Cartoons met een glimlach

24-09-2014 Bron: OneWorld
Cartoon: Nigar Nazar
Reportage – 

Komt het ooit nog goed met Pakistan? Een land dat zo zwaar is getroffen door rampen en oorlogen. Waar mensenrechten er niet toe doen. Toch bestaat er hoop, stelt de cartoonist Nigar Nazar. Met haar stripverhalen probeert ze haar positieve gevoelens over te brengen. Je moet naar de zonnige kant van het leven kijken, is haar motto, en in vrede en rechtvaardigheid blijven geloven.

Cartoonist Nigar Nazar

Correspondent Wilma van der Maten zocht Nigar Nazar (61) op in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.

In nog geen tien minuten schetst ze het diepe dilemma waar Pakistan voor staat; wordt het vrede of blijft het oorlog? In haar cartoon hangt een baby aan een ballon met daarop het vredesteken  in het luchtledige met boven zich het paradijs. Onder wacht de zuigeling de hel. Opgetogen toont de cartoonist haar optimistische toekomstverwachting. Er is slechts een klein briesje nodig om de ballon richting de zon, het paradijs, te drijven. Ze voegt er een klaterende lach aan toe die in schril contrast staat met de diepe depressie waarin haar land verkeert. De optelsom van oorlogen, natuurrampen en politieke vetes is schrikbarend hoog.

Richting afgrond
Kijk alleen al naar de huidige situatie in Noord-Waziristan, een van de tribale gebieden langs de Afghaanse grens, waar het leger momenteel keihard afrekent met de Taliban. Meer dan een miljoen mensen sloegen op de vlucht. Nog eens een miljoen Pakistanen verloren hun huizen tijdens de overstromingen deze maand. En de overheid en het bedrijfsleven liggen al weken lang stil door de demonstraties van oppositieleider Imran Khan tegen de regering van premier Nawaz Sharif. De grote vraag is: kan Pakistan nog verder richting de afgrond glijden?

Het gaat om de oplossingen waar je mee komt

“Ieder land heeft zijn problemen”, klinkt het nuchter uit de mond van Pakistaans eerste vrouwelijke cartoonist Nigar Nazar. “Het gaat om de oplossingen waar je mee komt”. Ze laat een glossy stripboek zien waarin ze met vrolijk gekleurde cartoons voor de gevaren van de Taliban waarschuwt. De extremist wordt nu eens niet in baard uitgebeeld maar kalend met een dikke buik. Als allemansvriendje palmt hij met zoete drankjes en sportkleding jongeren op het cricketveld in. Op een dag zegt deze dikke Talib: “We play but now let’s pray (we spelen, nu gaan we bidden)”. Volgens Nigar is er weinig nodig om laag opgeleide jongeren te hersenspoelen, maar er is ook weinig nodig om ze met betere educatie weer op het rechte pad te krijgen.

Cartoon van Nigar Nazar

Vrede en rechtvaardigheid, het thema van de cartoonexpositie in het Haagse Vredespaleis, kunnen in Pakistan bestaan mits politieke leiders oprecht zijn. Een slecht voorbeeld is Generaal Musharraf. Hij liet extremisten vrij opereren om zo nog meer geld ‘in de oorlog tegen het terrorisme’ uit de zakken van de Amerikanen te kloppen. Musharraf pakte niet eens de terreur aan. Het geld kwam bij hem en zijn corrupte vrienden terecht.

Ondanks alle problemen die we in Pakistanen hebben, moeten we blijven lachen

Nigar’s stripboeken over de Taliban zijn een groot succes op het platteland. “De ouders zijn te arm om boeken te kopen. Met deze stripverhalen die ik gratis uitdeel hebben de kinderen nu een eigen boek. Het zijn vrolijke onderhoudende verhalen waar tevens een waarschuwing vanuit gaat ”, vertelt ze zelf met een brede lach. Studenten op de Technische Universiteit in Islamabad waar ze ook haar ontwerpstudio heeft, helpen haar op vrijwillige basis geld in te zamelen voor de verspreiding van de verhalen. Deze liefdadigheidscampagne noemt ze zelf ‘doneer met een glimlach’.

Optimisme
In haar werk is de glimlach heel belangrijk. “Ondanks alle problemen die we in Pakistanen hebben, moeten we blijven lachen. Zelfs al stort alles om ons heen in elkaar”. Met haar beroemdste stripfiguur Gogi  probeert ze haar optimistische gevoelens over te brengen. Gogi, haar alter ego, staat symbool voor de hoop in Pakistan. “Ze is een jonge, moderne vrouw. Ze is erg progressief en gelooft in nationbuilding. Ze  is erg gewoon. De reden waarom veel lezers van haar houden. Haar vriendinnen komen uit alle sociale lagen van de bevolking. Sommigen dragen de sluier, anderen niet. Zij weet mensen samen te brengen”.  

Cartoon van Nigar Nazar

Gogi neemt ook geen blad voor de mond. Met deze ‘supervrouw’ hoopt Nigar Pakistanen bewust te maken. In de cartoon van deze ochtend bespot Gogi  de demonstraties van Imran Khan waarvan Nigar Nazar vindt dat die in het parlement moeten plaatsvinden en niet op straat. Nu groeien de protesten uit tot niets leidende one-man-shows van Khan met dans en muziek. “Gogi’s kracht is haar enorme gevoel voor humor”, vertelt Nigar. In de cartoon concludeert  ze dat vooral de vuilnisophalers en de bedelaars genieten van de protesten. Ze krijgen meer geld voor vuilnis en er wordt gratis eten uitgdeeld. “Waren er in iedere stad maar demonstraties”, zucht Gogi.

Zachte kant
Pakistanen zouden hun land net zoals Gogi veel meer van de zonnige kant moeten laten zien”, stelt  Nigar Nazar. Ze hoopt dat de cartoons van van de Pakistaanse artiesten in het Haagse Vredespaleis ook het vrolijke beeld van Pakistan tonen. “We hebben zoveel hardwerkende, hoog opgeleide jongeren, vrouwelijke filmmakers, schrijvers en noem maar op. Onze fout is dat we die te weinig aan de buitenwereld, de internationale media, projecteren. Ik wil graag de zachte kant van Pakistan laten zien, inderdaad, met een glimlach."

Het werk van Nigar Nazar is samen met dat van honderd andere cartoonisten uit de hele wereld in het Haagse Vredespaleis te bezichtigen.

Wilma van der Maten

Wilma van der Maten woont in Jakarta en werkt als freelance journalist voor...

Lees meer van deze auteur >

Reacties