OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

De huidige ontwerptekst van het klimaatakkoord is bekend. De tekst is echter volstrekt onvoldoende, met name omdat het de grootste vervuilers grotendeels buiten schot houdt en omdat hoopvolle disruptieve innovaties en vernieuwingen er veel te weinig in zijn meegenomen. Dit terwijl juist in de industrie grote structurele veranderingen nodig zijn. Ook is van een zorgvuldige verdeling van lusten en lasten geen sprake.

Dat wil niet zeggen dat er niets goeds staat in de ontwerptekst, maar als de energietransitie niet inclusief (ofwel via een eerlijke verdeling van lusten en lasten) gebeurt, en we de vernieuwing niet meenemen in de ambitie, dan halen we de noodzakelijke doelen nooit. Om die reden is er vanuit MVO Nederland en de Nationale Energiecommissie voor gekozen om samen met belangrijke milieuorganisaties en de vakbeweging stelling te nemen tegen de huidige ontwerptekst.

Gezamenlijk einddoel

De afgelopen tien maanden ben ik voorzitter geweest van de advisory board van het Klimaatberaad. Hierdoor had ik een permanente zetel aan de industrietafel en kon ik bij de overige ‘tafels’ aanschuiven om disruptieve vernieuwing (technologieën, concepten, burgerinitiatieven) onder de aandacht te brengen van de onderhandelaars.

Een tweede opdracht was verschillende sectoren en onderhandelaars met uiteenlopende belangen te verbinden, door vanuit al die perspectieven iedereen te herinneren aan het gezamenlijke einddoel. Het was een bijzondere positie. Al vrij snel werd duidelijk dat ondanks de brede bezetting van de verschillende tafels, vernieuwende mkb’ers en vertegenwoordigers van succesvolle burgerinitiatieven op het gebied van de energietransitie geen stem handen. Dus ook die kennis en ervaring heb ik geprobeerd mee te nemen naar de onderhandelingstafels.

CO2-besparing kan na 2030 heel lastig worden, omdat structurele oplossingen missen

Het zelfbenoemde ‘groenste kabinet ooit’ – met een premier voor wie ik een diepe buiging maak vanwege de klimaatambitie waarmee hij internationaal leiderschap toont, en een inhoudelijk kundige minister van Economische Zaken en Klimaat – mag wel iets meer verwachten dan nu in de ontwerptekst staat. Dat is althans mijn verwachting van het kabinet. De voorgestelde maatregelen zijn veelal te vaag, te vrijblijvend en passen niet bij de urgentie van de zaak.

Het wordt nooit duidelijk of het totaal van besparingen wel optelt tot 49 procent CO2-besparing in 2030, laat staan tot de 55 procent of meer die nodig is om op koers te komen voor de Parijsdoelstellingen. Structurele oplossingen missen, met als risico dat verdere CO2-besparing na 2030 heel lastig wordt, omdat we in de verkeerde zaken hebben geïnvesteerd. En het prijskaartje voor deze desinvesteringen wordt zoals het er nu staat toch gewoon bij de burger en het mkb gelegd – terwijl het kabinet nadrukkelijk aangeeft dat daarvoor gewaakt moet worden.

Structurele oplossingen ontbreken

Natuurlijk staan er ook veel goede zaken in de tekst. En ik heb ook zeker geen kritiek op de inzet en motivatie van alle mensen die de afgelopen maanden hebben meegewerkt om tot een ambitieus klimaatakkoord te komen. Maar bij de eindsprint in december, toen duidelijk werd wat wel en niet in de definitieve tekst zou komen, zorgde een onzichtbare kracht ervoor dat de concreetheid en de ambitie met een paar pennenstreken verdwenen. Terwijl in diezelfde periode rond de Klimaattop in Polen nieuwe – alarmerende – wetenschappelijke inzichten rond klimaatverandering bekend werden, zwakte de ambitie van de onderhandelingstafels zienderogen af.

Het akkoord moet veel groener en eerlijker, wil het breed gedragen en succesvol worden

Co2-opslag

CO2-opslag dreigt de overgang naar schonere energie te vertragen

Blog #14 Klimaatgezant Marcel Beukeboom

Het akkoord moet veel groener en eerlijker, met oog voor grote vernieuwingen, wil het uiteindelijk breed gedragen en succesvol worden. De deur wordt nu wagenwijd opengehouden voor tijdelijke lapmiddelen als CO2-opslag terwijl er tal van alternatieven zijn die nu níet worden meegenomen.

Voor een toekomstbestendig akkoord moet het kabinet kiezen voor structurele oplossingen: het beprijzen van CO2-uitstoot en alleen subsidie voor écht duurzame technieken. Daarbij maak ik onderscheid tussen innovatie en distributieve vernieuwing. In het conceptklimaatakkoord wordt met het woord innovatie bedoeld: dat wat we al deden beter en efficiënter doen. En disruptieve vernieuwing betekent: het totaal anders doen.

Verandering en herverdeling

Die grote vernieuwing die het Klimaatakkoord ontbeert, komt uit de regio. Het zijn wat mij betreft de pleisterplaatsen waar groot wordt gedroomd, robuuste doelstellingen worden bepaald en ondernemende mensen lokaal werken aan het aanpakken van mondiale uitdagingen. Daar werken mkb’ers, familiebedrijven en hogescholen en universiteiten aan disruptieve en duurzame producten en diensten, oftewel de wonderen die we nu nodig hebben. Ook demonsteren ondernemende mensen daar steeds vaker hoe de noodzakelijke transitie eerlijker, comfortabeler en betaalbaarder kan.

We hebben op de paar vierkante meter die wij Nederland noemen alles tot onze beschikking om het anders te doen. Daarbij is ons land toe aan een enorme positieve herverdeling. Ondernemer is voor mij een werkwoord en duurzaamheid stopt niet bij de eerste vier letters.

Politiek in de democratische betekenis van het woord is het botsen van aspiraties die tot een betere samenleving moeten leiden. De huidige politiek lijkt echter meer op de wetenschap van het middelen en het willen vasthouden aan het oude. Daarbij wordt vrijwel alle vernieuwing waar we in Nederland juist zo goed in zijn, waar burgers op zitten te wachten, steeds in de kiem gesmoord. Dat is slecht voor ons land, de bewoners en uiteindelijk ook voor de wereld.

De vraag is vandaag immers niet hoe we terug moeten gaan naar de vernietigende business as usual maar hoe we een duurzame economie kunnen ontwikkelen waar iedereen blij van wordt. Als we deze aanscherpingen in het definitieve akkoord kunnen krijgen, denk ik dat iedereen in Nederland het zal onderschrijven.

Nijpels klimaattafels zijn doorgerekend

Waar het nu op aankomt is daadkracht

De doorrekening van het voorgestelde klimaatakkoord levert niet de gewenste duidelijkheid.

Klimaattafel Mobiliteit

Harm-Jan aan de klimaattafel

Harm-Jan Idema vertelt over zijn ervaringen aan de klimaattafel over mobiliteit.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
Energiecommissaris Koornstra

Ruud Koornstra

Nationale Energiecommissaris

Ruud Koornstra is ondernemer en voorvechter van de energietransitie. Hij richtte het ‘initiëringsbedrijf’ Tendris op dat …
Profielpagina

Advertentie

NRC Live – Banner Mobiliteit – OneWorld – 600×500 (002) 6 nov