Stereotypen en absolute beweringen zijn zinloos in een land waar verandering de enige constante is, zegt de Maastrichtse onderzoeker Huibert de Man. Via de MBA-programma’s waar hij als docent aan verbonden is, komt hij al jaren in China en houdt hij nauwlettend in de gaten wat zijn studenten (Chinese managers) doen en laten. Met een snelle maar achterhaalde tip kun je je eigen glazen flink ingooien: “De hele praktijk van cadeaus uitwisselen bijvoorbeeld. Door het anti-corruptie beleid van president Xi Jinping zijn de gebruiken rond geschenken geven en ontvangen compleet veranderd.”

Zondebok
Maar hoe moet je je dán voorbereiden op de cultuurverschillen die je te wachten staan in China? “Als er geen overeenkomst gesloten wordt of de samenwerking loopt niet, is het een dankbare zondebok. Wanneer alles daarentegen gesmeerd verloopt, hoor je niemand klagen.” Cultuurverschillen kunnen ook gebruikt worden om anderen juist voor de gek te houden tijdens onderhandelingen: “Een Duitse ondernemer had dagenlang dure feesten betaald voor een Chinese ‘klant’. Ze maakten hem wijs dat dit allemaal bij de Chinese wijze van zakendoen hoorde. Berooid en zonder contract op zak keerde hij terug naar Duitsland.”

Doe als de Belgen

 

“Ik sprak laatst een Nederlandse zakenman die voor het eerst in China was. Hij had bijzonder positieve ervaringen opgedaan en met succes zijn reis afgesloten. Wel gaf hij te kennen dat de periode waarin hij in België had gewoond hem bijzonder goed geholpen had in de contacten met Chinese zakenpartners. Ook in België is eten en drinken een belangrijke opstap naar samenwerking. Zijn Belgische manieren bleken onverwacht enorm behulpzaam in China.”

Goed mens
Te makkelijk denken over een zakelijk avontuur in het Oosten is dus ook niet verstandig. Volgens De Man zullen er altijd Lost-in-translation-momenten blijven: “We spreken één managementtaal maar voeren daarin verschillende gesprekken”. Een veelzeggend voorbeeld is de Mattel-casus die De Man zijn studenten in Nanjing eens voorlegde. Centraal stond Zhang Shuhong, de eigenaar van het Chinese bedrijf dat Mattel-speelgoed afwerkte met giftige, loodhoudende verf. Zhang pleegde na zijn ontmaskering zelfmoord: “Tijdens een college over zakelijk ethiek kwam deze geschiedenis aan de orde. Ik vroeg mijn studenten: ‘Vind je Zhang nu een goed of een slecht mens?’
Vrijwel unaniem kwam naar voren dat hij een goed mens moest zijn geweest. Want, hij was altijd heel zorgzaam voor zijn medewerkers. Dankzij hém was de werkgelegenheid gegroeid en heel positief vonden ze dat Zhang altijd klein was blijven wonen en alle winst in het bedrijf had geïnvesteerd. Daar zit de crux van het verhaal.

De ene Chinees is de andere niet

Spaarzaamheid
De mondiale economie is op westers juridisch denken gebaseerd. Een managementterm als compliance betekent in Europa dus iets heel anders dan in China, waar loyaliteit naar de eigen groep, eenvoud en spaarzaamheid veel belangrijker zijn dan business ethiek ten aanzien van het eindproduct.”
Wat helpt is het investeren in algemene communicatieve vaardigheden: “Goed luisteren, vragen wat je niet snapt en echte belangstelling tonen voor je gesprekspartner en zijn werk, visie en resultaten is essentieel.” De ene Chinees is de andere niet. Een lijstje absolute beweringen is je ticket naar huis.

Meer lezen over China? Lees dan onze artikelen in OneWorld Magazine van juni 2015. Dit magazine te koop bij de Ako en Bruna-boekhandel. Of neem hieronder een abonnement! 

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Tekstschrijver en grafisch ontwerper. Woont sinds 2010 in China. Eerst in Shanghai, maar tegenwoordig in Hong Kong.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief