Bijna onopgemerkt arriveren steeds meer bedrijven uit India in Afrika, gelokt door de sterke groeicijfers en toenemende koopkracht. De Chinese expansie in Afrika is veel spectaculairder, maar in de schaduw daarvan rukken de Indiërs op, constateert onderzoeker Renu Modi. 

De handel tussen India en Afrikaanse landen haalt het bij lange na niet bij de 200 miljard dollar (148 miljard euro) van China, maar is al gestegen tot 70 miljard in 2012. Tien jaar geleden was dat nog maar 5 miljard. Volgens de Confederation of Indian Industry (CII) verwacht de minister van Handel, Anand Sharma, dat de omvang tegen 2015 gegroeid is tot 90 miljard dollar.

Landgenoten
Afrika richt zijn blik steeds vaker op India. In landen als Angola groeit de weerzin onder de bevolking tegen de duizenden Chinese arbeiders: zij leven afgezonderd in kampen en spreken uitsluitend Chinees. Hoe anders is het met de Indiërs. Als zij aankomen in Oost-Afrika worden ze meestal voor landgenoten aangezien, aangezien daar al generaties lang Indiërs wonen. Dat overkwam Renu Modi, onderzoekster aan het Afrikacentrum van de universiteit van Mumbai, in Kenia. Modi was afgelopen week in Nederland op uitnodiging van de Society for International Development (SID). Ze publiceerde onlangs het boek Agricultural Development and Food Security in Africa, waarin zij en enkele andere auteurs investeringen uit China, Brazilië en India vergelijken.

Familiebanden
China speelt op een veel hoger niveau dan India, zegt ze. Daar nemen staatsbedrijven het voortouw, de staat zelf biedt allerlei financieringsmogelijkheden. China opent overal in Afrika ambassades om de handel te vergemakkelijken. De Indiase regering houdt zich volgens Modi grotendeels afzijdig. Het initiatief ligt bij de werkgeversorganisatie CII. Die organiseert in New Delhi jaarlijks een conferentie over handels- en investeringsmogelijkheden in Afrika, waar veel Afrikaanse zakenlieden op af komen, zegt Modi. Dat geeft vooral een duw in de rug van het midden- en kleinbedrijf. ‘Er worden partners gevonden voor een uitgestrekt scala aan sectoren, van landbouw tot zonne-energie tot bijenhouderij.’ Dan komen de familiebanden met de Indiërs in Afrika goed van pas. Van oudsher zijn veel winkeliers in Oost-Afrika van Indiase komaf. Modi: ‘Een ondernemer uit India kan in een Afrikaans land altijd een Afrikaanse Indiër vinden als partner of adviseur over de manier van zakendoen.’

Derdewereldprijsje
Het staal- en machinebedrijf Tata zit al zeker twintig jaar in Afrika. De tractoren van Tata zijn robuust en in trek bij Afrikaanse klanten, zegt Modi. Anders dan de Chinese bedrijven investeren Indiase bedrijven in productie in Afrika zelf. Tata zette onlangs een assemblagefabriek voor tractoren op in Mali. Ook worden er Indiase haarproducten gefabriceerd in onder andere Zuid-Afrika. Ook de succesvolle farmaceutische industrie uit India produceert ter plekke. 
De gezondheidszorg is een ander belangrijk exportproduct van India. Modi: ‘In India krijg je een eersteklas behandeling voor een derdewereldprijsje. Maar de trend is dat je Indiase chirurgische ingrepen kan ondergaan in Afrika zelf. In het ziekenhuis van Abuja in Nigeria bijvoorbeeld. De particuliere ziekenhuisketen Apollo heeft vestigingen geopend in Nigeria en Mauritius. Of ze vliegen Indiase specialisten in voor Afrikaanse ziekenhuizen.’
Het is moeilijk te zeggen hoeveel Indiërs hun geluk in Afrika zoeken. Maar toch zijn er wel indicaties, zegt Modi. ‘Probeer maar eens een lastminutevlucht naar Addis Abeba te boeken in India, dat lukt je niet.’

Een uitgebreide versie van dit artikel lees je hierHet Afrikablog van de Volkskrant-redacteur Wim Bossema (@wimbossema) biedt opinie, commentaar, verslaggeversnotities, debatverslagen én een maandelijkse bijdrage van OneWorld. Verder veel tips voor Afrika-sites, kunst, fotografie, tijdschriften en boeken. www.volkskrant.nl/afrikablog
 

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Wim Bossema is redacteur bij de Volkskrant en houdt daar een blog over Afrika bij: www.volkskrant.nl/afrikablog. 
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief