Zestien vormen van internetcensuur

17-11-2005
Door: Marc Doodeman
Bron: OneWorld

 

Nee dus. Landen als China, Vietnam en Birma (Myanmar) hebben het vrije karakter van internet nooit omarmd. Vooral politiek actieve internetters zijn een doorn in het oog voor deze regimes. Maar hun pijlen richten zich ook op bijvoorbeeld porno en piraterij.

 

Landen gebruiken een scala aan middelen om de vrijheid van meningsuiting op internet in te perken. Van undercover-chatters en nepsites, tot het sluiten van internetcafés en jarenlange gevangenisstraffen.

 

China is koploper wat het aan banden leggen van internetvrijheid betreft. Maar ook in Vietnam, Tunesië, Iran, Cuba, Saudi-Arabië, Oezbekistan en zelfs op de paradijselijke Maldiven komt internetcensuur voor.

 

Oneworld zet de zestien meest gebruikte methodes voor internetcensuur op een rij:

 

1. Filteren bij internetknooppunt

internetbackbone
Het Internet Backbone-netwerk van IBM

In China is een fysiek knooppunt (backbone) van internet in handen van staatsbedrijf China Telecom. Alle buitenlandse internetpagina's komen binnen via dit knooppunt. Met behulp van softwarematige filters op zogeheten routers (apparaat dat netwerken met elkaar verbindt) worden verboden websites geblokkeerd en foute e-mails onderschept. Het Amerikaanse bedrijf Cisco leverde de routers.

 

2. Filteren bij Internet Service Providers

Ook bij providers worden filterprogramma's geïnstalleerd. Providers in China zijn verantwoordelijk voor de internetpagina´s die ze doorgeven. De Chinese overheid verplicht providers om aanstootgevende teksten van websites, nieuwsgroepen en prikborden af te halen. Ook moet een provider alle e-mail controleren op het gebruik van ongeoorloofde teksten. Doen ze dit niet dan riskeren ze een boete.

Iran heeft een soortgelijk systeem. De vele providers hanteren alleen niet allemaal dezelfde maatstaven, waardoor het kan zijn dat een website te bezoeken is in de ene stad, maar geblokkeerd wordt in de andere.

 

3. Volgen van internetfora en chatrooms

chinasiteDe internetpolitie in China (naar schatting circa 30.000 digitale dienders) controleert of er in chatrooms en webfora strafbare zaken besproken worden. Ook worden veel vrijwilligers ingezet om een chatroom te beheren en kritische of onfatsoenlijke teksten te verwijderen.

 

4. Big Brother-internetcafés

Bij bezoek aan een Chinees internetcafé zal de eigenaar een kopie van het identiteitsbewijs maken. De Chinese internetcafés zijn verplicht software te gebruiken die bepaalt welke website de cafébezoekers wel en niet mogen zien. Ook wordt het surfgedrag van de cafébezoekers zestig dagen vastgelegd. Internetcafés hebben een overheidsvergunning nodig.

 

5. Registratie verplicht

Een website of weblog beginnen mag in China als de identiteitspapieren binnen een maand overlegd zijn. Als dat niet gebeurt, wordt de website of blog weggehaald. In augustus 2004 heeft de Chinese internetpolitie zevenhonderd websites verwijderd.

Zuid-Korea werkt aan een wet die internetgebruikers verplicht zich te registreren onder hun eigen naam en identiteitsnummer voordat ze kunnen 'posten' in internetfora, meldden verschillende media deze zomer. Naam en nummer zouden dan worden vergeleken met de gegevens in een nationale database.

 

6. Beperkte e-mail

Ook aan ongewenste e-mail kunnen autoriteiten iets doen. E-mails naar grote groepen mensen kunnen worden geweigerd, terwijl een e-mail naar één persoon wel aankomt. Ook deze methode wordt in China toegepast. In Egypte is het niet toegestaan om dataverkeer (zoals e-mail)  te versleutelen. Daarvoor is speciale toestemming vereist.

 

7. Undercover-chatters

In China bestoken undercover-chatters namens de overheid internetfora en chatrooms met het doel de publieke opinie te beïnvloeden bij controversiële onderwerpen.

