OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

“Wij laten ons niet de put inpraten door een paar Europese lidstaten. Wat hier in Marrakesh gebeurt is goed nieuws. Er zijn 164 landen aanwezig en die gaan akkoord met het Global Compact voor veilige, ordelijke en reguliere migratie.” Dat zei Jonathan Prentice – de rechterhand van de voorzitter van het Compact – tegen onze delegatie van Europarlementariërs.

Vorige week kwamen lidstaten van de Verenigde Naties bijeen in Marrakesh om wel, maar toch niet officieel, akkoord te gaan met het Global Compact on Safe Orderly and Regular Migration. Op 19 december stemt de Algemene Vergadering van de VN in New York officieel in met het onderhandelingsresultaat, maar in Marrakesh lichtten premiers en ministers een voor een hun steun toe.

Het Global Compact herinnert de wereld er nog eens aan dat migratie een blijvend fenomeen is en dat migranten rechten hebben op basis van allerlei internationale verdragen. Het Compact roept lidstaten van de VN op die rechten te respecteren en nationaal beleid te maken om migratie in goede banen te leiden. Een aantal Europese lidstaten zagen het Compact – onterecht – als inmenging in hun nationale aangelegenheden.
Movement schreef hier eerder over.

Uit de openingsspeech van Antonío Guterres, de secretaris-generaal van de VN, werd duidelijk dat de VN zich wél in de put laat praten.

Als je naar de openingsspeech van Antonío Guterres, de secretaris-generaal van de VN luisterde, werd duidelijk: de VN laat zich wél in de put praten. Vier mythes ontkrachtte hij: dat het Compact soevereiniteit van landen zou aantasten, dat het zou leiden tot een wettelijk recht op vrije migratie, dat migranten van zuid naar noord trekken en dat ontwikkelde landen geen migranten nodig hebben. Nee, nee, nee en nee, zei Guterres. “Mijn oude moeder in Lissabon heeft de klok rond hulp nodig, en als ik langskom, tref ik maar zelden een Portugese hulp aan.” Guterres sprak de Europeanen aan, en dan vooral zij die niet in de zaal zaten. De plaats van Oostenrijk, nota bene de voorzitter van de Europese Raad, bleef leeg. Bulgarije, Estland, Hongarije, Letland, Italië, Polen, Slowakije en Tsjechië deden ook niet mee.

Ik was er wel, als onderdeel van een delegatie van negen europarlementariërs. En de Europese Commissie was er ook. Europese lidstaten vertegenwoordigen zichzelf bij de Verenigde Naties, maar laten de onderhandelingen voor resoluties en verdragen steeds vaker aan de Europese Commissie over. Wel zo makkelijk, want achtentwintig losse meningen hebben minder impact dan een gezamenlijke.

Er werd twee jaar onderhandeld over het Global Compact en al die tijd had de EU een voortrekkersrol in de onderhandelingen. In juli 2018 waren ze eruit en de EU was tevreden met het resultaat. Op de Hongaren na, die in maart 2018 gingen bokken omdat het ze goed van pas kwam in hun campagne voor de parlementsverkiezingen in april. Tevreden mensen gaan achterover hangen en dat is wat de Ruttes en Macrons deden. Tot extreemrechts ermee aan de haal ging – in de Tweede Kamer vroeg Thierry Baudet een debat aan en hij diende een motie van afkeuring in tegen de regering. In Vlaanderen stapte de NVA uit de regering – en toen was het voor een geïnformeerd en feitelijk debat in Europa te laat. Voorstanders van het Compact voelden zich gedwongen tot een defensieve opstelling, waarbij vooral misinformatie ontkracht moest worden. Deze zelfde defensieve opstelling, ‘het ontkrachten van de misinformatie’, voert ook de boventoon bij de VN-conferentie.

