Shell heeft zaken nog steeds niet op orde in Nigerdelta

03-11-2015 Bron: OneWorld
Luchtfoto van de met olie vervuilde Nigerdelta in Nigeria. Shell wordt hard aangepakt in een nieuw rapport van Amnesty International.
Beeld: Marten van Dijl
Shell en de Nigeriaanse overheid zijn niet transparant over de mate van olielekkages in de Nigerdelta, en het opruimen van olievervuiling gebeurt niet of nauwelijks, concludeert Amnesty International vandaag in een nieuw onderzoeksrapport. De bevindingen sluiten aan bij dataonderzoek van OneWorld.
Actueel – 

Shell faalt in het opruimen van olievervuiling in de Nigerdelta in Nigeria. Dat is de harde conclusie van het vandaag verschenen rapport "Clean it up" (pdf) van Amnesty International en het Centre for Environment, Human Rights and Development (CEHRD). Amnesty International en CEHRD deden dataonderzoek op basis van Shell's gegevens en die van NOSDRA, de nationale toezichthouder, en veldonderzoek in vier door olievervuiling getroffen dorpen. 

Begin dit jaar publiceerde OneWorld onderzoek naar de schaal van de olievervuiling in de Nigerdelta, op basis van data van Shell en NOSDRA. Onze conclusie was toen dat Shell zich graag op de borst mag kloppen omdat het sinds 2011 de onderzoeksrapporten die over elke olielekkage opgesteld worden publiceert, maar dat die transparantie een wassen neus is. Bovendien lieten we toen zien dat schoonmaak van olievervuiling -waartoe Shell verplicht is ongeacht de oorzaak van de lekkage- gemiddeld 2,5 tot 9,5 maand op zich laat wachten.

Het onderzoek van Amnesty International en CEHRD doet daar een schepje bovenop. Ook zij kraken de matige transparantie van Shell en de tandeloosheid van toezichthouder NOSDRA. Maar het rapport laat ook zien dat de schoonmaak vaak niet toereikend is, waardoor de bewoners van de Nigerdelta nog veel langer dan gemiddelde 2,5 tot 9,5 maand te maken hebben met de schadelijke effecten van olievervuiling. 

Hoe wijdverspreid de olielekkages uit Shell's pijpleidingen zijn, laat de volgende kaart (die we met onze dataset van eerder dit jaar maakten) zien: 



Shell pareert vragen over hoe ze omgaan met de vervuilingsproblematiek in de Nigerdelta altijd door te wijzen op de oliediefstal en sabotage van pijpleidingen. Dat is volgens hen de belangrijkste oorzaak van vervuiling. En niet zijzelf, maar de Nigeriaanes overheid zou daar iets aan moeten doen, vindt Shell.

Amnesty International en CEHRD onderkennen het probleem van sabotage, maar, zeggen ze, dat ontslaat Shell niet van de verantwoordelijkheid de olie op een goede manier op te ruimen. De Nigeriaanse wet schrijft voor dat het oliebedrijf die eigenaar is van een pijpleiding te allen tijde gelekte olie moet opruimen. 

Mystery spills
In de tijdlijn hieronder zie je alle lekkages tussen begin 2011 en november 2014. De bron voor deze informatie zijn de zogenaamde onderzoeksrapporten, die onder gezag van het verantwoordelijke oliebedrijf worden opgesteld. In een eerder rapport uit 2013 twijfelde Amnesty International al aan de manier waarop de oorzaak van een lekkage wordt vastgesteld. Volgens dat rapport 'is het bewijs dat gebruikt wordt om sabotage als oorzaak van een lekkage aan te wijzen vaak zwak.'

De rode stippen staan voor sabotage, de zwarte voor operationeel falen, nog vast te stellen oorzaak en mystery spills. In dat laatste geval kon het onderzoeksteam, bestaande uit afgevaardigden van Shell, de lokale overheid en ngo's en omwonenden, geen oorzaak van de lekkage aanwijzen. 

Amnesty International en CEHRD hebben hun rapport van vandaag een brief opgenomen van Shell, waarin het oliebedrijf reageerde op het rapport. Daarin schrijven ze dat ze 'oneens zijn met de beweringen' die in het rapport gedaan worden en benadrukken ze dat ze 'uitgebreide informatie' geven op hun website. 

Een abonnement op OneWorld magazine voor 25 euro

Eva Schram

Eva Schram (1988) werkte als onderzoeksredacteur bij OneWorld en vertrok in...

Lees meer van deze auteur >
Adriana Homolova

Adriana is een freelance data journalist bij OneWorld

Lees meer van deze auteur >

Reacties