Leeuwen knuffelen en olifantrijden; leuk voor jou, maar ook voor het dier?

01-08-2017 Bron: OneWorld
Olifanten in Dierenpark Amersfoort. Foto: Dierenpark Amersfoort / Marjo Hoedemaker
De zomervakantie is voor veel mensen reden om ongewone dingen te doen, maar niet iedereen denkt even goed na over de consequenties daarvan. Attracties met wilde dieren kunnen bijvoorbeeld zeer schadelijk zijn voor de dieren in kwestie. Wat gebeurt er precies met deze dieren, en hoe kun je als toerist ervoor zorgen dat je niet bijdraagt aan dierenleed? OneWorld zocht het uit.
Actueel – 

Het lijkt spannend en onschuldig: een ritje op een olifant, wandelen met een leeuwenwelp, op de foto met een krokodil. De nadelen van zulke attracties zijn niet direct zichtbaar. De discussie daarover werd recent nog aangewakkerd door Emile Ratelband, die op zijn nieuwe profielfoto op Facebook poseert met een leeuw. “Wilde dieren laten zichzelf nooit zomaar aaien of berijden. Om ze toch zover te krijgen, is er altijd iets aan vooraf gegaan dat slecht is voor het dier", vertelt Karin Bilo, campagne manager bij World Animal Protection (WAP).

Leeuwen knuffelen en rijden op olifanten

“Deze olifanten worden uit het wild geplukt of in gevangenschap geboren. Hun wil wordt gebroken tijdens een wrede training. Ze staan aan de ketting en zijn alleen, ze worden geslagen en uitgehongerd. Het doel is de dominantie van de mens duidelijk te maken, zodat ze 'veilig' met toeristen om kunnen gaan.” Sinds 2010 is WAP bezig bewustwording te creëren over de schadelijke aspecten van olifantrijden. WAP heeft onderzocht dat het aantal olifanten in gevangenschap in Thailand over vijf jaar met 30 procent is gestegen. Een vreselijke ontwikkeling, volgens Bilo.

Een welpje van zes maanden heeft de bijtkracht van een volwassen rottweiler. Als zo’n welp een toerist bijt, heeft de organisatie een groot probleem

De Tiger Temple in Thailand is een voorbeeld van een zogenaamde 'knuffelfarm', waar een toerist kan knuffelen en wandelen met tijgerwelpjes. “De welpjes waarmee je mag knuffelen worden veel te vroeg bij hun moeder weggehaald. Hun nagels worden uitgetrokken, omdat ze anders de toeristen krabben. Ook worden ze gedrogeerd, zodat ze niet hard zullen bijten. Een welpje van zes maanden heeft de bijtkracht van een volwassen rottweiler. Als zo’n welp een toerist bijt, heeft de organisatie een groot probleem," aldus Daphne Pels, die roofdierenverzorger is op Landgoed Hoenderdaell voor Stichting Leeuw.

Nadelige gevolgen

Na de training staan olifanten meestal de hele dag aan een ketting, soms in de volle zon. Volgens Bilo zijn mensen zich niet ervan bewust hoe slecht dat is voor de dieren. “Mensen zien olifanten als grote, sterke dieren met een dikke huid, maar beseffen niet dat ze schaduw nodig hebben om niet te verbranden. Bovendien is een olifantenrug niet gemaakt voor zo’n zwaar zadel. De dieren lijden wel degelijk onder de ritjes en de brandende zon.”

Olifanten zijn zeer intelligente en sociale dieren, die normaliter de hele dag bezig zijn met eten zoeken en die zelf kiezen met wie ze willen omgaan

Bilo: “Olifanten zijn zeer intelligente en sociale dieren, die normaliter de hele dag bezig zijn met eten zoeken en die zelf kiezen met wie ze willen omgaan. Je ontneemt zo’n dier z’n natuurlijke gedrag wanneer je het de hele dag aan de ketting houdt.” Marjo Hoedemaker, oprichter van de Marjo Hoedemaker Elephant Foundation, vertelt eenzelfde verhaal. “Olifanten zijn kuddedieren. Ze moeten de kans krijgen om een kudde te vormen.” Bilo: “Een olifant raakt op deze manier gestrest en soms zelfs agressief. Dit levert ook gevaar voor mensen op; de afgelopen vijf jaar zijn er zeventien dodelijke ongelukken met olifanten geweest.”

Voor katachtigen is de nasleep van de attractie tevens ingrijpend. “Als ze eenmaal aan mensen gewend zijn, kunnen ze nooit meer in het wild worden uitgezet, ook al beweren de attractie-organisaties van wel”, stelt Pels. “De welpen eindigen, als ze volwassen zijn, in gevangenschap, of ze worden uitgezet om te worden afgeschoten door iemand die daar fors voor heeft betaald.”

Wilde en gedomesticeerde dieren

Als we niet op olifanten mogen rijden, hoe zit het dan met paardrijden? Een ritje op een olifant is volgens Bilo duidelijk anders. “Een paard is een gedomesticeerd dier. Domesticatie is een proces van vele generaties, waarbij de meest gunstige eigenschappen uitgekozen en doorgefokt worden. Wilde dieren daarentegen moeten worden mishandeld om ze dusdanig te traumatiseren dat ze zich onderwerpen aan de mens. De olifantentrainer, de mahout, heeft altijd een stok in zijn hand om de olifant te herinneren aan die training.”

Hoedemaker ziet dat iets anders. “Paarden zijn in zekere zin ook gebroken. Wanneer ze voor het eerst worden bereden, gaan ze bokken.” Hij benadrukt dat olifanten, als wilde dieren, zeker niet meer bereden moeten worden. “Het gaat mij vooral erom dat er geen nieuwe olifanten in het circuit komen.”  

Olifant

De olifanten staan de hele dag aan de ketting, op betonnen vloeren. Het zadel dat ze dragen is veel te zwaar voor hun rug. Foto: World Animal Protection

Het bereiken van de toerist

“Wij werken samen met reisorganisaties. We proberen te zorgen dat zij zulke attracties niet meer aanbieden, door ze bewust te maken van de negatieve gevolgen”, vertelt Bilo. WAP is bijvoorbeeld onlangs gestart een samenwerking begonnen met TUI Care Foundation, om te strijden tegen olifanten in gevangenschap. De aanpak lijkt te werken: weinig Nederlandse organisaties bieden nog attracties met wilde dieren aan. OneWorld stuurde een mail naar Expedia, een van de weinige die dat nog wel doen, om ze te vragen waarom. Expedia mailde terug. “Expedia heeft vorige week aangekondigd te stoppen met het aanbieden van dieronvriendelijke attracties. De komende maanden zullen wij een uitgebreide analyse doen om deze allemaal van onze site te verwijderen.” Een kleinere organisatie, Op reis naar Zuid Afrika, reageerde niet.

De individuele toerist, die niet gebruik maakt van reisorganisaties, is lastiger te bereiken. Zowel Bilo, Hoedemaker als Pels benadrukken dat het belangrijk is de toerist bewust te maken van diens eigen verantwoordelijkheid, al lopen hun opvattingen waarop je als toerist precies moet letten onderling uiteen. Bilo en Pels geven aan dat direct contact met wilde dieren erop wijst dat het een dieronvriendelijke bezigheid is. Pels: “Die dieren hebben die interactie met mensen niet nodig. Ze kunnen altijd beter contact hebben met soortgenoten.” Hoedemaker staat er iets anders in. “Sommige dieren hebben jarenlang in een circus gewerkt en zijn gewend geraakt aan menselijk contact. Als een organisatie ze dan redt en ze goed behandelt, maar wel bijvoorbeeld contact heeft door ze te wassen en te voeren, heb ik daar geen moeite mee. Ik wil niet alles over een kam scheren.”

Foto met leeuw

De beruchte foto van Emile Ratelband. De organisatie waarbij de foto gemaakt is vindt de ophef spijtig en stelt dat haar project uitsluitend is bedoeld voor de bescherming van leeuwen. Foto: Emile Ratelband

 

Verantwoordelijk voorbereiden

Ook aan slangen- en krokodillenleer kopen, hanen- of stierengevechten bijwonen, haaienvinnensoep eten en tijgerbloed drinken kleeft dierenleed. Je moet uiteindelijk als toerist zelf nadenken over de mogelijke gevolgen van jouw eigen acties. Kleine kooien, ketens, het aanbieden van shows en ritjes, de verkoop van dierlijke producten en betalen voor gedwongen contact zijn allemaal indicatoren dat de dieren lijden of hebben geleden.

Zoek van tevoren uit hoe een attractie staat aangeschreven, loop niet zomaar ergens naar binnen

De beste tip? Bereid ieder bezoek aan een attractie met dieren voor, via het internet bijvoorbeeld. Pels: “Zoek van tevoren uit hoe een attractie staat aangeschreven, loop niet zomaar ergens naar binnen.” Bilo: “De verantwoordelijkheid ligt bij de individuele reiziger, die de keuze maakt om een attractie wel of niet te bezoeken.” Als je in aanraking wilt komen met dieren op vakantie, zoek dan altijd eerst op wat verantwoord is.

Fiona Korthals Altes

Fiona is redactiestagiair bij Werelddoeners en Masterstudent Filosofie.

Lees meer van deze auteur >

Reacties