 

8. Nepsite

Belangrijke websites worden vervuild door aan de DNS-server te knoeien. Hoe werkt dat? Een DNS-server (Domein Naam Systeem) koppelt een domeinnaam (bijvoorbeeld www.timesonline.co.uk) aan een IP-adres (bijvoorbeeld 143.252.148.161). Elke website heeft zo´n IP-adres. Door het vervuilen van de DNS-server kunnen domeinnamen aan verkeerde websites (nepsites) gekoppeld worden. Zo meldt dagblad Trouw dat de website van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de gevaren van vogelgriep, wanneer gelezen in China, minder ernstig voorstelt dan op de echte website van de WHO te lezen is. Vermoedelijk gaat het hier ook om vervuiling van een DNS-server.

Het regime in Oezbekistan is ook bedreven in deze methode, meldt de organisatie Reporters zonder Grenzen. Websites van dissidenten worden 'gespiegeld' en vervolgens wordt de inhoud subtiel gewijzigd. Sommigen zal het niet eens opvallen dat er iets mis is met de site.

Ook Thailand bedient zich van deze techniek. Wie in Thailand een porno- of goksite bezoekt, kan doorgesluisd worden naar de welbekende 'Page not Found'-pagina.

 

9. Medewerking buitenlandse portals

Voor veel Amerikaanse bedrijven is China in economisch opzicht het beloofde land. In ruil voor business werken de bedrijven op hun Chineestalige websites mee aan beperkende maatregelen. Zo mogen gebruikers van het Chinese internetportaal van Microsoft, MSN Spaces, bepaalde woorden niet gebruiken als trefwoorden voor hun persoonlijke pagina. Wie zijn weblog termen als 'vrijheid' of 'democratie' meegeeft, krijgt de foutmelding 'Dit item bevat verboden tekst, verwijder de tekst uit het item' .

Dat het meewerken aan de Chinese internetcensuur soms wel erg ver gaat, bewees Yahoo dit jaar. Dankzij de inspanning van het Amerikaanse bedrijf werd Shi Tao, een Chinese journalist, in de boeien geslagen. Yahoo gaf informatie over zijn e-mailverkeer aan de autoriteiten. Ze konden daardoor traceren vanaf welke computer hij werkte. De journalist is tot tien jaar cel veroordeeld.

 

10. Sluiten internetcafés

China internetcafeOm de internetcensuur beheersbaar te houden kunnen internetcafés zonder pardon worden gesloten. Ook hierin is China recordhouder. Iran sloot in 2001 ook honderden niet-geregistreerde cybercafés. Alleen ondernemers met de juiste vergunningen mogen internet aanbieden.

 

11. Geen toegang tot internet

In Cuba heeft niemand toegang tot internet. Alleen artsen, partijleden, ambtenaren en anderen die toestemming hebben van de communistische partij mogen op internet. De toeristische sector is de dupe. Als gevolg van de maatregel kunnen ze niet online adverteren. Overigens zijn er speciaal voor toeristen wel enkele internetvoorzieningen op het eiland.

 

13. Telefoon- en internetverkeer plat

Nepal legde in februari van dit jaar het telefoonverkeer inclusief internetverkeer voor een week plat. Reden: koning Gyanendra greep de macht.

 

14. Intimidatie

Onwelgevallige websites in China krijgen de boodschap 'Uw website bevat inhoud die indruist tegen de wet'. In landen als Oezbekistan worden internetjournalisten regelmatig bedreigd.

 

15. Zelfcensuur

Door alle regelgeving en maatregelen ontstaat er in sommige landen een klimaat van zelfcensuur. De meeste mensen laten het wel uit hun hoofd om de overheid te tarten. Bovendien kan het nog een gevangenisstraf opleveren ook.

 

16. Gevangenis

Als andere methoden voor internetcensuur niet helpen, grijpen sommige landen naar het uiterste middel: gevangenisstraf. 'Foute' internetters kunnen tot een jarenlange gevangenisstraf worden veroordeeld. In landen als China, Iran en Vietnam zitten mensen vast vanwege hun meningsuiting op internet. Ook journalisten die zijn uitgeweken naar het internet omdat kranten onder zware censuur staan, worden geregeld opgepakt.
 
Moedeloos geworden? Niet getreurd, Reporters zonder Grenzen heeft een handboek voor de cyberdissident gemaakt, vol tips om de censuur te omzeilen.Te downloaden via de website.

 


Rapport HRW: online censuur in Midden-Oosten

Reporters without Borders

Reacties