De duurzame consument: goed bezig of hopeloos naïef?

28-01-2013
Door: Iris Segers
Bron: OneWorld

De helft van de Nederlanders is ervan overtuigd dat wij, als mens, klimaatverandering hebben veroorzaakt. Maar als er om een oplossing gevraagd wordt denken veel consumenten dat zij weinig voor het milieu kunnen betekenen. OneWorld vroeg twee duurzaamheidstrijders én een groene student hoe zij hier tegenaan kijken.

 
Wie redt de planeet?
85% van de Nederlanders zegt dat klimaatverandering invloed heeft op de hele wereld, blijkt uit onderzoek van het NCDO. Maar aan wie dan de schone taak om dit wereldwijde probleem op te lossen?

Vijftig procent van de ondervraagden denkt dat de mensheid, waaronder jij en ik, klimaatverandering veroorzaakt. Toch vindt maar 12 procent dat zijzelf, de consumenten, de aangewezen personen zijn om milieuvervuiling tegen te gaan. De overheid wordt gezien als meest geschikte partij om klimaatverandering aan te pakken.

Een ruime meerderheid vindt wel dat wij allemaal onze levensstijl aan moeten passen, maar na doorvragen blijkt slechts veertig procent bereid te zijn om ‘slechte’ dingen laten om het milieu te sparen.

Producenten reageren op consumenten
Een beetje tegenstrijdig allemaal. Is de rol van de consument echt zo klein als er gedacht wordt? Sonja Remkes denkt van niet. Zij is Hoofd Marketing voor Rank a Brand, een organisatie die merken vergelijkt op het gebied van duurzaamheid. Remkes denkt dat het juist andersom werkt: producenten worden pas duurzaam als consumenten dat van hen vragen.

Hoewel consumenten volgens haar wél in staat zijn klimaatverandering tegen te gaan, herkent Remkes de houding van consumenten die uit het onderzoek naar voren kwam: “Veel mensen denken blijkbaar dat hun eigen levensstijl niet uitmaakt, als de rest van de wereld haar verantwoordelijkheid niet neemt.”  Toch wijst ze op een groeiende groep voortrekkers, die andere consumenten stimuleren om ook hun vervuilende koopgedrag te veranderen. 

Euroknaller of prijzige bio-muesli
Naast een gevoel van onmacht,  is ook de portemonnee van de consument een reden om duurzaamheid links te laten liggen. Adriaan Bakker (23) probeert met zijn studentenbudget toch zo groen mogelijk te leven. Hoewel dit in praktijk soms lastig is: “Biologisch boodschappen doen kost meer geld, en aan geld zijn we gehecht. Dit doet mij dan toch naar de anderhalve kilo zak muesli bij de Albert Heijn grijpen in plaats van zelf een papieren zakje muesli bij de eco-super vol te scheppen, à 17,50 per kilo.”

Niet alleen is biologisch eten duurder, maar Adriaan vindt het ook demotiverend dat het niet eens lekkerder of gezonder is, en dat je na het halen van een mandje vol bio-boodschappen niet direct resultaat ziet. Desondanks blijft hij zijn groene levensstijl volhouden: “Ik geloof in de kracht van het individu… of nee, ik lieg. Toch geeft het een goed gevoel als ik zelf probeer een verschil te maken, ook al is het een mini-verschil.”

'Het glas is halfvol’
Lastig dus, duurzaam consumeren. Of toch niet? Volgens Puk van Meegeren missen consumenten vaak informatie, waardoor duurzaam kiezen moeilijker of duurder lijkt dan het is. Hij is Hoofd Communicatie bij voorlichtingsorganisatie Milieucentraal, dat consumenten helpt om hun dagelijks leven duurzamer te maken. Van Meegeren: “Neem bijvoorbeeld spouwmuurisolatie. Veel mensen denken dat dat duur is, dat het veel tijd kost of dat het vochtproblemen veroorzaakt. Terwijl het maar een halve dag duurt, je echt niet blijft zitten met vochtplekken, en de prijs (1300 euro) meevalt als je bedenkt dat je er meer dan 500 euro per jaar mee bespaart." Ook vindt van Meegeren dat  het NCDO onderzoek een te negatieve houding neemt. Hij ziet het glas liever halfvol dan halfleeg: “Veertig procent wil leuke dingen laten om het milieu te sparen, dat is een behoorlijk groot draagvlak.” 

Lekker makkelijk
Naast jezelf goed informeren, is het ook belangrijk om milieuverantwoord kiezen zo makkelijk mogelijk te maken, vindt Remkes. "Bijvoorbeeld door een app te gebruiken die de duurzaamheid van merken checkt terwijl je aan het shoppen bent."

In deze gedachte wil Adriaan ook nog een tip geven om zonder enkele moeite plastic te besparen: “Koop een fietsmandje. Liefst eentje met bloemetjes erop. Resultaat: Grimassende tegenliggers, nafluitende macho’s, maar altijd een boodschappentas!”    

Foto (cc)
 
Iris Segers

Iris Segers is een Nederlandse freelance journalist. In 2013 liep ze stage...

Lees meer van deze auteur >

Reacties