Niet schieten, maar scoren

02-10-2012
Door: Tialda Hoogeveen
Bron: OneWorld

Kennis halen uit Afrika. Dat dat ook kan, bewijst de Keniaan Ambrose Ongwen. Onlangs gaf hij in Utrecht en Amsterdam workshops aan jongerenwerkers. Ook praat hij met studenten van de Hogeschool van Amsterdam over de rol die ze als sportleider kunnen hebben in het verbinden van mensen. Ongwen: “Kinderen zijn de engelen van de vrede.”

 “Kinderen en jongeren kunnen de wereld beter maken, zodat zij en onze kleinkinderen een betere kwaliteit van leven hebben”, begint Ongwen bevlogen zijn betoog. “Wij bieden de jeugd een alternatief met sport, net als de Utrechtse jongerenwerkers. Gebruik de kracht van sport om gemeenschappen samen te brengen”, bekrachtigt Ongwen zijn missie. Met een deelnemersaantal variërend van twaalf tot dertig jongerenwerkers, zijn de workshops van Ongwen en zijn collega’s goed bezocht.

Een leven voor vee
Ambrose Ongwen richtte in 2000 de organisatie Seeds of Peace Africa op. Als voorzitter en oprichter van SOPA ontwikkelde hij samen met de Nederlandse organisaties NSA International en IKV Pax Christi het ‘Peace & Sports Programme’. Een programma dat zich richt op jonge mannen in het grensgebied tussen Kenia, Oeganda en Sudan.

Dit gebied heeft te lijden onder jonge krijgers die op gewelddadige wijze elkaars vee afhandig maken, een nemen van een mensenleven wordt daarbij niet geschuwd. Vee is alles voor de nomaden. Het is hun voedsel, hun status, hun bruidsschat. De jonge krijgers stijgen dan ook in aanzien als ze koeien stelen. Iedere dode die daarbij valt, levert de krijger een carving op op zijn bovenarm. Hoe meer carfs, hoe meer status. Het over en weer stelen van koeien kost op deze manier honderden mensenlevens.

Winnaar compassieprijs
Met zijn sportprogramma won Ongwen in april van dit jaar de Compassieprijs 2012. Die prijs is bestemd voor iemand die mensen weet te verbinden en ‘de harten weet te verzachten’. De Compassieprijs is een initiatief van het Mozeshuis, de Remonstranten, de Doopsgezinden, Nederlandse Protestanten Bond en de Vrijzinnige Protestanten.

Afname geweld
Om het tij te keren heeft Ongwen de krijgers in dit gebied laten kennismaken met voetbal, een nieuwe, alternatieve manier voor het verkrijgen van een heldenstatus: “Niet alleen het winnen van een wedstrijd leidt tot status, ook kan een winnend team prijzen ontvangen die bruikbaar zijn voor een hele gemeenschap, denk aan een waterput of scholing. Een aantal krijgers is inmiddels opgeleid tot sportleider.” Met het thema ‘Niet schieten en doden, maar schieten en scoren’ is het programma overduidelijk al effectief: het geweld en de criminaliteit zijn sterk afgenomen.

Leider van de groep
“Hoe benaderen jullie de krijgers. Ze zijn toch gewapend?”, vraagt Abdul, een van de Utrechtse jongerenwerkers van JoU. Ongwen vertelt dat dat altijd via een leider van de groep gaat. Abdul knikt. “Dat werkt bij ons ook zo. Als je een lid van de groep rechtstreeks benadert, ondermijn je het gezag van de leider. En als je via de leider binnenkomt, ziet de rest van de groep: ‘Hé, die is oké’. Daarna is de groep ook benaderbaar.”

Energie kwijt raken
Heldenstatus en alternatieven daartoe bieden is dus waar het om draait in Utrecht. Maar er zijn ook verschillen met aanpak in Kenia. Zo spelen drugs geen enkele rol in en om Kuron, het dorp dat het centrum van Ongwens werk vormt. Terwijl drugs en alcohol bij de achterstandsjongeren in Utrecht vrijwel altijd in het spel zijn.JoU-directrice Lidwien Knibbeler: “En daarom bieden we sport aan; om te leren samenwerken, als gezonde leefstijl en om – negatieve – energie kwijt te raken.”

De uitwisseling is een initiatief van Oikos en NSA International en wordt mede mogelijk gemaakt door E-Motive, Jongerenwerk Utrecht (JoU) en Seeds of Peace Africa.

Reacties