Shell beschuldigd van schending mensenrechten

07-03-2002
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

Mosop verzet zich al jaren tegen bedreigende olieboringen in de Niger-delta. De eisers in het proces beweren dat de firma Shell de Nigeriaanse regering hielp met geld en wapens om het verzet van Mosop te breken. De toenmalige militaire junta in Nigeria pakte elke oppositie genadeloos aan.

In 1995 werden Saro-Wiwa en acht andere Ogoni-activisten opgehangen. Volgens de eisers gebeurde dit wegens hun verzet tegen het Shell-beleid op basis van valse, corrupte getuigenissen.

Verder zou Shell Nigeria concreet betrokken zijn bij de foltering en gevangenschap van Owens Wiwa, de broer van Saro-Wiwa, en bij de dood van een vrouw die vreedzaam protesteerde tegen de verwoesting van haar akkers voor de aanleg van een nieuwe Shell-pijplijn.

Ontkenning

De oliereus ontkent elke betrokkenheid en vroeg vorige week rechter Kimba Wood in New York de zaak ontvankelijk te maken. De Amerikaanse rechter besloot echter hier niet op in te gaan.

Volgens rechter Wood voldoet de aanklacht van de eisers aan alle vereisten van de Alien Tort Claims Act. Dat is een Amerikaanse wet die buitenlandse burgers in staat stelt bij schendingen van het internationale recht een proces te voeren tegen firma's met een filiaal in de VS.

De betrokkenheid van de directie van Shell Nigeria bij anti-Mosop-activiteiten staat voor de rechter niet ter discussie. Als de beschuldigingen bewezen worden, zijn Shell en Brian Anderson, de voormalige baas van Shell Nigeria, schuldig aan onder andere misdaden tegen de menselijkheid, foltering, standrechtelijke executie en andere schendingen van het internationale recht.

Dit is nog niet alles. Rechter Wood stelt in haar vonnis dat Anderson ook voor zijn andere daden vervolgd kan worden. Zo kan hij boeten voor vroegere samenwerking met de Nigeriaanse junta. Shell Nigeria zorgde ervoor goedkope en dus lucratieve olie-export naar de VS te vrijwaren.

Vervuiling

Volgens Mosop heeft meer dan dertig jaar olie-exploitatie in het gebied het drinkwater vervuild, het visbestand gedecimeerd en de landbouwgronden verpest. De Conferentie van de VN inzake Handel en Ontwikkeling (Unctad) bevestigde in haar rapporten dat de Niger-delta door de oliewinning een van de meest bedreigde rivierdelta's ter wereld is.

De eisers zijn bijzonder opgetogen over de uitspraak van de rechter. Zij geloven dat de families van Ken Saro-Wiwa en zijn Ogoni-collega's dankzij deze beslissing misschien toch nog zeker recht zal gedaan worden, en dat de schuldigen gestraft zullen worden. Bovendien vindt advocaat Richard Herz dat de uitspraak een sterk signaal stuurt naar andere multinationals: ‘meedoen aan schendingen van de mensenrechten blijft niet ongestraft’.

Reacties