OneWorld presenteert:

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

De emancipatie is voltooid. Althans, voor autochtone vrouwen. Dat zei de toenmalige minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Aart Jan de Geus (CDA), in 2003. Wat de Geus toen zei is typerend voor hoe de meeste Nederlanders denken over vrouwenemancipatie: die is afgerond, en op vlakken waar er nog inhaalslagen te maken zijn, moeten vrouwen dat zelf doen.

Dus waarom vieren we in Nederland dan nog steeds op 8 maart Internationale Vrouwendag – internationaal erkend door de Verenigde Naties in 1978? Een overzicht van thema’s in Nederland waar genderongelijkheid nog aan de orde van de dag is.

Geweld en seksualiteit

Het was niet voor niets dat de #MeToo-beweging zo groot werd, eind vorig jaar. Alleen al in Nederland heeft één op de tien vrouwen te maken gehad met verkrachting, ervaart de helft van alle vrouwen ooit in haar leven fysiek of seksueel geweld, en heeft meer dan driekwart van de vrouwen last van seksuele intimidatie.

De meeste daders zijn mannen. Ook bij (seksueel) geweld tegen mannen zijn de meeste daders mannen. Geweld is dus voornamelijk een mannenprobleem.

De seksuele vrijheid van vrouwen wordt op deze manier ingeperkt, want onveiligheid ligt altijd op de loer. Samen met slutshaming en een gebrek aan seksuele bevrediging van Nederlandse vrouwen, met name in heterocontext – ook wel de ‘orgasm gap’ genoemd – staat de seksuele zelfstandigheid van vrouwen nog op ’t spel.

Werk en economische zelfstandigheid

Ook op de arbeidsmarkt is er nog een wereld te winnen. Er is in veel sectoren nog altijd sprake van een loonkloof tussen mannen en vrouwen: vrouwen verdienen bijvoorbeeld in het bedrijfsleven circa 20% minder dan hun mannelijke collega’s.

Ook zwangerschapsdiscriminatie is nog alive and kicking: een op de tien Nederlandse vrouwen geeft aan metterdaad te zijn gediscrimineerd wegens een zwangerschap(swens) en/of moederschap, een op de vijf vermoedt dat dit meespeelde op hun werk.

En in topfuncties, zowel in het bedrijfsleven, als in de media, de overheid, de wetenschap en de politiek ontbreekt het aan vrouwen. Waar je ook kijkt, meestal geldt: hoe lager de functie in de hiërarchie is, hoe meer vrouwen er werken.

Deze ongelijke arbeidsomstandigheden leiden tot ongelijke economische verhoudingen: veel vrouwen zijn financieel afhankelijk van hun mannelijke partners. 54% van de Nederlandse vrouwen is economisch zelfstandig, tegenover 74% van de mannen.

Dit alles heeft onder andere te maken met het feit dat vrouwen over het algemeen meer onbetaalde (zorg)taken vervullen. En dat brengt ons op het volgende punt.

Onzichtbare arbeid

Nederlandse vrouwen verzorgen over de algehele linie meer onzichtbare arbeid dan mannen: denk aan het merendeel van de huishoudelijke taken, zorg voor de kinderen of mantelzorg. Feministen noemen dit werk van vrouwen ook wel ‘reproductieve arbeid’ omdat het anderen in staat stelt tot productie. Reproductieve arbeid is zo bezien de basis van onze economie.

We interpreteren dit werk echter vaak niet als écht werk en zien het als ondergeschikt aan zichtbare en betaalde arbeid. Omdat vrouwen het leeuwendeel van dit type werk verrichten, blijft er minder tijd over voor zichtbare en betaalde arbeid; dat is een van de redenen dat vrouwen vaker in deeltijd werken dan mannen, waardoor ze vervolgens weer minder kans hebben op doorgroei in hun loopbaan.

Nu vrouwen meer dan vroeger betaald werk verrichten en ook meer uren buitenshuis werken, terwijl de zorgverdeling tussen mannen en vrouwen niet in hetzelfde tempo is herverdeeld, wordt de druk op vrouwen almaar groter. Zij die het zich kunnen verooorleven, besteden reproductieve arbeid veelal uit aan huishoudelijk werkers, veelal vrouwen (van kleur).

Representatie

Vrouwen zien zichzelf minder én gebrekkiger in de media terug dan mannen. Zo is 88% van de experts die in de media figureren man, en slechts 12% vrouw.

Ook de manier waarop zij worden geportretteerd laat te wensen over. Mannen worden vaker als leider of expert aangehaald dan vrouwen. Vrouwen worden vaker in een privé-omgeving afgebeeld, of voor ‘de sier’, dan mannen. Hun uiterlijk staat veel vaker dan bij mannen centraal, zo liet WOMEN Inc zien.

Het belang van Internationale Vrouwendag

Al deze verschijnselen staan natuurlijk niet los van elkaar, maar zijn onderling verbonden en kennen dezelfde basis in gendersocialisatie 1. Internationale Vrouwendag herinnert ons aan de lange historische onderdrukking van vrouwen, die nog steeds sporen nalaat.

In Nederland mogen we binnenkort weer stemmen  – een recht dat vrouwen hier net honderd jaar kennen. Stilstaan bij de verworvenheden van toen, en tegelijkertijd aandacht vragen voor de ongelijkheid van nu, daar is 8 maart een mooi moment voor.

Helaas dus, Aart Jan, we hebben nog even te gaan.

  1. Socialisatie is het proces waarlangs mensen in een samenleving normen, waarden en ander cultureel gedachtengoed aangeleerd krijgen ↩︎

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
bw

Justine van de Beek

Redacteur Harlot

Justine van de Beek (22) is overtuigd feminist en als socioloog gespecialiseerd in gender en seksualiteit.
Profielpagina

Advertentie

wca2019_600x500_v4 (002)