Meer dan twee uur heb ik gewacht op de Airbnb’ers. Door vertraging van hun vlucht zijn ze wat later dan de afgesproken tijd. Geen probleem en ook niet dat ze mij bestookten met vragen over de molens van Kinderdijk, de bagagekluizen op Amsterdam Centraal of de pont naar Noord. Maar ik ben wel teleurgesteld wanneer ik hun recensie lees over mijn huis. Ze zijn dan wel lovend over mij, maar op een aantal plaatsen hebben ze stof aangetroffen. Vreemd, want ik heb een flink dagdeel gepoetst voordat ik mijn woning verhuurde.

Hoe anders was het commentaar van mijn eerste gasten zo’n twee jaar geleden. Anja en Alek uit Slovenië namen zelfs een reisgids voor mij mee van hun land. Van de andere gasten kreeg ik achtereenvolgens een doos chocolade, een pot zelfgemaakte jam en een rij jubelende recensies. Op het profiel van de laatste Airbnb’ers staan één of zelfs nul recensies. Stellen deze gasten net zulke hoge eisen aan mijn woning als aan een hotel? Vinden zij leuke, originele tips over Amsterdam niet iets belangrijker dan wat stof op de plinten? Begrijpen zij de charme van Airbnb eigenlijk wel of zien ze het als een goedkope manier om in Amsterdam te overnachten?

Verharding in de deeleconomie

Als particuliere verhuurder die af en toe tijdens vakanties een woning wil verhuren, merk ik een verharding. Huiseigenaren verhuren hun woning(en) aan toeristen in plaats van ‘echte’ huurders, waardoor huurprijzen stijgen. Handige bedrijfjes verdienen veel geld met het schoonmaken van woningen of sleuteldiensten. “Jij ligt op het strand in Bali, terwijl wij jouw huis verhuren.” Berlijn heeft het verhuren van volledige woningen op diensten als Airbnb verboden, omdat daarmee de huurprijzen in de regio onnodig hoog komen te liggen. Er mogen alleen nog kamers worden verhuurd.

Airbnb blijkt een gat in de markt, vroeger kon je met weinig geld niet in een stad verblijven

“Het gebruik van Airbnb is veel normaler geworden en daardoor stellen gebruikers ook hogere eisen”, zegt hoogleraar innovatiestudies Koen Frenken van Universiteit Utrecht. Hij volgt de deeleconomie al jaren op de voet. “Airbnb blijkt een gat in de markt. Vroeger kon je met weinig geld niet in een stad verblijven. Een deel van de gebruikers zal op zoek gaan naar een platform dat authentiek is en de kans op ontmoetingen aanbiedt, maar veel gebruikers zijn blij met de gunstige tarieven en het gemak van Airbnb. Ze hoeven niet per se de huiseigenaar te spreken.” Het grootste probleem is op dit moment de overlast in de steden. “Omwonenden krijgen te maken met geluidsoverlast. Hier moet de overheid iets aan doen.”

Trendwatcher Adjiedj Bakas noemt het de ‘rolkofferisering’ van de grote steden, vooral bezoekers van goedkope hotels en Airbnbs maken herrie of kotsen in het portiek. We moeten af van het idee dat de deeleconomie het ideaalbeeld is, zegt hij.  “In het begin werd er echter een hippieachtig sausje over heen gegoten, waardoor het leek alsof het daar niet om draaide. Airbnb profiteert van het feit dat de middenklasse minder te besteden heeft. Ze gaan op zoek naar goedkope manier van overnachten of willen bijverdienen als taxichauffeur bij Uber.”

Niet-commerciële alternatieven

Een andere manier van reizen biedt een nieuwe site Nightswapping.  De site telt inmiddels 5000 leden in Nederland en is actief in 160 landen. “Ons bedrijf combineert eigenlijk de voordelen van Airbnb, Couchsurfing en Homeexchange”, zegt een woordvoerder van Nightswapping, vanaf het kantoor in Lyon. “Reizigers maken een profiel aan op onze site en bouwen punten op door gasten in huis te ontvangen. Dit kan een lege kamer zijn, maar ook een appartement. Met die punten kunnen ze later weer op reis gaan.” In het systeem gaat geen geld om, zoals bij Airbnb. Het gebruik hiervan heeft geen invloed op de huizenprijzen in de stad. De gemeente Berlijn stelde bijvoorbeeld dat verhuursites als Airbnb en Wimdu hebben bijgedragen aan de stijging van de huren in de stad van 56 procent.

In het systeem gaat geen geld om, waardoor het gebruik geen invloed heeft op de huizenprijzen

In tegenstelling tot de gebruikers van Airbnb, betalen de gasten bij Nightswapping alleen negen euro boekingskosten en verzekering per boeking. “Binnen ons systeem is de uitwisseling belangrijk. Dus zowel van huis, maar ook van informatie over de stad en de buurt.” Veel gebruikers die zelf nog geen gasten ‘gehost’ hebben proberen het systeem eerst uit. “Ze kunnen tegen betaling nachten kopen. Dit kost zeven tot 21 euro voor een kamer en maximaal 49 euro per nacht voor een appartement. Als ze zien dat het werkt, gaan ze zelf ook hun huis ter beschikking stellen.”

Rianne Postma gebruikt sinds twee jaar Nightswapping. Ze woont het grootste deel van het jaar in Kenia en stelt haar huis in Amsterdam geregeld ter beschikking via het platform. “Ik heb vorige week nog een paar dagen in een huis in Lissabon gelogeerd via Nightswapping. Het was een leuk huis op een mooie locatie en ik kreeg veel  goede tips. Over het algemeen zijn mijn ervaringen positief. Soms merk je dat commerciële aanbieders via Nightswapping proberen om reclame te maken voor bijvoorbeeld een Bed and Breakfast. Ze vragen dan alsnog geld.” Maar volgens Postma betekent dat niet dat Nightswapping ook op de commerciële tour gaat. “Als ik een melding maak, worden deze gebruikers meteen door Nightswapping verwijderd.”

Marlies DinjensFoto en © Yvonne Witte

Over de auteur

Freelance journalist

Marlies Dinjens is journalist en tekstschrijver en schrijft graag over duurzaamheid. Ook is ze docent op de Hogeschool van Amsterdam.
Bezoek auteurspagina

Ik wil dat OneWorld blijft bestaan

AbonneerDoneer

Lees je bewust via onze wekelijkse nieuwsbrief