Zuid-Afrika: Aidsbestrijding werkt pas als gezondheidszorg wordt genezen

24-11-2003
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS

De komende vijf jaar hoopt de Zuid-Afrikaanse overheid een miljoen aidspatiënten te bereiken. Per patiënt kost de behandeling honderd dollar per jaar, ongeveer vijftig keer minder dan de prijs eind vorig jaar.

‘Twee jaar geleden zou dit programma onmogelijk zijn geweest, onder meer door de kosten van de medicijnen en de tests,’ zegt minister van Volksgezondheid Manto Tshabalala-Msimang. ‘Nu is het mogelijk dankzij de mondiaal dalende prijzen van geneesmiddelen, de mogelijkheid om bepaalde medicijnen in Zuid-Afrika te maken en de succesvolle onderhandelingen met de farmaceutische bedrijven.’

De spectaculaire prijsdaling is er gekomen onder druk van een internationale campagne voor betaalbare aidsremmers. De actievoerders kwamen daarbij frontaal in aanvaring met de Zuid-Afrikaanse regering, die niet geloofde in de haalbaarheid van een nationaal gezondheidsprogramma voor de verstrekking van aidsremmers. Dwarsligger nummer één was de Zuid-Afrikaanse president. Thabo Mbeki is sinds 1999 een aanhanger van de theorie die stelt dat het HIV-virus dat aids veroorzaakt, niet bestaat. Wetenschappers uit dit (marginale) kamp beweren ook dat aidsremmers giftig zijn.

Aidsbestrijding in Afrika in ‘cruciaal nieuwe fase’

Nu is er een duidelijk kentering, zegt Peter Piot, de baas van het VN-aidsprogramma (UNaids). ‘Meer fondsen en een vernieuwde inspanning om programma’s voor preventie en behandeling te ondersteunen, tonen een sterk politieke betrokkenheid.’ Piot denkt dat de strijd tegen aids in Afrika nu in een ‘cruciale nieuwe fase’ terechtkomt. ‘De moedige Zuid-Afrikaanse beslissing zal andere Afrikaanse regeringen mobiliseren’ om gratis aidsremmers te verstrekken.

’We zijn erg blij. Als het plan wordt uitgevoerd, dan zullen er vele levens gered worden,’ zegt Nkululeko Nxesi, de directeur van de Vereniging van mensen met HIV en aids. Ook de Treatment Action Campaign (die de strijd voor gratis aidsremmers aanvoerde), de vakbondskoepel Cosatu en de Zuid-Afrikaanse oppositiepartijen reageerden positief op het nieuws.

Gezondheidszorg ligt in puin

Deskundigen benadrukken echter dat het moeilijk zal zijn om de aidsremmers bij de mensen te krijgen en de toediening van de aidscocktails adequaat te laten begeleiden. De Zuid-Afrikaanse gezondheidszorg ligt zowat in puin. Zuid-Afrika moest als gevolg van structurele aanpassingsprogramma’s van de tweede helft van de jaren 90 tot twee jaar geleden de broekriem aanhalen. Dat is ten koste gegaan van de medische dienstverlening. Bovendien is een aanzienlijk deel van het medisch personeel vertrokken naar landen waar de situatie beter is en er meer te verdienen viel.

Doktersbegeleiding is cruciaal voor het welslagen van het plan. Aidsremmers werken niet als ze niet juist worden ingenomen. Als grote aantallen patiënten vroegtijdig met de behandeling zouden stoppen, wakkert dat de ontwikkeling van resistente vormen van aids aan.

’Grote inspanningen zijn nodig om de Zuid-Afrikaanse gezondheidszorg te verbeteren,’ erkent de regering. Het plan kost de Zuid-Afrikaanse autoriteiten 45,4 miljoen dollar in het eerste jaar. De volgende vijf jaar is anderhalf miljard dollar nodig.

Zuid-Afrika heeft het grootste aantal hiv-besmettingen ter wereld. Vijf van de 45 miljoen Zuid-Afrikanen zijn besmet. Aids is de belangrijkste doodsoorzaak geworden.

Reacties