Zeg, Shell, waar blijf je nou?

29-10-2013 Bron: OneWorld
Economie – 

Somalië verwelkomt buitenlandse investeerders. Na twintig jaar oorlog wil het land snel vooruit. De eerste Nederlandse handelsmissie naar Somalië verkende de mogelijkheden. 

Klaar met Congo? Zuid-Sudan te saai? Voor ondernemers met lef is Somalië the next big thing. Olie, gas, uranium, maar ook veeteelt en zelfs toerisme: het is allemaal mogelijk als je maar durft. Sinds terreurorganisatie Al Shabaab zich in 2011 terugtrok, zijn aanslagen minder frequent in de hoofdstad. Alhoewel er af en toe nog wel een buitenlandse politicus wordt beschoten. Niet voor niks leveren hotels in Mogadishu 24-uursbeveiliging als extra service voor hun gasten.

 

Ingenieur Nadifa Mohamed Osman
Ingenieur Nadifa Mohamed Osman (53) is vice-minister van Publieke Werken & Wederopbouw, Zeetransport, Havens en Energie. “Er is zoveel te doen. Ik werk 24/7, ik ga om drie uur naar bed en om zeven uur sta ik op.” In haar studiejaar zaten 77 jongens en drie meisjes. “Toen ik ging studeren, zeiden mensen: ‘wie wil er nou in een huis wonen dat door een vrouw is gebouwd’. Dit land heeft elektriciens, loodgieters en timmerlieden nodig. Ik zoek fondsen voor een modern opleidingscentrum. Als ik door het land reis, zie ik overal werkloze jongeren. We moeten voorkomen dat die zich aansluiten bij Al Shabaab.”

 

Ingenieur Nadifa Mohamed Osman Turkish Airlines
Somalië heeft intussen de ambitie om hét verbindingspunt te worden tussen het Midden-Oosten, Azië en Afrika. Turkije, dat in de crisisjaren veel voedselhulp verleende, had het al snel door en investeert volop in onder meer infrastructuur en woningen. De Turkse vlag wappert dan ook op diverse plekken en Turkish Airlines vliegt drie dagen per week op Mogadishu. Ook de Golfstaten dingen om Somaliës hand, net als de Chinezen die voornemens zijn de haven te herbouwen. Wat heeft Nederland daar nog aan toe te voegen?
Heel veel, vindt minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking en Buitenlandse Handel). “Er liggen veel kansen in Somalië voor het bedrijfsleven. Na Turkije haakt Nederland nu als een van de eerste Europese landen aan.” Afgelopen maandag bracht ze vanuit Kenia een bezoek aan Somalië. In haar kielzog de maritieme bedrijven Boskalis, Damen Shipyard en HIC MerwedeDe Nederlandse delegatie wordt ontvangen op de zwaarbeveiligde compound van EUTM, de Europese trainingsmissie van het Somalische leger. “Dit land heeft twintig jaar niet gefunctioneerd, maar Somalië wil nu door naar de nieuwe tijd”, zegt minister van Financiën Mohamed Hassan Suleyman tijdens zijn welkomstwoord. “We moeten ons land van het begin af aan opbouwen. Investeerders zijn daarvoor essentieel."  
 

Logistieke hub
“Al die verhalen over terreur en geweld worden zo opgeblazen door de westerse media”, vindt Ismail Abdullahi Siyad, voorzitter van de Somalische Kamer van Koophandel. “Al Shabaab zit 200 kilometer verderop, die komen echt niet elke dag langs voor een aanslag.” Siyad woonde jaren in Dubai, maar is sinds 2010 weer terug in zijn land. “Ik heb goede hoop dat Somalië weer een normaal land wordt. Europese landen moeten investeren grondstoffen zoals unarnium en steenkool, maar ook in tonijn, in koeien, in aardappelen.” Somalië heeft met zijn strategische ligging de potentie om een logistiek knooppunt te worden tussen het Midden-Oosten, Azië en het achterland in Afrika, vooral omdat steeds meer consumptiegoederen uit China of Dubai komen. Alleen is er nu nog maar plek voor zes schepen aan de pier.{C}Minister Ploumen in gesprek met Nederlandse Somaliër “Somalië moet nu eerst een masterplan ontwikkelen voor de haven en daarbij de hele infrastructuur van spoorlijnen, pijpleidingen en rivieren meenemen”, zegt Praveen Badloo na afloop. Badloo is area manager bij IHC Merwede (onder andere mijnboten, baggerschepen) in Sliedrecht. “In mijn visie kan Nederland, met alle kennis die in aanwezig is in de havens van Rotterdam en Amsterdam, een belangrijke rol spelen in advisering rond zo'n masterplan.”  

