Lubbers: 'Groen geen linkse hobby'

09-01-2012 Bron: OneWorld
Ruud Lubbers

Altijd al iets willen vragen aan Ruud Lubbers? Aanstaande woensdag (11 januari) organiseren de Worldconnectors een webchat met de voormalig premier. OneWorld trapt af en stelt hem vast vijf vragen.

1. Mogen we echt alles aan u vragen?
“In principe wel. Maar ik chat namens Earth Charter en de Worldconnectors, dus wat mij betreft gaat het over groene groei, duurzaamheid en RIO+20 (de conferentie van de Verenigde Naties over duurzame ontwikkeling, deze zomer in Rio de Janeiro, red.). Dus bijvoorbeeld niet over het conflict in het Midden-Oosten.”

2. Dan moeten mensen wel weten wat dat Earth Charter inhoudt. Kunt u dat kort uitleggen?
“Vroeger waren mensen solidair aan hun eigen generatie. Nu groeit het besef dat we de wereld ook goed moeten achterlaten voor onze kinderen, en voor de kinderen van onze kinderen. Het Earth Charter, in Nederland ook bekend als het Handvest van de Aarde, is een verklaring waarin een aantal fundamentele ethische principes staan die nodig zijn om in de 21e eeuw een rechtvaardige, duurzame en vreedzame wereldwijde gemeenschap te realiseren.”

De geschiedenis van Het Handvest begint in 1987 met het boek Our common future van de UN World Commission on Environment and Development. Het werk wordt ook wel het Brundtland Rapport genoemd, naar de voorzitster van de commissie, de toenmalige Noorse premier Gro Harlem Brundtland. “Het was de eerste keer dat het begrip ‘duurzame ontwikkeling’ werd gebruikt”, aldus Lubbers. “Als we welvaart creëren, moet dat ook welvaart opleveren voor de generaties na ons. Het idee werd in het rapport kort aangestript. Er moest nog een goed ethisch document komen om te beschrijven wat duurzame ontwikkeling dan moest inhouden.”

Lubbers kan nog veel meer vertellen over de totstandkoming van het Earth Charter. Achtergrondinformatie over het Handvest en de volledige inhoud ervan zijn ook terug te vinden op de website van Earth Charter Nederland.

Het Handvest van de Aarde in het kort:
1. We zitten met z’n allen in één bootje, niet alleen mensen, maar alles wat leeft op aarde.
2. We moeten met elkaar verder. Laten we solidair zijn met elkaar, ook met de generaties na ons.
3. We zijn met allerlei mensen van verschillende culturen. We ontkomen niet aan die diversiteit. Sterker: dat is positief.
4. Politiek is belangrijk. Maar vaak zijn het de processen in internationale bedrijven die verandering brengen, onder druk van het maatschappelijk middenveld. Overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties moeten samen werken aan duurzaamheid.
5. We bouwen op feiten, maar er is ook behoefte aan spiritualiteit. Daarom pleit het Handvest ook voor de ‘vreugdevolle viering van het leven’.

“Het verschil met andere internationale verdragen zit ‘m al in dat woord: internationaal. Dat zijn afspraken tussen regeringen. Bij Het Handvest gaat het ook om acties van bedrijven en van groepen van burgers. Dingen die nog niet in de wet staan, zoals bijvoorbeeld maatschappelijk verantwoord ondernemen. Misschien is het bij wet niet verboden om kinderen in Bangladesh uit te buiten, maar bedrijven zeggen steeds vaker: wij doen het niet, omdat wij vinden dat het niet zo hoort.”

3. Het begrip ‘Earth Charter’ ontstond bij de VN duurzaamheidstop in Rio de Janeiro in 1992. Nu, twintig jaar later, bereidt het Earth Charter zich voor op het vervolg: Rio+20. Wat is er sindsdien veranderd?
“Het gaat allemaal heel langzaam, maar bedrijven doen nu veel meer aan duurzaamheid dan twintig jaar geleden. We zien helaas ook tegenkrachten ontstaan, zoals toenemend nationalisme. Maar dan breken er weer lentes door, zoals de Arabische.
De verhoudingen in de wereld zijn de afgelopen twintig jaar drastisch veranderd. In 1992 waren er een of twee supermachten. Nu blazen alle volken mee. Nieuwe welvarende landen (zoals Mexico, Zuid-Korea en Chili, red.) treden toe tot de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, OECD.
In Nederland denken we dat er op andere continenten niets aan duurzaamheid wordt gedaan. Dat is echt westerse arrogantie. Maar landen als China, Brazilië en Zuid-Korea hebben sinds ze economische groei doormaken, relatief veel sneller doorgehad dan wij dat ze ook goed met de natuur moeten omgaan.”

4. Als minister van Economische Zaken in het Kabinet Den Uyl (1973-1977) werd u bekend als de minister die mensen vroeg de gordijnen een uurtje eerder dicht te doen, en van de autoloze zondag. Tips die u weer zou geven nu er opnieuw crisis is?
“De autoloze zondag was bedoeld om de olievoorraad op pijl te houden toen de Arabische landen de oliekraan dreigden dicht te draaien. Nu is er geen olieboycot. Maar om te bezuinigen en minder energie te verbruiken zijn die tips van toen nog steeds bruikbaar. Maar vandaag zou ik zeggen: eet een keertje geen vlees. Het gaat erom dat je een beetje moeite doet om duurzamer te leven. Ieder kiest daarbij zijn eigen ding. Ik ben zelf een beetje bekend vanwege mijn elektrische auto. Het Handvest van de Aarde is een ethisch document, maar als je een Handvest-man wilt zijn, dan moet je dat ook zelf in de praktijk brengen.”

5. Het huidige kabinet wordt bestempeld als de minst duurzame regering sinds tijden. U bent CDA’er en Handvest-man. Gaat dat nog wel samen?
“Het is belachelijk als je de suggestie wekt dat ‘gaan voor groen’ een linkse hobby is. Ik was heel blij dat de koningin in haar kerstrede aan het Earth Charter refereerde.”

Wat? Webchat met Ruud Lubbers
Wanneer? Woensdag 11 januari, 12.30 tot 13.00 uur
Waar? Op de website van de Worldconnectors
Voor wie? Iedereen die vragen heeft over (Lubbers’ betrokkenheid bij) Het Handvest van de Aarde of duurzaamheidsconferentie Rio+20.
Taal? Nederlands

Benieuwd wat er zoal gevraagd wordt tijdens zo’n webchat? Hier lees je het tekstverslag van de eerste webchat met Worldconnector Herman Wijffels.

Foto: ncdo

Sanne Terlingen

Sanne Terlingen is onderzoeksjournalist voor OneWorld. Ze won de Loep...

Lees meer van deze auteur >

Reacties