Bij zomerse temperaturen boven de 47 graden zijn de Pakistanen doorgaans al moeilijk aanspreekbaar. Maar nu ook ’s nachts door het chronisch elektriciteitstekort er nauwelijks stroom is, reageert de bevolking overgevoelig. “We kunnen door de hitte nauwelijks slapen, er is geen geen airconditioning. Mijn slaapkamer voelt als een sauna”, foetert de overheidsambtenaar Salman Habib in Lahore. Uit bezuinigingen mag op zijn kantoor de airconditioning overdag niet meer aan. Om de hittegolf de baas te kunnen, adviseert de overheid ambtenaren zonder sokken en licht gekleed naar het werk te gaan. “Bespottelijk”, noemt Habib het kledingadvies. Hij blijft liever thuis. De scholen zitten dit jaar ook al vervroegd dicht. Geen kind of leraar kon wegens slaapgebrek zijn ogen openhouden.

Iedere Pakistaan heeft zijn buik vol van de elektriciteitscrisis. Met sigaretjes in hun mond hangen de arbeiders verveeld rond op het grasveld voor de textielfabriek van eigenaar Saif ur-Rehman (54). De elektriciteit is vanavond opnieuw voor enkele uren uitgevallen waardoor de productie compleet stil ligt. “Er zijn dagen dat we twaalf uur achtereen geen stroom hebben. Een generator die op diesel draait, maakt de productiekosten veel te duur”, vertelt textielfabrikant Rehman. Hij produceert ondermeer stretch spijkerbroeken voor de spijkerbroekengigant Levi’s.

In de fabriek is zelfs in de avonduren de hitte nauwelijks te harden. Met het zweet op zijn voorhoofd legt ondernemer Rehman uit dat de Pakistaanse textielindustrie al vijf jaar met een chronisch tekort aan elektriciteit kampt. Hij noemt corruptie en mismanagement bij de overheid de belangrijkste redenen.

Faillissementen
“De regering heeft een betalingsachterstand van vijf miljard dollar aan de particuliere energiebedrijven. Zolang de rekeningen niet worden betaald, weigeren de centrales elektriciteit te leveren”, bevestigt voorzitter Mohsin Aziz van de Pakistaanse Organisatie van Textielfabrikanten. Meer dan veertig procent van alle Pakistaanse textielbedrijven is inmiddels failliet. Bijna een half miljoen arbeiders raakten werkloos. Met bloedend hart vertelt de voorzitter van de Organisatie van Textielfabrikanten dat de Pakistaanse textielindustrie decennia lang de motor was achter de economie. “Pakistan produceerde bijna alle spijkerbroeken ter wereld. Noem ons gerust de pionier van de jeans met Amerika als onze grootste afnemer. Sinds de energiecrisis heeft Pakistan die positie verloren”.

Hoop
De Pakistanen hebben nu al hun hoop gericht op de nieuwe premier Nawaz Sharif van de Pakistaanse Moslim Liga, PML-N, die vorige maand tijdens de verkiezingen een absolute meerderheid behaalde in het nationale parlement. Sharif beloofde de elektriciteitscrisis op te lossen. Als gebaar van goede wil betaalde hij deze week al vast een kwart van alle achterstallige rekeningen. Tegelijk wil hij tot grote woede van de Pakistaanse bevolking de elektriciteitsprijzen verhogen.

Maar of de nieuwe premier nog deze zomer voor enige verlichting kan zorgen, wordt ernstig betwijfeld. De wanbetaling is volgens experts niet de belangrijkste reden waarom verscheidene energiecentrales zijn gesloten. De grootste crisis wordt veroorzaakt door diefstal. Sloppenbewoners tappen al jaren hun stroom illegaal af. Rijkeren weigeren hun rekeningen te betalen. Meteropnemers durven deze machtige wanbetalers niet af te sluiten.

Verouderd
Daarnaast kampt het land met hopeloos verouderde centrales. Door ruzies tussen de provincies Sindh en Punjab komt de bouw van nieuwe dammen in rivier de Indus al jarenlang niet van de grond. Ook al zou premier Sharif voor een doorbraak zorgen dan nog duurt het jaren voordat de eerste waterkrachtcentrales functioneren. Ondertussen lonkt Sharif na China in hoop dat Beijing nieuwe kernenergiecentrales wil financieren, zoals Washington dat in het buurland India ook deed.

Gevaren voor zieken
Het is duidelijk dat er snel een oplossing voor de elektriciteitscrisis moet komen die de Pakistaanse economie verder richting de afgrond duwt en de bevolking tot waanzin drijft. Het chronische elektriciteitstekort levert ook gevaren voor de volksgezondheid op. In de staatsziekenhuizen wordt door het tekort aan stroom nauwelijks geopereerd en sterven er patiënten op de operatietafel.

Protest
De hitte stijgt steeds meer Pakistanen naar het hoofd. Op straat leven ze hun frustraties uit door als protest autobanden en overheidskantoren in brand te steken. Eigenaar Imran Pan van zijn gelijknamige broodjeszaak noemt de boze demonstranten ‘idioten’. “Door de hitte en het stof kunnen we al nauwelijks adem halen. Rubberen banden in brand steken, maakt de vervuiling erger”. Hij heeft ook genoeg van de elektriciteitscrisis. Om de drie dagen kan hij zijn ijs en kebab weggooien, gesmolten of bedorven door de hitte. Hij veegt het zweet nog maar eens een keer van zijn voorhoofd af. Pakistan gaat opnieuw een lange en hete nacht tegemoet.

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
wilma2

Over de auteur

Wilma van der Maten woont in Jakarta en werkt als freelance journalist voor onder andere OneWorld, het Parool, DPD, VPRO, VRT en Elsevier.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief