Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 6 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

“We zijn een onafhankelijke, metapolitieke beweging die zich focust op identitaire en familiale waarden”, zo omschrijft rechtenstudent Dries van Langenhove (25) zijn club Schild & Vrienden. Een reportage van het Vlaamse tv-programma Pano onthulde vorige week iets heel anders, namelijk dat er intern een fascistisch gedachtengoed heerst.

Schild & Vrienden is begonnen als Facebook-groep. Onder de 14.000 volgers van deze pagina bevinden zich vooral witte, mannelijke studenten. Vrouwen worden officieel niet geweerd, maar voelen zich er waarschijnlijk niet erg welkom door het vrouwonvriendelijke geluid op de pagina.

Van-Langenhove-in-Terzake
Van Langenhove in Terzake

Vooral aanvoerder Van Langenhove bouwt een profiel op als vertolker van de stem van conservatieve, niet-feministische jongeren die anti-migratie zijn. De groep maakt hun eigen promofilmpjes, waarin ze bijvoorbeeld een pro-migratie betoging verstoren door spandoeken te verwijderen of de Hongaarse anti-migratie premier Viktor Orban ontmoeten. De filmpjes worden veelvuldig bekeken en overgenomen door rechtse nieuwssites in binnen- en buitenland.

De grenzen van het toelaatbare worden in het publieke oog echter nooit overschreden. Dat is dan ook de strategie van de groep: naar buiten toe rechts, achter de schermen extreemrechts. Zo ging Schild & Vrienden te werk:

1) Profiel opbouwen in de gevestigde media

De filmpjes en georkestreerde mediastunts van Schild & Vrienden wierpen hun vruchten af, waardoor Van Langenhove werd uitgenodigd om zijn visie in de mainstream media te verkondigen. Hij mocht aanschuiven in de actualiteitenrubriek Terzake op de Belgische publieke omroep, waar hij vertelde dat transgenders “niet normaal” zijn. Kwaliteitskrant De Morgen publiceerde een uitgebreid portret van hem. Op die manier wist de beweging bekendheid en geloofwaardigheid te winnen. En de acties hielpen de doelstelling van de groep om metapolitiek te bedrijven: de maatschappij beïnvloeden door ideeën te produceren en verspreiden.

Online en achter de schermen verspreidde de organisatie echter veel extremere ideeën, getuige screenshots uit geheime chatgroepen van Schild & Vrienden die we niet op onze site zullen delen. Mocht je ze toch willen zien, dan kun je hier het een en ander vinden.

De acties hielpen de groep metapolitiek te bedrijven: de maatschappij beïnvloeden door ideeën te produceren en verspreiden

2) Beïnvloeding via social media

Achter de schermen communiceerde de groep via gesloten Facebook-groepen en via de chatapplicatie Discord. Daar werden plannen gemaakt en uitgevoerd om aan terrein te winnen. VRT-journalist Amra Dorjbayar zette hun tactieken op een rijtje en noemt Schild & Vrienden op basis daarvan “een rechts trollenleger”.

Schild & Vrienden organiseerde raids, oftewel gecoördineerde aanvallen op een Facebook-bericht of -pagina. Vaak was het Dries van Langenhove zelf die opriep om een bepaalde pagina te bestoken met slechte recensies of haatcomments. Een link naar het doelwit posten, begeleid door de woorden “ATTACK” of “RAID”, volstond.

Oproep-tot-raid
Oproepen tot raids in de geheime Facebook-groepen

De journalisten van Pano vonden ook bewijs dat er likes waren gekocht door Schild & Vrienden. Er werden een keer Braziliaanse nep-accounts ingezet om negatieve recensies te geven aan de Facebook-pagina van de Vlaamse Jeugdraad, die volgens hen vooral linkse jongeren zou vertegenwoordigen. Heel wat Schild & Vrienden-leden hadden zelf meerdere social media-profielen, om hun eigen posts te liken en zo populairder te lijken. Op die manier probeerde de groep het online debat te beïnvloeden.

