erg ongezond is en kanker kan veroorzaken, maar onderzoeksresultaten hierover blijven tegenstrijdig. KWF Kankerbestrijding adviseert niet meer dan 2 à 3 melkproducten per dag te consumeren, omdat een calciumoverschot volgens hen wél risico’s met zich meebrengt.

Er wordt wel meer geroepen over melk. “Melkdrinkers winnen Nobelprijzen!” aldus Britse neurologen eerder dit jaar. Maar dit bleek achteraf een trucje om te laten zien dat een wetenschappelijk verband lang niet altijd een oorzakelijk verband hoeft te zijn. Jammer genoeg hadden verschillende nieuwsorganisaties dit niet door, en jubelden dat melk drinken de kans op Nobelprijzen daadwerkelijk verhoogt.

En meer geks rondom melk: TNS NIPO concludeerde in 2011 dat mensen die melk in hun koffie drinken, vaak socialer zijn dan mensen die hun koffie zwart drinken. Deze uitslag is verdacht gunstig voor de koffiemelkfabrikant die het onderzoek sponsorde. Worden we echt socialer als we aan de koffie verkeerd gaan? Wij zijn nog niet overtuigd.

Melk is voor baby’s
Volgens Radar wordt 70 procent van de wereldbevolking ziek van melk, omdat hun lichaam de melksuikers niet kan verteren. Hoe dat komt? Melk is eigenlijk bedoeld voor baby’s, en als die niet meer bij hun moeder drinken worden ze vanzelf lactose-intolerant. Blanken zijn de enigen die op grote schaal wél melk kunnen drinken. Lactose-intolerantie is een natuurlijk proces, maar omdat er in het Westen zoveel zuivel wordt geconsumeerd wordt het hier gezien als een aandoening.

Melk is dus eigenlijk alleen voor baby’s, omdat er voedingsstoffen in zitten waar ze goed van groeien. Maar in China zorgde het melkpoederschandaal voor zieke en zelfs dode zuigelingen, waarna Chinese ouders op zoek zijn gegaan naar alternatieven. Nederlandse supermarkten merkten dat hun schappen melkpoeder steeds werden leeggekocht door handelaren, die het vervolgens doorverkochten aan bezorgde papa’s en mama’s in China. Om dit tegen te gaan hebben verschillende supermarkten een maximaal aantal pakken melkpoeder per klant ingesteld.

Wat nu?
Al die gekkigheid rondom melk: wat moeten we ermee? Het is slecht voor het milieu, en lang niet zo’n vanzelfsprekend deel van ons dieet als wij Nederlanders denken. We gaan er geen Nobelprijzen mee winnen en als we melk in onze koffie doen is het nog maar de vraag of we er gezelliger van worden. Ondertussen wordt ons melkpoeder massaal opgekocht door de Chinezen.

OneWorld heeft er genoeg van. Aan de sojamelk dan maar.

 

Foto (cc)

Iris Segers

Iris Segers is een Nederlandse freelance journalist. In 2013 liep ze stage...

Lees meer van deze auteur >

Reacties