Toegang Congolese leger tot burgerradio's gevaarlijk

11-05-2012 Bron: OneWorld
congo – 

Invisible Children laat radioapparatuur in Congo die bedoeld is voor het beschermen van burgers ook gebruiken door het Congolese leger. Experts waarschuwen dat de Amerikaanse NGO zo medewerking verleent aan militairen die een reputatie hebben van misdragingen tegenover burgers.

Met het radionetwerk kunnen inwoners van afgelegen dorpen in de provincie Orientale elkaar informeren over bewegingen van het Verzetsleger van de Heer, de moorddadige militie van Joseph Kony. Het systeem moet zo de veiligheid van de inwoners vergroten. In maart waren volgens Invisible Children 27 gemeenschappen aangesloten op het ‘Early Warning Radio Network’.

Hoewel zo’n waarschuwingssysteem nuttig kan zijn, is het gebruik ervan door het beruchte Congolese leger problematisch, zegt Claude Bruderlein van het International Humanitarian Law Research Initiative van Harvard University. “Het kan burgers blootstellen aan militairen die zich regelmatig schuldig maken aan roof of verkrachting. Het systeem kan bovendien een doelwit worden van milities en zo burgers betrekken in een gewapend conflict.”

Afstand bemoeilijkt werkzaamheden
Omdat de dorpen zo afgelegen liggen, is het lastig vast te stellen of er zich daadwerkelijk incidenten hebben voorgedaan. Een Congolese kolonel in de regio wil geen vragen hierover beantwoorden. Dat het radiogebruik door het leger problematisch is, bevestigt Invisible Children echter zelf. “De aanwezigheid van het leger vormt een uitdaging. Het Congolese regeringsleger verstoort de mogelijkheid van radiomakers om neutrale en feitelijke berichten te versturen.”

De afwezigheid van overheidsinstanties in afgelegen crisisregio’s dwingt organisaties soms tot samenwerking met lokale machthebbers. Het is voor organisaties vaak de enige manier om hun humanitaire werk te kunnen uitvoeren. Het Congolese leger toestaan de radio’s te gebruiken is riskant maar de dorpelingen lopen een groter risico als ze het leger zouden wegsturen, zo beschrijft een plaatselijke bron het dilemma.

Verantwoordelijkheid
Bruderlein benadrukt dat Invisible Children de verantwoordelijkheid draagt als er iets misgaat. De organisatie zegt echter dat haar rol primair bestaat uit het aanschaffen van materiaal voor het radionetwerk en het ondersteunen van haar lokale partnerorganisatie Commission Diocésaine Justice et Paix (CDJP). Benoit Kinelegu van CDJP vertelt dat zijn organisatie een reglement voor het gebruik van het systeem heeft opgesteld maar dat hij nog steeds wacht op goedkeuring door de lokale burgercomités die de radio’s bemannen.

Invisible Children’s trok begin maart wereldwijde aandacht met de omstreden video ‘Kony 2012’ die oproept tot arrestatie van de militieleider. Vorige maand meldden media dat de organisatie de Ugandese autoriteiten informatie heeft verschaft die leidde tot de arrestatie van vermeende tegenstanders van de regering. Invisible Children ontkent dat. 

Foto: cc

Mark Schenkel

Nederlandse Afrika-correspondent in Uganda.

Lees meer van deze auteur >

Reacties