Businesslessen van start-ups uit Kenia

29-09-2015
Door: Miguel Heilbron
Bron: OneWorld
Sam Gichuru, oprichter van NaiLab. Foto: Gabriela Hengeveld
Rodgers Muhadi, ondernemer uit Kenia bij 'Kenya on the Rise'. Foto Gabriela Hengeveld
De Amsterdam Capital Week bracht vorige week meer dan 500 investeerders en ruim 2000 start-ups vanuit de hele wereld samen in Amsterdam. Uit Nairobi in Kenia was een groep start-ups en investeerders aanwezig. Wat heeft hun bezoek opgeleverd?
Verslag – 

Net als Amsterdam heeft Nairobi een bloeiende start-upcommunity, met veel ondernemers, investeerders, business-accelerators, co-working spaces en andere hubs en programma's. Daarbij zijn in Nairobi veel lokale 'impact ondernemers' actief, die ecologische en sociale duurzaamheid een centrale plek in hun bedrijf geven.

12 Keniaanse start-upsNa een eerdere 'impact expeditie' van Nederlandse ondernemers en investeerders naar Nairobi kwam afgelopen week een delegatie van 12 vertegenwoordigers uit de Keniaanse start-upcommunity naar Amsterdam. Zoals Sam Gichuru, de oprichter van business accelerator NaiLab in Nairobi, De Deense investeerder Johnni Kjelsgaard die met zijn Keniaanse bedrijf GrowthAfrica start-ups ondersteunt in Nairobi, ondernemers Marion Moon van het Keniaanse duurzame meststof bedrijf Wanda Organic en Martin Kasomo van het Keniaanse bedrijf Lipisha voor online en mobiele betalingen.

De Keniaanse delegatie heeft bij Yen Joseph van Startup Amsterdam, een van de organisaties achter de Amsterdam Capital Week, zeker interesse in Afrikaanse start-ups gewekt. "Wij willen Amsterdam aantrekkelijk maken voor internationale start-ups en daarbij kijken we vaak naar de bekende wereldsteden als New York en London, en ook Silicon Valley. Maar als we compleet willen zijn, moeten we natuurlijk ook naar Afrika kijken. Vanwege de snelle ontwikkelingen daar is het goed nu in te stappen, of op zijn minst te weten wat er speelt."

In Kenia zijn ze nu sneller aan het innoveren dan wij in Nederland.

De ondernemers-scene in Nairobi heeft zich in de afgelopen vijf jaar razendsnel ontwikkeld zegt Bart Lacroix – mede-oprichter van de 1%Club en het AmLab in Amsterdam, en ook betrokken bij de oprichting van NaiLab in Nairobi vanaf 2009. “In Kenia zijn ze nu sneller aan het innoveren dan wij in Nederland. We staan voor verschillende internationale uitdagingen. Voor ons in Nederland zou je kunnen zeggen dat het een ‘luxe’ is om een 'social venture' te beginnen, gericht op milieu of armoede. Ondertussen werken ondernemers in Kenia lokaal ook aan oplossingen, en het zou best weleens kunnen dat zij de oplossingen sneller vinden dan wij.” 

En wat zeggen de Kenianen zelf? Sam Gichuru, de oprichter van business accelerator NaiLab in Nairobi, ziet veel voordelen van samenwerking. “Er is kapitaal hier, er zijn middelen daar, talenten weer ergens anders, als verschillende ecosystemen van start-ups samenwerken dan wordt iedereen daar beter van.”
“Er is veel dat wij van Rockstart en Startup Bootcamp in Nederland kunnen leren,” geeft Sam aan. “Ik zie daar betere processen, betere systemen”. Maar Nederlandse accelerators kunnen volgens Sam weer andere zaken van Kenianen leren, bijvoorbeeld om meer risico's te nemen. "Je kunt niet succesvol worden zonder risico te nemen".

Educatieve sms-quizzen
NailLab is in 2010 opgezet om te bouwen aan mondiale bedrijven uit Kenia, om de competitie met andere internationale startups aan te gaan. In de afgelopen vijf jaar heeft NaiLab meer dan 40 ideeën om weten te zetten in start-ups in verschillende sectoren. Sommige hiervan hebben inmiddels een omzet van 200.000 tot 300.000 euro, en zijn erin geslaagd investeringen van boven de miljoen euro aan te trekken, bij elkaar creëerden ze meer dan 450 banen.
Voorbeelden zijn Eneza Education, dat in Kenia via educatieve sms-quizzen gericht op basisscholen inmiddels 400.000 kinderen heeft bereikt, CladLight dat opvallende jassen aan brommertaxi’s levert, KejaHunt dat verhuisdiensten levert, en het bedrijf WezaTele dat recent voor meer dan een miljoen euro aan een groot bedrijf is verkocht. Sam is momenteel een fonds aan het opzetten voor meer investeringen in de startende bedrijven bij NaiLab. "Ik heb twee heel veelbelovende follow-up meetings afgesproken" geeft hij aan, investeerders voor het nieuwe fonds.

Rodgers Muhadi, ondernemer uit Kenia tijdens Kenya on the Rise. Foto Gabriela Hengeveld

Sam Gichuru, oprichter van NaiLab. Foto: Gabriela Hengeveld

Landbouw
Van de ondernemers is Marion Moon oprichter van Wanda Organic, een bedrijf dat een organische, duurzame meststof produceert. Een biotechnologisch product, ontwikkeld door een microbioloog uit de Filipijnen. Ze wil graag een Nederlandse investeerder vinden: “In Nederland is geld en kennis rondom landbouw. We gaan nu specialisten van de Universiteit in Wageningen ontmoeten, en uit hun reactie zal moeten blijken of ze ooit zoiets hebben gezien en hoe interessant ze het product vinden.”

Dit gesprek heeft echt de manier waarop ik naar het bedrijf kijk veranderd.

Martin Kasomo, een van de andere ondernemers, vertelt: “Via de Capital Week kon ik tien minuten praten met een investeerder van Accel, een grote investeringsmaatschappij met investeringen in bedrijven als Facebook en Dropbox. Dit gesprek heeft echt de manier waarop ik naar het bedrijf kijk veranderd. Alleen al dit gesprek was de reis waard.” Met zijn bedrijf Lipisha, gericht op online en mobiele betalingen, is hij momenteel actief in vier Afrikaanse landen. Uiteindelijk wil hij alle Afrikaanse landen bedienen.

Nairobi's ecosysteem
Natuurlijk zijn er ook ondernemers in de delegatie die nog niet de contacten hebben kunnen leggen waar ze naar op zoek waren. En Johnni Kjelsgaard die met zijn bedrijf GrowthAfrica startups in Kenia ondersteunt, heeft een genuanceerd verhaal. “Waar ik het meest op had gehoopt is helaas niet gelukt, dat is financiering voor onze acceleratie programma's, om die programma's uit te kunnen breiden.” Maar hij heeft ook positieve punten: “Er zijn zeker contacten die ik heb gelegd waar ik mee verder ga praten.”
Kjelsgaard heeft “nieuwe inspiratie” gekregen door te kijken naar de manier waarop grote accelerators in Amsterdam werken. “Nairobi's ecosysteem heeft zich in hoge mate ontwikkeld in vergelijking met andere Afrikaanse steden, net als Amsterdam in vergelijking met andere Europese steden. Als je aan de top staat van de groep om je heen is het goed om een injectie van nieuwe energie te krijgen.”

De organisatorenDe expeditie werd georganiseerd in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), door Crosswise Works en Professional Rebel. Het doel was de buitenlandse delegatie te laten kennismaken met investeerders, vertegenwoordigers van het lokale bedrijfsleven en anderen. De delegatie deelde hun eigen expertise tijdens het event 'Kenya on the Rise' op vrijdag 25 september in AmLab in Amsterdam.

Wat hoopt Kjelsgaard dat “in Nederland” van de expeditie is geleerd? “Ik hoop dat ons bezoek eraan heeft bijgedragen dat mensen hier een breder perspectief krijgen op Afrikaanse bedrijven. Afrika is geen 'hopeloos continent', maar een continent van mogelijkheden, waar je serieus naar moet kijken - in plaats van de aanname dat het niet interessant is. Zelfs als maar een paar mensen die we ontmoet hebben meer zo gaan denken ben ik blij.”
Neem een abonnement op OneWorld

Reacties