 

Niet laten afschrikken
“Is Shell er niet? Waar is Shell?”, Minister van Natural Resources Abdirizak Omar Mohamed doet geen moeite zijn teleurstelling te verbergen. “Ik had gehoopt dat Shell ook in uw gezelschap zou zijn, want ik heb een boodschap voor ze. Shell is sinds 1991 vertrokken, omdat ze niet met het toenmalige regime wilden werken. Nu is het tijd dat Shell weer terugkomt.” Shell of niet, alle Europese bedrijven zijn welkom. Door de onveiligheid moeten ze zich niet laten afschrikken, vindt de afvaardiging van het Somalische bedrijfsleven. 

 

{C}Osman Lul
Lul Osman woonde vijfentwintig jaar in Rome. Nu is ze terug in Mogadishu en bouwt ze een hotel dat ze eind november verwacht te openen. “Het is in Italiaanse stijl. Met een massageservice, een pooltafel en een kinderspeelkamer.” Lul wil een voorbeeld zijn voor andere vrouwen. “Somalië is liberaler dan veel andere landen in Oost-Afrika. Hier mogen vrouwen een eigen bedrijf beginnen, land bezitten en erven.” 

Amersfoort en Leeuwarden
Somalië kreeg in september nog een toezegging uit Brussel van 1,8 miljard euro voor de wederopbouw. Nederland had eerder al 21 miljoen euro ter beschikking gesteld. De afgelopen twee, drie jaar zijn veel, vaak hoogopgeleide vluchtelingen, teruggekeerd, ook uit de Somalische gemeenschap (zo’n dertigduizend in totaal) in Nederland. Ze woonden in Amersfoort, Dordrecht, Den Haag of Leeuwarden, soms wel meer dan twintig jaar, en werken nu op een ministerie, bij bijvoorbeeld een beveilingsbedrijf of zitten zelfs in het parlement. Minister Ploumen wordt dan ook regelmatig in het Nederlands begroet, tot aan het presidentiële paleis (Twitter: @thevillasomalia) waar ze spreekt met president Hassan Sheikh Mohamud. Later ontmoet ze met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties. Een afspraak die ze maar net op tijd haalt, vanwege verkeersopstopping in de hoofdstraat. “Dat is natuurlijk ook een teken van bedrijvigheid”, zegt ze in vliegtuig terug naar Nairobi. “Ik kende Mogadishu alleen maar van de oorlogsfotografie. Maar nu zag ik een stad in opbouw: overal mensen, straatverkopers, geitjes, huizen in aanbouw. Somalie moet nu een democratie opbouwen. Het is een land tussen hoop en vrees. En ik wil graag aan de kant van de hoop staan.”

Relatie opbouwen
Ploumen en de president spraken over waar de kansen liggen voor Nederlandse ondernemers, vertelt ze. “Een handelsmissie is geen incident, je wil met elkaar een relatie opbouwen. Dit is een eerste stap. Ik wil graag nog een keer terugkeren met MKB. We gaan pionieren, want dat kunnen we goed als Nederland. Ons bedrijfsleven is niet bang, ze lopen niet weg voor de eerste de beste uitdaging. In Europa is de rek er een beetje uit, dus het is goed om onze blik te verleggen naar andere gebieden. Juist ook aan fragiele staten zoals Somalië, maar ook Zuid-Sudan en Congo wil ik laten zien dat we vertrouwen hebben.” 

{C}Vliegveld Somalië

 

Lonneke van Genugten

Hoofdredacteur OneWorld. Leest en schrijft het liefst over Congo, Rwanda en...

Lees meer van deze auteur >

Reacties