Esperant Mulumba – geboren in DR Congo, opgegroeid in Zambia, gestudeerd in Kenia en Azië – is noodhulpverlener in de door oorlog geteisterde Centraal-Afrikaanse Republiek. Hij was op bezoek in Nederland en bekeek de foto’s die fotograaf Eddy van Wessel maakte voor de Dutch Relief Alliance: beelden van een werkelijkheid die Mulumba maar al te goed kent.

Bekroond fotograaf Eddy van Wessel bracht de Nederlandse noodhulp in de Centraal-Afrikaanse Republiek treffend in beeld. Tot 15 februari zijn de foto’s te zien in het perscentrum Nieuwspoort in Den Haag.

Vliegveld Centraal-Afrikaanse Republiek

Het vliegveld M'Poko in de hoofdstad Bangui. Foto: Eddy van Wessel

“Het eerste dat je ziet wanneer je aankomt in Bangui is dit vliegveld. Toen het geweld hoog oplaaide in 2013 vluchtten de mensen uit de hoofdstad hierheen. ‘Dit is de veiligste plek’ dachten ze, omdat er ook internationale troepen in de buurt waren. Zo ontstond in een mum van tijd een kamp waar letterlijk een paar honderdduizend mensen met stukken zeil, hout en golfplaat hun eigen stekje bouwden. Wie fit genoeg was pendelde op en neer: overdag naar hun eigen woning in de stad, of wat daarvan over was, om plunderaars op afstand te houden en ’s avonds, als het in de stad te gevaarlijk werd, terug naar het kamp.”

Probeer je eens voor te stellen dat je hier als kind opgroeit

“Het kamp is een stad op zich geworden waar ellende en uitzichtloosheid zich ophopen. Kleine kinderen, ouderen, mensen met een beperking. Probeer je eens voor te stellen dat je hier als kind opgroeit. Of dat je er hoogbejaard moet zien te overleven, levend onder de vleugels van een afgedankt vliegtuig, hutjemutje met duizenden anderen. Voor mij staat dit kamp symbool voor de hele Centraal-Afrikaanse Republiek. Of je nou komt voor zaken, of om noodhulp te verlenen, wie naar het land vliegt komt hier aan en wordt gelijk met zijn of haar neus op de keiharde werkelijkheid geduwd.”

Naaiatelier Centraal-Afrikaanse Republiek

Naaiatelier waar jonge vrouwen leren om spullen te maken. Door die te verkopen op de markt hebben ze een klein inkomen en neemt hun eigenwaarde weer toe. Foto: Eddy van Wessel

“Afrikaanse vrouwen willen er graag mooi uitzien. Kleurrijke kleren, elke week een ander kapsel, het hoort bij hun leven. In tijden van crisis en gevaar stopt dat. Geen werk, geen inkomen. Leven wordt overleven en alles wat je blij kan maken en energie geeft, net dat beetje extra, verdwijnt. Op straat zag ik niet zo lang geleden een jonge vrouw staan. Het was een prostituee. Ik vroeg haar waarom ze zo haar geld wilde verdienen. ‘Om spulletjes te kunnen kopen om mezelf te verzorgen’, zei ze me.”

Schoolkinderen in Centraal-Afrikaanse Republiek

Om te voorkomen dat kinderen met hun ouders op het veld moeten werken of in de handen van gewapende lui vallen, gaan ze naar school: een veilige plek waar ze kennis opdoen voor een betere toekomst. Foto: Eddy van Wessel

“Waar je ook komt in de wereld, altijd hoor je ‘kinderen zijn de toekomst’. Maar als ergens oorlog uitbreekt, zijn kinderen en jongeren de eerste slachtoffers. Jongens worden ingelijfd als hulpje, als kok, of erger, als soldaat. Meisjes en jonge vrouwen moeten verder als seksslaven of huishoudhulp van gewapende strijders.

In de klas zijn de kinderen veilig

Om dat te voorkomen zorgen we voor veilige plekken waar kinderen overdag terecht kunnen en waar de kans aanzienlijk kleiner is dat ze worden ontvoerd of meegelokt. In de klas zijn ze veilig, dus zorgen we voor basiseducatie. Ze hoeven dan na de oorlog niet jaren onderwijs in te halen. Om ouders over de streep te trekken en hun kinderen naar onze klassen te sturen, verzorgen we ook voedzame maaltijden. Voor veel ouders is het voeden van hun kinderen namelijk een grote financiële last. Onderwijs biedt bescherming, een veilige plek waar kinderen hoop kunnen koesteren. En waar ze inderdaad de toekomst kunnen zijn van hun land.”

Vader in Centraal-Afrikaanse Republiek

Veel vaders en moeders kunnen hun rol als ouder niet goed uitvoeren, ze hebben nauwelijks financiële middelen en zijn zelf getraumatiseerd. Foto: Eddy van Wessel

“Mensen in nood zijn waar ook ter wereld fundamenteel hetzelfde, ze hebben dezelfde dromen en behoeften. Wat verschilt zijn de omstandigheden, en die kies je niet.
Dit beeld raakt mij als vader. Of je nou vader bent in de Centraal-Afrikaanse Republiek, in Nederland of in Afghanistan: je houdt met heel je ziel van je kinderen. En als je door omstandigheden niet meer in staat bent om voor ze te zorgen, ze te voeden, naar school te laten gaan, geborgenheid en veiligheid te geven, dan breekt dat je als mens. Voor mij als vader van twee jonge kinderen is het bijna onmogelijk om niet de pijn te voelen van andere vaders en moeders die door oorlog en conflict hun rol als ouder niet kunnen invullen zoals ze dat graag willen.”

Om de zoveel maanden kan ik even vader zijn

“Het is heel dubbel, want juist door mijn werk als hulpverlener kan ik  weinig bij mijn eigen kinderen zijn. Mijn vrouw woont met ze in Zambia. Dat is één van zwaarste kanten van dit werk. Gelukkig is er Skype, als de internetverbinding mee wil werken. En om de zoveel maanden kan ik even naar huis. Dan kan ik even gewoon vader zijn.”

Dutch Relief Alliance De Dutch Relief Alliance (DRA) biedt snelle en effectieve noodhulp aan slachtoffers van internationale crises. Het is een samenwerkingsverband tussen 14 Nederlandse NGO’s: CARE Nederland, Cordaid, Dorcas, ICCO en Kerk in Actie, Oxfam Novib, Plan Nederland, Save the Children, Tear, Terre des Hommes, Stichting Vluchteling, War Child, War Trauma Foundation, World Vision en ZOA. DRA wordt gefinancierd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

In de Centraal-Afrikaanse Republiek biedt Cordaid namens de Dutch Relief Alliance, noodhulp aan minstens 475.000 slachtoffers van het conflict in de CAR.

Esperant Mulumba

 

Esperant Mulumba werkt mee vanuit Cordaid: “We helpen mensen die door oorlog werk, huis en zelfs familieleden hebben verloren, aan een inkomen. Met name jonge vrouwen geven we workshops, beroepstrainingen en het materiaal om aan de slag te gaan. Perspectief bieden, mensen hun waardigheid teruggeven, dat is steeds de essentie van het werk dat we doen.”

Bewuster geworden door dit artikel?

Onze journalistiek is toegankelijk voor iedereen en dat willen we zo houden. Met een kleine bijdrage help jij ons anderen ook bewust te maken. Alvast bedankt!

Ja, ik doe graag een eenmalige donatie!
Hoeveel wil je doneren?
670

Over de auteur

Corporate journalist, freelance schrijver en redacteur bij Cordaid.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief