Wetenschappers slaan groot alarm over vogelgriep

26-05-2005
Door: OneWorld Redactie
Bron: OneWorld

Dat voorspellen wetenschappers in een speciale editie van het wetenschapsblad Nature. Volgens hen is de wereld niet goed voorbereid op een mogelijke vogelgriepepidemie bij mensen. De wetenschappers vergelijken de verwachte internationale epidemie, ook wel pandemie genoemd, met de Spaanse griepepidemie, die in 1918 een kwart van de wereldbevolking trof. Deze epidemie kostte 20 tot 40 miljoen mensen het leven.

De Nederlandse viroloog Ab Osterhaus van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam is een van de wetenschappers die publiceerden in Nature. 'De afgelopen eeuw zijn er drie pandemische uitbraken geweest dus de kans dat er weer een uitbraak komt is zeer reëel' zegt Osterhaus.

H5N1

Vogelgriep wordt veroorzaakt door een virus en is zeer besmettelijk. Het virus komt veel voor bij trekvogels, vooral onder wilde watervogels. Sommige typen van het virus kunnen bij pluimvee vogelpest veroorzaken.

Tot voor kort kwam het virus niet bij mensen voor maar de vogelgriepvariant H5N1 die nu door Azië waart, heeft al aan 53 mensen het leven gekost. Het virus kan zich nog niet verspreiden van mens tot mens, maar een gemuteerde variant zou dat misschien wel kunnen.

Na de griepgevallen in Vietnam waarbij tweederde van de patiënten is overleden, vermoeden epidemiologen dat het virus aan het muteren is in een gevaarlijkere variant. In het ergste geval kan het gemuteerde virus zich in enkele maanden over de hele wereld verspreiden en miljoenen mensenlevens eisen.

Pandemie

Volgens viroloog Osterhaus zijn er twee manieren waardoor een virus gevaarlijk kan worden voor de mens. Het muteert zichzelf en past zich aan of er is sprake van een dubbelinfectie waarbij een menselijk virus en een dierlijk virus elkaar infecteren. Hierdoor ontstaat een uitwisseling van erfelijk materiaal waardoor het virus van mens op mens kan worden overgedragen.

Volgens Osterhaus is bij een volgende grieppandemie weinig wat gedaan kan worden. 'Het virus moet even door de mensheid heen, zegt hij zodat de mens er daarna weer immuun voor is'.

Hoewel de medische wetenschap een enorme ontwikkeling heeft doorgemaakt sinds 1918, kan een grieppandemie toch miljoenen slachtoffers maken, vooral in ontwikkelingslanden. Naar verwachting zal eenvijfde van de wereldbevolking tijdens de epidemie ziek worden. Het wegvallen van een groot deel van de beroepsbevolking zal ernstige nadelige gevolgen hebben voor de wereldeconomie.

Samenwerking

Het uitroeien van het virus betekent het afmaken van alle kippen en varkens. Om dat te realiseren is samenwerking nodig tussen de landbouworganisaties van de Verenigde Naties, voedsel- en landbouworganisaties wereldwijd en alle gezondheidsorganisaties inclusief de wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Volgens het tijdschrift Nature rammelt deze samenwerking aan alle kanten.

Maar maandag besloten de 192 landen die bij de WHO zijn aangesloten dat over twee jaar nieuwe internationale spelregels van kracht worden die exact bepalen wie wat doet bij een dreigende pandemie. Onder deze International Health Regulations, waarover twee jaar in Genève onderhandeld is, krijgen alle landen de plicht om verdachte besmettingen direct te melden aan de WHO. De WHO, de internationale autoriteit op het gebied van gezondheidszorg, verplicht zich op haar beurt om direct in actie te komen.

WHO

Nederland heeft zelf ook maatregelen getroffen. Volgens een woordvoerder van het Nederlandse ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport liggen de draaiboeken in geval van een grieppandemie al klaar bij het Landelijke coördinatie Structuur infectieziekten (LCI).

Daarnaast heeft Nederland in samenwerking met de Europese Unie maatregelen getroffen door het centrum voor infectieziekten in Stockholm op te richten. Als lid van de WHO, zal Nederland bij een pandemie allereerst de WHO-richtlijnen volgen.  

 

Reacties