Toen ik in september 2016 – nu dus ruim twee jaar geleden – de New York Declaration las, dat het startpunt vormde voor de onderhandelingen over het Compact, was ik teleurgesteld: mooie woorden, maar vergeleken met bestaande verdragen niks nieuws. En on top of that: het was niet bindend. De Europese onderhandelaars kwamen verschillende keren in het Europees Parlement verantwoording afleggen over de behaalde resultaten in New York. In die sessies werd helder dat ook zij tegen bindende afspraken waren. Ik schoof het Compact terzijde als weinig omvattend.

Europese lidstaten vertegenwoordigen zichzelf bij de Verenigde Naties, maar laten onderhandelingen steeds vaker over aan de Europese Commissie.

Maar in de afgelopen twee jaar kwam de kracht van deze aanpak naar voren: juist mondiaal is zo’n niet bindende, maar wel normstellende tekst een goed idee. Toen president Trump in september 2017 zijn land uit de onderhandelingen terugtrok werd ik weer een beetje wakker. Het is voor het eerst dat er internationaal een samenwerkingskader over migratie is opgezet. Meer en betere samenwerking internationaal is nodig en het is goed dat we met het Compact een startpunt hebben dat wereldwijd is vastgesteld, en niet enkel door de EU.

Ik zit met ambassadeur Hilale, de hoogste vertegenwoordiger van Marokko bij de VN, in een soort pop-up restaurant op het terrein van de VN-conferentie. Arbeidsmigranten uit Sub-Sahara-Afrika serveren zoete glaasjes thee. “De Europese Unie wilde in 2016 een Global Compact voor vluchtelingen”, vertelt hij. “Maar wij, Marokko en Afrikaanse landen, wilden afspraken over migranten.”

Ambassadeur Hilale wil graag vertellen over de strategische zet die zijn regering deed op het moment dat Europese regeringen in paniek raakten toen Syrische vluchtelingen vanaf de zomer van 2015 via de Griekse eilanden en de westelijke Balkan in Noordwest-Europa aankwamen.

Tot die tijd viel met Europa niet te praten over gereguleerde migratie. Tunesische jongemannen die na de vlucht van president Ben Ali in 2011 via Italië naar Frankrijk wilden, vonden bij Ventimiglia een gesloten grens tussen die twee landen. Terwijl de Arabische Lente uitbrak hielden Europese lidstaten zich bezig met een spelletje onderling afschuiven. Ze trokken zich terug uit het internationale debat over migratie, zoals over waar Marokko haar burgers graag in Europa wil kunnen laten werken. De zogenaamde vluchtelingencrisis maakte migratie het onderwerp waar Europese landen het met internationale partners over wilden hebben. Met name hoe migratie tegen te hou-den en mensen terug te sturen. Maar dat leidde er ook toe dat Afrikaanse landen de eigen inzet, bijvoorbeeld rondom arbeidsmigratie, konden inbrengen.

Er kwamen uiteindelijk twee Compacten, een voor vluchtelingen en een voor migranten. Die voor vluchtelingen is al een tijdje af, maar werd ook pas deze week (17 december) in New York in stemming gebracht. Waarom moest dat Compact wachten? Omdat Europa niet vertrouwd wordt: als het Compact voor vluchtelingen vlot zou zijn afgewikkeld, zo vreesden landen zoals Marokko, konden ze naar het Compact voor migranten fluiten.

In Marrakesh probeerde de Europese Commissie te redden wat er te redden valt. Er werd druk geschaafd aan een stemverklaring voor New York, zodat de Europese lidstaten niet allemaal hun eigen inlegvelletje gaan voorlezen waarin ze de door Guterres ontkrachtte mythes nog eens tevoorschijn halen.

30385771137_bd68a332e9_k

What is the future of migration? You tell us!

Help to move the migration debate to the next level. Towards the future.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
download

Judith Sargentini

Judith Sargentini (1974) is sinds 2009 Europarlementariër voor GroenLinks. Judith is lid van de commissie burgerlijke vrijheden, justitie …
Profielpagina

Advertentie

Webp.net-compress-image

Advertentie

MTM-19-19_oneworldbanner_2 (002)