OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

Toen het Somalisch-Amerikaanse topmodel Halima Aden vorig jaar als eerste gesluierde moslima de cover van de Britse Vogue bestierde, kreeg het modeblad op social media een lawine aan negatieve reacties te verwerken. Bijvoorbeeld van islamofoben, die feminisme gebruikten als excuus voor hun islamofobie. ‘Hoofddoekjes zijn gewoon een uiting van mannelijke onderdrukking’, klonk het onder meer. En: ‘De invloed van islamitische klederdracht wordt nu ook gevoeld binnen de westerse modewereld.’

Vorige week zagen we dat Aden opnieuw een dappere stap voorwaarts zette, ditmaal bij het blad Sports Illustrated. De Somalisch-Amerikaanse schone prijkt in boerkini op de cover van de roemruchte badpakkenspecial van het tijdschrift, die al jaren gedomineerd wordt door modellen in weinig verhullende bikini’s.

Obsessie met islam

Het blad kreeg veel bijval, maar er volgde ook een storm van kritiek, vooral via social media. Volgens sommige critici is in de cover de steun te zien aan de sluipende islamisering in de westerse samenleving. Overal laaide de discussie rond de boerkini weer op. Het zwemkledingstuk, ooit ontworpen als middel om sport voor iedereen toegankelijk te maken, wordt door veel mensen beschouwd als promotie van de islam en zogenaamde vrouwenonderdrukking. De ophef die het veroorzaakt illustreert vooral hoezeer het Westen geobsedeerd is door de hoofddoek en de islam.

Na een uurtje zwemmen voel ik me sterk, lenig en energiek. Alsof ik de wereld aankan

Alle consternatie deed mij denken aan mijn eigen ervaring met de boerkini. Ik ben zelf geen moslim, maar struinde twee jaar geleden urenlang het internet af op zoek naar een mooi exemplaar voor mijn tante. Zwemmen heeft iets magisch voor mij: het is een soort trance waarin ik kom. Na een uurtje zwemmen voel ik me sterk, lenig en energiek. Alsof ik de hele wereld aankan. Ik gunde mijn tante die plezierige ervaring ook.

Zij speelde met het idee om op zwemles te gaan, maar daar lag een nogal grote drempel waar ze niet overheen kon. Mijn tante draagt een hoofddoek en is een tamelijk vrome moslima. Voor haar is zwemmen in reguliere badkleding geen optie.

Individuele vrijheid

De uitdrukking van pure gelukzaligheid die over haar gezicht viel toen ze op een zondagmiddag, twee weken na haar verjaardag, mijn verlate verjaardagscadeau uitpakte, zal ik nooit vergeten. Een marineblauwe boerkini in haar maat. Ik kreeg een dankbare knuffel. Het was aandoenlijk om mijn tante zo blij te zien met zoiets futiels als een kledingstuk.

En pas op dat moment drong echt tot me door hoe belangrijk dit voor haar was. De boerkini gaf mijn tante de kans om deel te nemen aan de zomercultuur, en aan de zwemcultuur. De boerkini vergrootte haar individuele vrijheid. Eindelijk hoefde ze zich niet meer ongemakkelijk te voelen bij openbare zwembaden. Een simpel kledingstuk, maar wél één die mijn tante de kans bood ook eens te genieten van de golven of het zwembad.

Het grootste probleem van de boerkini is eigenlijk nog de naam. Die is ronduit misleidend. Anders dan de naam doet vermoeden, heeft de zwemkleding namelijk niets met een boerka te maken. De boerka is immers een kledingstuk dat álles bedekt, ook de handen en het gezicht. Een vrouw die een boerka draagt, zal zich dan ook nooit in boerkini in een zwembad vertonen.

Wie deze kledingstukken verbiedt, beperkt vrouwen in hun bewegingsvrijheid

Een boerkini, maar ook een sporthijab, is daarentegen juist bedoeld als een symbool van acceptatie, gelijkheid en zelfbeschikking. Het geeft moslimvrouwen en -meisjes de kans om aan sport te doen. De sporthijab en boerkini hebben daarom een belangrijke emancipatoire functie. Wie deze twee kledingstukken verbiedt, beperkt vrouwen juist in hun bewegingsvrijheid en ontneemt moslima’s het recht om volwaardig deel te nemen aan onze samenleving.

Nederlandse identiteit

De afkeur van de boerkini belemmert bovendien vrouwen die wel wíllen participeren en kan zelfs leiden tot radicalisering. Wie echt wil dat vrouwen meedoen, geeft hen de ruimte om dat op hun eigen manier te doen. Boven alles gaat feminisme immers over keuzevrijheid. En bovendien, wat is er Nederlandser dan zwemmen?

Ons land ligt voor de helft onder zeeniveau, de strijd tegen overstromingen typeert de geschiedenis van ons waterrijk en zwemmen is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse identiteit. Het belang van zwemles wordt al in het basisonderwijs benadrukt: de overgrote meerderheid van de Nederlandse kinderen haalt minimaal één zwemdiploma en dat is ook nodig om alle plassen, vijvers, meren, kanalen, rivieren en zeeën te trotseren.

Mijn tante volgde een halfjaar lang zwemlessen en ging in de zomer van 2017 met haar collega’s op vakantie naar Sardinië. Daar had ook zij, gehuld in haar marineblauwe boerkini, onvervalste waterpret.

Moslimvrouwen worden steeds zichtbaarder in de modewereld

De ‘boerkinicover’ van Sports Illustrated laat zien dat de modewereld nog lang geen afspiegeling van onze pluriforme samenleving is, maar dat moslimvrouwen wel steeds zichtbaarder worden in de modewereld. In een reclame van H&M uit 2015 was het gesluierde Engelse model Mariah Idrissi te zien.

Dolce & Gabbana lanceerde meerdere keren een hoofddoekenlijn, Max Mara zet hoofddoekmodellen in en reguliere merken als Mango en Zara staan bekend om hun collecties voor moslimvrouwen. In lijn met deze ontwikkelingen zien we de populariteit van Halima Aden toenemen. Zij laat opnieuw zien dat inclusiviteit een steeds belangrijker thema is in de modewereld. En dat op zichzelf is een gigantische stap voor de modeindustrie.

© Jaap Beyleveld

Deze feministische moslima’s laten zich niet in hokjes plaatsen

Dat islam en feminisme niet samengaan is volgens Nawal, Berna en Imaan grote onzin.

15999824985_bb73f21df8_b

Deze feministische moslima’s laten zich niet in hokjes plaatsen (2)

Dat islam en feminisme niet samengaan is volgens Nawal, Berna en Imaan grote onzin.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
Feel05W9_400x400

Naz Taha

Naz Taha is een journalist van Koerdische afkomst. Ze schrijft, onderzoekt en fotografeert.
Profielpagina