Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld

Voordat je verder leest:

Onafhankelijke journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld kost tijd en geld. Als Vriend van OneWorld steun je voor € 4 per maand onze missie, lees je dagelijks bijzondere verhalen, ontvang je ons magazine en meer!

Ja, ik word Vriend Ik lees eerst verder

“Ik concentreer me in mijn foto’s op de levensstijl van de mensen die hier wonen”, zegt Ronald Ronics. “Dat doe ik vanuit een artistieke invalshoek. Deze hele plek is artistiek van zichzelf. Overal is schoonheid te vinden.”

Ronald Ronics (29) is fotograaf en filmmaker gevestigd in Kibera, het gedeelte van de Keniaanse hoofdstad Nairobi dat te boek staat als de grootste sloppenwijk van Oost-Afrika. Weliswaar weet niemand hoeveel inwoners het gebied precies telt, maar dat in de onafzienbare wirwar van straatjes en steegjes honderdduizenden mensen in geïmproviseerde huisjes op elkaar gepakt zitten, staat buiten kijf. Werkloosheid, alcoholisme, gebrek aan sanitaire en medische voorzieningen, HIV, etnische spanningen, seksueel geweld en verschillende vormen van criminaliteit zijn pas een paar van de problemen die hier de dagelijkse gang van zaken bepalen.

kibera-1
Beeld door: Ronald Ronics

Toen ik een jaar of elf, twaalf was, heb ik een camera gestolen van een toerist. Zo ben ik met fotograferen begonnen

kiberia-4
Ronald Ronics Beeld door: Brenda Amila

Ronics maakt deel uit van een actieve en zelfbewuste generatie millennials die schoon genoeg heeft van dit soort stereotypen. De clichébeelden van Kibera die in westerse en Afrikaanse media worden uitgevent, zijn toe aan correctie van binnenuit. Jonge filmmakers en fotografen, gepokt en gemazeld in de wijk, brengen in hun werk een ander, positiever beeld aan het licht. Kibera kijkt terug en toont haar kracht en creativiteit.

IMG-20180929-WA0003
Donwilson Odhiambo Beeld door: Donwilson Odhiambo

Berovingen

“Toen ik een jaar of elf, twaalf was, heb ik een camera gestolen van een toerist”, vertelt Donwilson Odhiambo (26). “Zo ben ik met fotograferen begonnen. Mijn hoofd zat vol met beelden die naar buiten moesten. Ik wist precies wat ik wilde maken. Een jaar of wat geleden heb ik een foto-opleiding gedaan, maar eigenlijk ben ik autodidact.”

Odhiambo is geboren in Kibera. Zijn moeder hield het op gegeven moment voor gezien en nam hem mee naar elders. Na haar vroegtijdige dood ging Odhiambo, als jongetje van nog geen tien, op eigen houtje terug naar de wijk om zijn vader te zoeken. Die was nergens te vinden; dus moest hij zich staande zien te houden op straat. Hij praat erover zonder een spoor van dramatiek of zelfbeklag: “Die dingen gebeuren, want zo is het leven nou eenmaal.

DSC_0492
Beeld door: Donwilson Odhiambo

Mijn vrienden werden een voor een gedood door andere gangs en de politie. Daardoor zag ik in dat ik beter iets anders met mijn leven kon doen

De biografie van Ronald Ronics is al net zo rauw. Na het overlijden van zijn beide ouders kwam hij bij een oom in Kibera terecht, die zich amper om hem bekommerde. Hij was een jaar of acht. Anders dan Odhiambo was hij niet gewend aan het harde bestaan in de wijk, waardoor hij zich moeilijk aanpaste. Uiteindelijk sloot hij zich aan bij een bende en legde zich toe op kapingen en berovingen, totdat het geweld hem opbrak. “Mijn vrienden werden een voor een gedood bij confrontaties met andere gangs en de politie. Daardoor zag ik in dat ik beter iets anders met mijn leven kon doen.

DSC_0280-2
Beeld door: Donwilson Odhiambo

Superheld

Kinderen zijn een terugkerend thema in het werk van Ronics en Odhiambo. Of ze nu worden neergezet als aankomend talent of superheld, ze vormen steeds een bron van hoop voor de toekomst. Op andere foto’s poseren glamoureus geklede modellen tegen een achtergrond van zwerfafval of sloophout, waarin kleuren en vormen vrij spel hebben. Hoe gehavend de bewoners van Kibera in sommige gevallen ook zijn, voor de camera laten ze steevast hun grootsheid zien.

kiberia-2
Beeld door: Ronald Ronics

Ronics en Odhiambo leven van de film en de fotografie, door ook opdrachten aan te nemen voor commercials, videoclips en wat zich verder aandient. Ze maken allebei deel uit van een netwerk rondom documentairemaker Mike Lolly (28), die net als Ronics werd opgeleid aan de Kibera Film School. Dit gemeenschapsproject, in 2009 ontstaan uit de samenwerking tussen een Amerikaanse filmmaker en jong talent uit Kibera, heeft de beeldcultuur van de wijk een flinke boost gegeven.

Intussen is de Kibera Film School alweer ter ziele gegaan, maar Mike Lolly werpt zich vol overtuiging op als vertegenwoordiger van de blik van binnenuit. Voor de documentaire No Chokoraa gaf hij straatkinderen die van de verkoop van vuilnis leven een simpele camera mee en liet ze hun eigen omgeving filmen.

Bron: www.instagram.com

De noodzaak om in een bepaalde omgeving te overleven en de drang om die met eigen beelden te herscheppen, staan soms op gespannen voet met elkaar

kiberia-3
Beeld door: Ronald Ronics

Herscheppen

Lolly geeft ook met enige regelmaat workshops waarin hij mensen van buiten – filmmakers maar ook toeristen – meeneemt naar Kibera om ze zelf een video te laten maken. De beeldproductie van de outsiders wordt door Lolly nadrukkelijk aangestuurd in de richting van wat hij ‘the positive side of the soul’ noemt. Het plaatselijke kunstcollectief is wat hem betreft een goed onderwerp voor een video; alles wat met armoede te maken heeft is dat niet.

Maar die armoede is er natuurlijk wel. Sterker nog, ze dringt zich voortdurend op, waar je ook gaat of staat. Lolly en de zijnen lijken die armoede en de gevolgen ervan deels te accepteren als een natuurlijk gegeven. De noodzaak om in een bepaalde omgeving te overleven en de drang om die omgeving met eigen beelden te herscheppen, staan soms op gespannen voet met elkaar. Hoewel Lolly de positieve kant van Kibera wil laten zien, is hij, omdat de filmapparatuur die hij inmiddels bezit er zeker gestolen zou worden, zelf naar een andere plek verhuisd.

De nieuwe blik op Kibera, afkomstig van een lichting beeldmakers die er in meerdere opzichten is gevormd, kan verwarrend werken. Maar juist daardoor kan het oude perspectief van de buitenstaander aan het wankelen worden gebracht: van óf-óf naar én-én. Ja, Kibera is een mensonterend oord dat aan elkaar hangt van onrecht en wantoestanden. Maar, het is óók een inspirerende plek vol schoonheid, die het waard is om van te houden. Odhiambo: “Ik kan mijn leven niet scheiden van de straten van Kibera. Al mijn vrienden wonen er. Ik ben nergens liever dan daar.”

7064192761_2d1f756175_b.jpg

‘Coole’ slums bestaan niet

Op een oud olievat staat een gele spuitbus. Er zat ooit insectenverdelger in. Nu is het…

Voor het maken van verhalen hebben we jouw steun nodig.

Ja, ik word vriend (€4 per maand)
670

Marnel Breure

Redacteur, journalist en schrijver. Ze zet haar talenten en vaardigheden al zo’n vijfentwintig jaar in voor (media)organisaties die …
Profielpagina