favelapaintingdreurhahn
Dre Urhahn

Toen de Amsterdamse galeriehouder Dre Urhahn en de Rotterdamse beeldend kunstenaar Jeroen Koolhaas in 2005 naar Brazilië gingen om een documentaire te maken over de rol van hiphop in het leven van jonge sloppenwijkbewoners schrokken ze van de kloof van onbegrip die er leefde tussen bewoners van buiten de sloppenwijken en de inwoners van de sloppenwijken.
 

 

“Als je in een favela (sloppenwijk red.) opgroeit dan heb je maar een fractie van de kansen die kinderen elders in de stad hebben”, weet Dre Urhahn. “Op grond van hun adres worden de inwoners van sloppenwijken gediscrimineerd. Men realiseert zich niet dat het merendeel van de bewoners geen lid is van een drugsbende en op een vreedzame manier zijn kostje bij elkaar scharrelt.”

 

Trots

 

“‘Zouden wij met de middelen die wij hebben – als kunstenaar moet je immers geen riolering willen aanleggen – iets positiefs kunnen toevoegen aan het leven van de mensen daar?’, vroegen we onszelf af”, vertelt Urhahn. “Toen kwamen we op het idee om samen met de favelados (sloppenwijkbewoners red.) een groot schilderij te maken. Dat schilderij moet op het aangezicht van de sloppenwijk komen zodat het kunstwerk ook vanuit de binnenstad goed te zien is. Hiermee willen we de inwoners van de wijk een trots gevoel geven en diegenen die er langsrijden het idee geven dat er ook iets moois gebeurd in de sloppenwijken.”

 

 

brazilie meisjes uit sloppenwijk vila cruzeiro
Meisjes uit de wijk Vila Cruzeiro Foto: CC

Met behulp van de stichting Ibiss die al twintig jaar sociale projecten in Rio organiseert, slaagden de twee erin om contacten met de buurtbewoners en jongeren in de wijk te leggen en begonnen ze samen met hen te werken aan het eerste testschilderij. Urhahn: “Wekenlang stonden we samen op de steigers. Zo leer je de meeste van de kinderen goed kennen en merk je dat ondanks de uitzonderlijke omstandigheden waarin deze jongeren opgroeien het gewone jongeren zijn. Als je ze vraagt wat ze het allerliefste zouden willen dan is dat vrede en hun overleden moeder weer terug, maar ook een paar Nikes en een Ipod.”
 

 

Tanks

 

Urhahn was ook verbaasd over het ongelofelijke optimisme van deze jongeren. “In een wijk waarin de politie zomaar met een tank de wijk kan binnenrollen en lukraak beginnen te schieten, durven deze jongeren het toch aan om weer nieuwe vrienden te maken ook al is de kans groot dat ze die door het geweld verliezen.” Zelf hebben Urhahn en zijn collega Jeroen Koolhaas niet veel last gehad van het geweld tussen de bendes onderling en tussen hen en de politie. “De bendeleden wisten op een gegeven moment wie wij waren en accepteerden ons. Omdat er de hele nacht wordt geschoten sliepen we wel buiten de wijk.”

 

Na zes weken hard werken stond het testschilderij, een portret van een vliegerend jongetje in maart op de muur. Dit idee had Koolhaas al eerder gebruikt voor een expositie in het museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. “Het is een jongetje dat ieder Braziliaanse jongetje zou kunnen zijn en is een symbool voor de onschuldigen die lijden onder de gewelddadige situatie”, aldus Urhahn. “We willen wel verder gaan met het thema jeugd, maar hoe het uiteindelijke schilderij er uit komt te zien is nog niet duidelijk. Dat willen we in overleg met de bewoners op wiens huizen het schilderij moet komen, bepalen.”

 

 

favelapainting3
Het testschilderij

Kogelgaten

 

 

 

 

 

De buurtbewoners waren helemaal lyrisch toen ze het eindresultaat zagen. “Dagelijks krijg ik nog mails van hen om te melden hoe het ervoor staat met het schilderij. Vanochtend kreeg ik nog een mailtje van een van de jongens die met ons mee heeft geschilderd. Hij miste ons en vertelde dat inmiddels de eerste kogelgaten in het schilderij zijn geslagen. Zodra we terug zijn is het allereerste wat we gaan doen het schilderij repareren.”

 

Urhahn en Koolhaas zijn momenteel in Nederland om geld in te zamelen voor de rest van het project. Het tweetal krijgt al wel subsidie van de NCDO maar dat is nog niet genoeg. Op 13 september organiseren ze daarom een veiling in de IJtoren in Amsterdam. Als het tweetal voldoende geld bij elkaar weet te krijgen, dan willen ze dit najaar weer verder gaan met schilderen.

 

Gangwisseling

 

Urhahn: “Ons uiteindelijke doel is om iets te maken dat wel honderd keer zo groot is als dat wat er nu al op de muur staat. We hebben al een paar plekken op het oog, maar het heeft weinig nut om daar al lang van te voren over na te denken. De samenstelling van de gangs verandert voortdurend. Zodra we weer in Brazilië zijn gaan we wel weer met de mensen praten om het project verder van de grond te krijgen.”

 

 

<<De documentaire die Urhahn en Koolhaas in januari 2005 in Rio de Janeiro en Sao Paolo schoten.>>

 

Van 31 augustus tot en met 3 september is er in Studio Apart aan de Prinsengracht 715 in Amsterdam een tentoonstelling over het Favela Painting project te zien.

 

 

 

Favela Painting Project

Ibiss

 

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Marianne Wilschut is een Nederlandse journalist. Ze schrijft onder andere voor Trouw en OneWorld.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief