De wolkenmuzikant: extremisme is niet alleen voor het westen gevaarlijk

05-05-2017 Bron: OneWorld
Cellist
Foto: Wikimedia
Interview – 

Ali Bader was als schrijver in Irak zijn leven niet zeker. Hij vluchtte naar België en schreef daar romans en novelles, die in meerdere talen zijn verschenen. Eén daarvan is De wolkenmuzikant, dat hij baseerde op zijn eigen levensverhaal. “Ik heb muzikantenvrienden die in Irak zijn bedreigd en mishandeld, omdat zij hun beroep uitoefenden.”

De wolkenmuzikant vertelt het verhaal van muzikant Nabiel, die in Irak niet veilig over straat kan vanwege zijn beroep. De salafisten die er op dat moment de dienst uitmaken vinden muziek namelijk zondig en slecht. Wanneer ze Nabiel bedreigen en zijn cello aan stukken slaan, is de maat vol. Hij laat Irak definitief achter zich en vlucht naar België.

“Kunstenaars en muzikanten in Irak kunnen hun beroep niet veilig uitoefenen”, zegt Bader. “Veel  van hen zijn daarom – net als ik overigens –  naar het westen gevlucht. En dat terwijl de meeste islamitische tradities een rijke geschiedenis van muziek en kunst kennen. Extremisme is niet exclusief, het schaadt mensen in Europa maar ook in Irak en andere Arabische landen. De boodschap van De Wolkenmuzikant is daarom ‘extremisme is gevaarlijk voor alle samenlevingen, niet alleen voor de westerse.’”

Ali Bader

Schrijver Ali Bader

Romantisering en onwetendheid

Dromend over een vrij leven in Europa, begint Nabiel aan een gevaarlijke reis. Die eindigt in Brussel, waar hij moet slapen in een smerig stinkend appartement zonder toiletpapier. Is dit het westen, of ben ik opgelicht, vraagt hij zich af.

Volgens Bader hebben veel Irakezen een geromantiseerd beeld van Europa. “Omdat ze zelf vaak westerse denkbeelden hebben en geloven in westerse normen en waarden, zien ze Europa als een plek waar ze geaccepteerd zullen worden. In de praktijk valt dat vaak tegen. Veel Irakezen hebben echter familie in Europa, dus dat beeld wordt langzaamaan bijgeschaafd.” Andersom vindt Bader dat  veel Europeanen weinig weten over Irak. “Vaak weten ze wel iets over de politieke situatie, maar niks over het dagelijks leven, de muziek en de literatuur. Laat staan hoe fanatieke salafisten de ontwikkeling daarvan hebben verstoord.”

Met je hoofd in de wolken

Nabiel settelt zich in Brussel en blijft vasthouden aan een ideaalbeeld van het westen; hij zit met zijn hoofd in de wolken. Ondertussen komt hij ook daar gewelddadige salafisten tegen. Van de weeromstuit krijgt hij een hekel aan migranten en besluit hij om zich aan te sluiten bij een extreemrechts protest. “Nabiel vindt – net als sommige migranten die ik persoonlijk ken – dat het westen volledig westers moet blijven en dat vluchtelingen dit dwarsbomen. Hij voelt zich zodanig westers dat hij denkt dat hij volledig geaccepteerd wordt, maar voor de Brusselaren blijft hij een outsider.”

Wolkenmuzikant

 

 

Vluchtelingen die kritiek uiten op het westen, worden volgens Bader vaak de mond gesnoerd. Ook dit komt terug in De wolkenmuzikant. “Belgen zijn zelf vaak kritisch over hun land, maar zodra vluchtelingen ergens over klagen krijgen ze te horen: ‘je moet blij zijn dat je hier kunt wonen’ en ‘we bieden je toch asiel? Wil je soms weer terug?’ Ik wilde dit ook in mijn boek verwerken, om een zo breed mogelijk beeld van mijn eigen persoonlijke ervaringen te schetsen.”

De wolkenmuzikant werd onlangs in het Nederlands uitgebracht door uitgeverij Jurgen Maas. In veel Arabische landen is het boek populair, maar wordt het tegelijkertijd behoorlijk bekritiseerd. “Sommige moslims en nationalisten zijn boos en vallen mijn boek aan, maar dat laat me koud. Het zorgt er juist voor dat mensen benieuwd zijn naar de inhoud.”

Foto header: Wikimedia

Merel de Koning

Merel de Koning is freelance journalist en tekstschrijver. Het liefst...

Lees meer van deze auteur >

Reacties