Rijke landen doorkruisen oprichting wereldwijd belastingorgaan

14-07-2015
Door: OneWorld Redactie
Bron: IPS
Foto: UNECA
Het idee van een wereldwijde belastinginstelling, waar verschillende organisaties al langer voor pleiten, ligt op tafel tijdens de Internationale Conferentie over Ontwikkelingsfinanciering in Addis Abeba. Maar een groep westerse landen komt met een eigen initiatief op de proppen.
Actueel – 

"Je leest in de media over economische crises, regeringen die fors moeten besparen, grote schandalen rond belastingontwijking en landen in schuldencrisis. Al deze zaken staan op de agenda van deze top over ontwikkelingsfinanciering", stelt Oxfam.

Wat gebeurt er in Addis?

Deze week vindt in Addis Abeba de Financing for Development-top plaats. Wat daar gebeurt & waarom dat belangrijk is leggen we uit in deze explainer.

McKinley Charles van ActionAid zegt dat haar focus in Addis Abeba ligt op belastinghervormingen, en specifiek op het voorstel om een internationale fiscale instelling in het leven te roepen. "Belastingontwijking berooft ontwikkelingslanden elk jaar van miljarden dollars, geld waarmee scholen, ziekenhuizen en wegen gebouwd kunnen worden. We willen daar een einde aan maken, en de conferentie in Addis Abeba biedt hiervoor een belangrijke kans."

Multinationals
"De kwestie van een wereldwijde fiscale instelling doet de vraag rijzen of rijke landen wel erkennen dat er een verschuiving in macht nodig is om ambitieuze ontwikkelingsdoelen te financieren", zegt Alison Holder, beleidsadviseur bij Oxfam.

Global Tax BodyVerschillende landen en organisaties zetten zich tijdens de conferentie in Addis Abeba in voor een internationale belastinginstelling die onder de VN valt. Bloomberg schreef daar meer over in dit stuk: 'Poor Nations Push for UN Body to Cut Company Tax Avoidance'. 

"Als hier geen engagement wordt genomen voor de oprichting van een echte internationale belastinginstelling, zal de last op de schouders van ontwikkelingslanden belanden. Die zullen te horen krijgen dat ze hun eigen belastingsysteem moeten verbeteren, binnen het huidige gebroken systeem."

Enkele van 's werelds grootste multinationals halen systematisch hun winst weg uit de landen waar ze gemaakt wordt, en sluizen het geld naar belastingparadijzen. Zo verliezen de armste landen naar schatting 100 miljard dollar per jaar.

Status quo
De rijke landen willen het status quo behouden, waarbij wereldwijde belastingregels opgesteld worden in de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO).

De Asian People's Movement on Debt and Development (APMDD), een van de meer dan duizend organisaties binnen de Global Alliance for Tax Justice, schaart zich achter de oprichting van een wereldwijde fiscale instelling.

"Het middenveld in Azië bekritiseert de VS en de EU, vanwege hun verzet tegen een belastinginstelling die democratischer zou zijn dan de OESO en de G20, waarin rijke landen de boventoon voeren", verklaart Lidy Nacpil van APMDD.

"Zo'n instelling is een eerste cruciale stap naar een beter mondiaal systeem dat dient om de meerderheid vooruit te helpen, in plaats van de rijken nog meer te verrijken. Het kan helpen strijden tegen belastingontwijking en fondsen opleveren voor ontwikkelingslanden."

Belastingcontroleurs zonder Grenzen
Intussen kondigen de EU, de VS, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Nederland, Finland en Zweden een nieuw belastinginitiatief aan, bedoeld om de overheid in ontwikkelingslanden te versterken.

Het zogenoemde Belastingcontroleurs Zonder Grenzen-initiatief werd samen met OESO en het VN-Ontwikkelingsprogramma gepresenteerd in de marge van de Internationale Conferentie over Ontwikkelingsfinanciering in Addis Abeba.

Concreet wil het initiatief meer capaciteit voor belastingcontrole in ontwikkelingslanden mogelijk maken, door fiscale experts te sturen die lokale ambtenaren begeleiden en ondersteunen. Zo kunnen ontwikkelingslanden gevallen van belastingontduiking en –ontwijking in kaart brengen, en de misgelopen inkomsten opeisen.

Oxfam is kritisch. "Dit neemt de behoefte aan een echt inclusieve, internationale belastinginstelling – waarin alle landen op gelijke voet kunnen onderhandelen over mondiale regels - niet weg. De landen die dit initiatief nu in Addis Abeba lanceren, hebben maandenlang de oprichting van een nieuw intergouvernementeel belastingorgaan geblokkeerd", aldus Holder.

Volg ook onze redacteur @EvaSchram in Addis Abeba.

 

Neem een abonnement op OneWorld

Reacties