Likes-kopen
Braziliaanse nep-accounts werden ingezet om negatieve recensies te geven aan de Facebook-pagina van de Vlaamse Jeugdraad

De groep deed ook aan doxxing: het verzamelen van alle mogelijke informatie die je online over iemand kunt vinden, zoals oude tweets die mogelijk nog eens tegen die persoon gebruikt kunnen worden, of persoonlijke gegevens zoals een woonadres. Doelwit waren hun ‘vijanden’; mensen die volgens Schild & Vrienden te links, te feministisch of pro-migratie waren. Zo werden Instagram-foto’s van een feestje bij anti-racistische opiniemaker en schrijfster Dalilla Hermans in de groep gedeeld, met de opdracht de feestgasten te doxxen: “We moeten die goed opvolgen en bij elke gelegenheid trachten om hun carrière te saboteren.”

Doxxen
Oproep tot doxxing

3) Machtsposities verwerven

Schild & Vrienden zegt het politieke systeem van binnenuit te willen veranderen via wat ze zelf “de lange mars op de instellingen” noemen. Dat houdt in dat ze zo veel mogelijk leden op belangrijke maatschappelijke posities willen krijgen, waar zij “het politiek correct linkse denken” kunnen vervangen. Van Langenhove is lid van de conservatieve Vlaamse studentenbeweging KVHV (Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond) en werd met 2.703 voorkeurstemmen verkozen als studentenvertegenwoordiger in de raad van bestuur van de Universiteit Gent. Hij is inmiddels geschorst.

Daarnaast werden vier Schild & Vrienden-leden verkozen in de Vlaamse Jeugdraad, de officiële adviesraad voor de Vlaamse Regering over alle domeinen die kinderen, jongeren en hun organisaties in Vlaanderen aangaan. Naar hun precieze beweegredenen blijft het gissen, maar waarschijnlijk vond Schild & Vrienden dat jongeren met standpunten zoals die van Schild & Vrienden niet vertegenwoordigd werden.

Ze slaagden erin de helft van de verkozen plekken te bezetten. De organisatie wist niet dat de vier bij Schild & Vrienden hoorden. Ook stelden leden zich kandidaat bij politieke partijen. Na de Pano-uitzending hebben al een CD&V-er (christen-democratische partij) en vier N-VA’ers (conservatief-liberale partij) hun kandidatuur voor de gemeenteraadsverkiezing moeten staken wegens banden met Schild & Vrienden.

Schild-en-vrienden-over-vrouwen
Bericht uit een geheime groep

“De dag van geweld komt nog wel hoor, ik weet welke kant voorbereid zal zijn en welke niet”, schreef Van Langenhove in een van de besloten chatgroepen die Pano uitploos. Leden lieten in de verborgen chats regelmatig een afkeur blijken van dikke vrouwen, maar vonden ook dat er bij Schild & Vrienden geen plaats was voor mannen met overgewicht. De leden moeten namelijk klaar zijn voor de strijd en een afgetraind lichaam hebben.

Van Langenhove riep op om schietlessen te volgen en wapenvergunningen aan te schaffen. Ook werd er regelmatig naar een rassenoorlog verwezen en circuleren er foto’s van leden met vuurwapens. In hoeverre de groep bewapend was is nog niet duidelijk, maar de inhoud van de Pano-reportage was voldoende voor een gerechtelijk onderzoek en huiszoekingen bij leden van de organisatie.

Vuurwapens
Een foto van een Schild & Vrienden-lid met wapens en de Vlaamse vlag, uit een geheime chatgroep

Van Langenhove ontkent intussen alles en zegt dat de racistische boodschappen in de chatgroepen gefabriceerd zijn. Media reageren geschokt, politici veroordelen de groep (sommigen wat meer dan anderen). Wie niet verbaasd zijn, zijn Vlamingen met een migratieachtergrond die al lange tijd aandacht vragen voor de gecoördineerde online aanvallen waar zij het doelwit van zijn. Onderneemster Yasmien Naciri zegt in een Facebook-post dat de groep haar meermaals probeerde te doxxen: “Hetgeen ik in Pano heb gezien was niets nieuws. (…) Nu is het goed dat politici en verenigingen zich uitspreken, maar hou het niet bij woorden.”

evropa-1080×675

Waarom wordt Europa verleid door extreemrechts?

Hoe Europa de groeiende invloed van extreemrechts tolereert en zelfs omarmt.

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€6 per maand)
avatar_5a21cbb298aa_128

Selma Franssen

Selma Franssen werkt als freelance journalist en is auteur bij uitgeverij Houtekiet. Haar werk verscheen onder meer bij Charlie Magazine, …
Profielpagina