Scan zelf: hoe duurzaam is dat pakje boter?

25-07-2014
Door: Marjolein van Vucht
Bron: OneWorld
Een onafhankelijke app waarmee je na kunt gaan hoe duurzaam jouw eten is. Het klinkt als iets wat bijna te simpel is als idee, en te complex in de uitvoering, en toch heeft Nederland een goede kanshebber: Questionmark.
interview – 

Met concurrenten in Amerika en Frankrijk lijkt Nederland nu een voorloper te zijn op het gebied van potentiële keuzewijsheid van de consument. Met een groeiende gallerij van producten (de teller staat as we speak op 26.000), verdeeld over verschillende supermarkten en nu nog ‘slechts’ een paar categorieën zoals zuivel, vlees en chocolade, zou dit wel eens de lieveling van de bewuste Nederlandse consument kunnen worden. Wie wil er nu niet heerlijk kunnen aflezen hoe het gesteld is met de milieufootprint van cola, het dierenwelzijn achter crème fraiche en de volksgezondheidveiligheid van biefstuk?

Van weide tot bord
Met een score tussen 1 en 10 geeft de app een rapportcijfer aan vier belangrijke criteria: mensenrechten, milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid. De producten worden als geheel beoordeeld, nadat ze als lijst van ingrediënten zijn ingevoegd in het programma. Cola is dus niet zomaar cola, maar water met suiker, verschillende toevoegingen en een plastic fles, die verscheept wordt vanaf landpunt x.

De informatie in de app beslaat de volledige reis vanaf de weide of bron, tot de supermarkt. Dat vergt dus een hele hoop expertise voor het jonge bedrijf: kennis van het voer voor de dieren, de recyclerate van de verpakking, de weg van eventuele bijproducten. Alleen al voor bier, fris en ijs is daarom de afgelopen tijd gekeken naar 200 ingrediënten, productieprocessen, transportafstanden en verpakkingen. De app vergelijkt de gescande producten ook nog eens met soortgelijke producten, waardoor je in de supermarkt een overwogen beslissing kunt maken. 

Twee ton suiker
Niet alleen interessant voor de consument die graag zijn eetgedrag wil verbeteren, ook een producent kan ermee werken. Gerard Mul, melkveehouder in Drenthe op Hoeve Sonneclaer, produceert ijs aan huis om te verkopen aan horeca en kleine buurtsupers. Ondanks dat zijn ijs een 7,5 of hoger scoort op de app, is hij nu al bezig met nadenken hoe hij zijn scores kan verbeteren. "Maar dat is niet altijd makkelijk",  vertelt Gerard, "omdat wij een relatief kleine producent zijn kunnen wij niet altijd de meest duurzame optie voor een betaalbaar bedrag inkopen. Wil ik een duurzamere soort suiker, dan wordt gevraagd of wij minimaal twee ton willen afnemen, en dat terwijl we maar 500 kilo per jaar gebruiken. Dat helpt natuurlijk niet echt om de duurzaamheid te verbeteren."

Nóg meer informatie?
Zo zou de app  in potentie ook een duurzaamheidsrace in gang kunnen zetten tussen producenten. "Als er maar genoeg mensen gebruik gaan maken van de app, zullen producenten er vanzelf op moeten gaan inspelen", zegt Charlotte Linnebank, directeur van Questionmark.  "Naast de vier pijlers die we nu handhaven, willen we binnenkort een vijfde gaan meenemen: transparantie. Is het bedrijf eerlijk in wat voor suiker er in het product zit en hoeveel procent dat is, en leggen ze goed uit waar de ingrediënten vandaan komen?"

Zijn consumenten bereid om elk artikel stuk voor stuk na te gaan om te zien hoe duurzaam het is? Of zouden ze zelf één of twee keer een berg artikelen willen scannen om een kleine indicatie te hebben om daarna semi-bewuster in te kopen? Een app klinkt dan wel makkelijk, uiteindelijk is het toch, in deze tijd van overvloedige informatie en keuzes, weer een extra handeling die interfereert met je eigen gewoontes en keuzeprocessen.

Vanaf vandaag kun je ook de barcodes van bier, ijs en fris en water inscannen. Mocht je van scannen houden, dan is dit helemaal goed om aan een duurzame zomer te beginnen.

Dit artikel verscheen eerder op het eetcafe.eu

Reacties