'Wij investeren in mensen, Nederland steeds minder'

22-04-2015 Bron: OneWorld
Foto: Paul Jeffrey/ACT Alliance (c)
Vandaag debatteert minister Ploumen (Ontwikkelingssamenwerking) met de Tweede Kamer over de Nederlandse NGO’s, een groep die de drastische bezuinigen op het ontwikkelingsbudget steeds directer voelt. Tijd om vuist te maken tegen Den Haag, betoogt Marjolein Hammink (ICCO).
Blog – 

Het Kamerdebat vindt vandaag plaats om 12:30-15:00. Meer info vind je hier.

Onlangs kreeg ik een demonstratie van de ‘Kom op voor jezelf’ training op de school van mijn kinderen. Een weerbaarheidstraining voor basisschoolleerlingen om hen te leren eigen grenzen te stellen: dit vind ik goed, dit wil ik niet. Met als apotheose, de laatste les waarbij alle twaalfjarigen een plankje doormidden mogen doorslaan. Als bewijs dat zij de kracht hebben om voor zichzelf op te komen.

De ontwikkelingssector is ook hard toe aan een cursus ‘Kom op voor jezelf’. Jarenlang hebben we keihard gewerkt om armoede en onrecht te bestrijden in het Zuiden. We hebben daarbij terecht de belangen van de mensen in ontwikkelingslanden vooropgesteld, maar hebben wellicht  onze eigen belangen - in Nederland - te veel verwaarloosd.

Natuurlijk verkeerden ontwikkelingsorganisaties in een luxe positie. Overheidssubsidie was lang vanzelfsprekend

Verandering
Natuurlijk verkeerden de ontwikkelingsorganisaties in een luxe positie. Overheidssubsidie was lang vanzelfsprekend. Het geld via de zogenaamde ‘medefinancieringsstelsels’ kwam toch wel. Maar die geldkraan gaat dicht, zo werd twee jaar geleden duidelijk. Wel heeft minister Ploumen iets nieuws bedacht: een veel kleiner subsidiekader waarin ze 25 partnerschappen aangaat rondom het thema ‘pleiten en beïnvloeden’. Wat deze verandering betekent voor een individuele organisatie als ICCO weet ik sinds kort: een teruggang in subsidie van 70 miljoen euro naar maximaal 6,9 miljoen euro. Dat is hard en vraagt om harde besluiten.

Menselijk kapitaal
De afgelopen jaren gaven we als organisatie invulling aan onze nieuwe rol. Waren we eerder vooral een financier van lokale initiatieven, nu willen we steeds meer een verbindende schakel zijn. Een organisatie die ondernemers, overheden, kennisinstellingen en ngo’s bij elkaar brengt. We zijn goed op weg, maar hebben echt meer tijd nodig voor een goede overgang.

Een teruggang in subsidie van 70 miljoen euro naar 6,9 miljoen euro. Dat is hard en vraagt om harde besluiten

Vijftig jaar lang heeft ICCO geïnvesteerd in mensen, als kapitaal van de organisatie. Maar nu in het budget zo hard wordt gesnoeid, heeft dat onomkeerbare gevolgen voor ons echte kapitaal. Ik denk aan de honderdduizenden boeren die deel uit maken van coöperaties in Azië, Afrika en Latijns-Amerika, die met ondersteuning van ICCO een weg vinden naar de internationale markt. En aan de vrouwen in Zuid-Soedan, die mede dankzij ons deelnemen aan vredesbesprekingen. Wij investeren in mensen, maar Nederland steeds minder.

Integrale aanpak
De minister ziet pleiten en beïnvloeden, het overkoepeld thema van het nieuwe subsidiekader, als een opzichzelfstaand gegeven. Maar bij ICCO zien we dat anders. Pleiten en beïnvloeden kan alleen succesvol zijn als het een integraal onderdeel is van armoedebestrijding. Als je als organisatie de vrouwen en mannen in de landen waar je voor pleit kent. Als je daadwerkelijk weet wat de problemen van de samenleving zijn die je wilt beïnvloeden. Als je niet namens deze mensen het woord voert, maar via hen. Zij moeten leidend zijn in alles wat je doet. Daarvoor is een integrale aanpak nodig. Pas dan kan je het verschil maken.

Tot hier en niet verder. Al veel eerder hadden we als NGO's voor onszelf moeten opkomen en grenzen moeten stellen

Kapitaalvernietiging
Toen het huidige kabinet besloot om de internationale norm  voor ontwikkelingssamenwerking - 0,7 procent van het BNP -  los te laten hadden we als sector een harde grens moeten stellen. Dit is onacceptabel. Uit het OESO-rapport van vorige week blijkt dat Nederland nog verder is gezakt naar 0,64  procent. En dat terwijl in onder andere Engeland ‘de 0,7’ juist is opgenomen in de wet. De ontwikkelingssector, een topsector met internationaal aanzien, verdwijnt hiermee langzaam uit beeld. Kapitaalvernietiging pur sang.

Bestaansrecht
Nu wordt de bezuiniging dus direct voelbaar binnen ICCO. Natuurlijk krijgen we het verwijt dat we alleen opkomen voor ons eigen belang. Prima, roep dat maar, want wij vinden ons werk belangrijk. Ik vind dat we al veel eerder voor onszelf op hadden moeten komen en onze grenzen hadden moeten stellen. Tot hier en niet verder. Dankzij het werk van ICCO krijgen honderdduizenden mensen de kans hun eigen armoede en onrecht aan te pakken. Daarvoor mag je best een plankje breken of twee. Laat maar zien, die kracht van ontwikkelingssamenwerking.

Wat wil ICCO precies veranderen?  ICCO pleit voor:

  • Naleving van de toezegging van de minister dat 25% van het ontwikkelingsbudget daadwerkelijk via maatschappelijke organisaties wordt besteed.
  • Geleidelijke overgang van medefinanciering (MFSII) naar de Strategisch Partnerschappen door instelling van een transitiefonds. Dat geeft maatschappelijke organisaties meer tijd om alternatieve financieringsbronnen te vinden.
  • Betere toegang voor maatschappelijke organisaties tot andere overheidsfondsen, zoals het Dutch Good Growth Fund.
Marjolein Hammink

Marjolein Hammink is persvoorlichter en communicatieadviseur bij ICCO, een...

Lees meer van deze auteur >

Reacties