UNDPmelkert op bezoek in Peru
Melkert op bezoek in Peru namens de UNDP

De UNDP, de ontwikkelingsorganisatie van de VN stelde onlangs drie onderzoekers aan die moeten bekijken wat er mis is gegaan bij het UNDP programma in Noord-Korea. Alle ogen zijn gericht op de manier waarop de UNDP met deze zaak omgaat. Want niet alleen de reputatie van Ad Melkert staat op het spel. Het onderzoek is vooral ook een test voor de transparantie binnen de UNDP.
 

 

Valse dollars

 

Medewerker Artjon Shkurtaj, ook wel Tony genoemd, vond eind 2004 valse dollars in een kluis van het UNDP kantoor in Noord-Korea. Ook ontdekte hij dat het Noord-Koreaanse regime zich bemoeide met de aanstelling van lokaal VN personeel. Hij meldde de overtredingen van de VN regels bij Ad Melkert, de tweede man bij UNDP. Toen de vermeende misstanden bij de UNDP in Noord-Korea plaatsvonden, werkte Melkert nog niet bij de VN. Maar als tweede man is hij wel verantwoordelijk voor de afwikkeling van de zaak.

 

Shkurtaj vond volgens eigen zeggen geen gehoor bij Melkert: “Hij had duidelijk geen zin in problemen. Hij ging onmiddellijk in de tegenaanval en verwoestte mijn leven en mijn toekomst.”

 

070419_GW_wolfowitzEXWolfowitz

 

Shkurtaj’s contract werd na 13 jaar voor de UNDP gewerkt te hebben niet verlengd. De klokkenluider liet het er niet bij zitten en ging naar de Amerikaanse ambassade van de VN.

 

Dat het balletje toen ging rollen, is volgens sommigen niet verwonderlijk. De Amerikanen hadden nog een appeltje te schillen met Melkert. Hij speelde immers als voorzitter van de ethische commissie van de Wereldbank een grote rol bij het vertrek van ‘hun’ man Paul Wolfowitz. De Amerikaanse bankdirecteur moest opstappen omdat hij zijn vriendin aan een lucratieve promotie had geholpen.

 

Vergeldingsactie

 

Maar de klokkenluider vond ook elders steun. De ethische commissie van de VN zei na ruim twee maanden van onderzoek te vermoeden dat Shkurtaj inderdaad het slachtoffer is geworden van een vergeldingsactie. De commissieleden verklaarden de zaak grondig te willen uitspitten.

 

De UNDP liet daarop weten dat de ethische commissie geen zeggenschap over de organisatie kan voeren en kondigde aan een buitenstaander de zaak te laten onderzoeken. deze week is dat onderzoek gestart.

 

Koninkrijk

 

Onderzoeksjournalist Matthew Lee van de website Inner City Press die de VN op de voet volgt, is niet verbaasd over de starre houding van de UNDP in deze zaak. Volgens Lee opereert de ontwikkelingsorganisatie als een koninkrijkje binnen de VN familie. De organisatie is zeer gesloten, persconferenties zijn een zeldzaamheid.

 

kim jong ilLee denkt dat andere VN organisaties transparanter en sneller zouden reageren op een schandaal: “Een organisatie als Unicef bijvoorbeeld is erg afhankelijk van geld van het publiek dat eist dat er verantwoordelijkheid wordt afgelegd.” De UNDP is niet afhankelijk van een achterban, maar kan elk jaar rekenen op een budget van 5 miljard dollar.

 

Onbenaderbaar

 

Lee hoopte dat Melkert verandering zou brengen in die gesloten cultuur: ” In het begin was Melkert heel open maar na een tijdje werd hij net zo onbenaderbaar als de eerste man Dervis.” Schandalen binnen de UNDP worden volgens hem bewust onder het tapijt geveegd.

De UNDP probeert volgens Lee tijd te rekken in de hoop dat de aandacht voor het Noord-Korea fiasco wegebt.

 

Maar volgens een woordvoerder van de UNDP is dat onzin: “We willen dit onderzoek uiterst zorgvuldig aanpakken. Wij willen een compleet onderzoek naar de hele Noord-Korea zaak. De onderste steen moet boven komen en dat kost tijd.”

 

Secretaris-generaal Ban Ki Moon heeft zich tot nu toe nauwelijks bemoeid met de zaak, althans in het openbaar. Hij kondigde wel aan dat de rol van de ethische commissie besproken moet worden tijdens de jaarlijkse vergadering van de Algemene Vergadering van de VN die 18 september in New York begint.

 

UNDP

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Pieternel Gruppen werkt op dit moment bij Trouw. Voordat ze bij Trouw ging werken, schreef ze voor IS.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief