Geld voor ontwikkelingshulp gaat naar belastingverlaging

19-11-2014
Door: Eva Schram
Bron: OneWorld
Lilianne Ploumen verdedigt haar begroting ontwikkelingssamenwerking in de Tweede Kamer
Bron: Flickr/Foundation Max van der Stoel
Er is 250 miljoen euro verdwenen van het budget van ontwikkelingssamenwerking, maar dat zal geen hoofdrol spelen tijdens de begrotingsbehandeling van minister Ploumen vanmiddag. PvdA en VVD zullen zichzelf vooral op de borst kloppen met het noodhulpfonds.
Actueel – 

Nederland houdt sinds jaar en dag vast aan de internationale norm dat 0,7 procent van het bnp naar ontwikkelingssamenwerking moet gaan. Het huidige kabinet gaf in het regeerakkoord aan daar een bezuiniging op in te voeren: 0,7 procent, min 750 miljoen euro (en vanaf 2017 1 miljard). Daardoor geeft Nederland, jarenlang het braafste jongetje van de klas wat betreft ontwikkelingssamenwerking, voor het eerst sinds jaren dus minder dan 0,7 procent uit. Bill Gates sprak er vorige week bij een bijeenkomst van OneWorld zijn verontwaardiging over uit.

Toen het bnp afgelopen voorjaar door een Europese herberekening plotseling met 40 miljard euro groeide, wreven voorstanders van ontwikkelingssamenwerking tevreden in de handen. Er zijn maar twee zaken gekoppeld aan het bnp: ontwikkelingssamenwerking en de afdracht aan de EU. Minister van Financiën Dijsselbloem reserveerde braaf 600 miljoen in een apart potje.

Maar het gereserveerde bedrag is nergens terug te vinden op de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (die vanmiddag in de Tweede Kamer besproken wordt). De PvdA en VVD hebben er namelijk, samen met D66, ChristenUnie en SGP, voor gekozen het geld ergens anders aan te besteden. Voor het ontwikkelingsbudget geldt nu de rekensom: 0,7 procent van het bnp – 750 miljoen – ESA 2010 correctie. Dat laatste is een correctie op het nieuw berekende bnp, en bedraagt dit jaar 250 miljoen euro. Op deze manier houdt het kabinet wél vast aan de koppeling met het bnp, maar hoeft het geen extra geld uit te geven als het bnp groeit door herberekeningen. De correctie wordt ieder jaar herhaald.

Maar waar gaat het geld dat Dijsselbloem had gereserveerd dan heen? Naar een onderwerp dat niets met de portefeuille van Ploumen te maken heeft: een verlichting op de inkomstenbelasting. Ingewijden spreken van een "gemiste kans": vier van de vijf partijen die het besluit namen de belastingen te verlichten zeggen terug te willen naar 0,7 procent ontwikkelingsbudget. Alleen de VVD wil dat niet - en waar maakt die zich altijd sterk voor? Juist, belastingverlichting.

Tijdens de begrotingsbehandeling vanmiddag hoeven we weinig spektakel te verwachten. D66, ChristenUnie en SGP zullen de gemiste kans niet noemen. De PVV heeft nog nooit gepleit voor meer geld naar ontwikkelingssamenwerking, dus de SP, CDA en GroenLinks moeten het debat gaan trekken.

De VVD en PvdA zullen de discussie ondertussen zo framen dat het lijkt alsof minister Ploumen juist ontzettend boft: het noodhulpfonds is dit jaar aangevuld met 570 miljoen euro. Eenmalig, dat wel. Maar de correctie is structureel, bovenop de in het regeerakkoord aangekondigde bezuinigingen. Daar weegt het noodhulpfonds niet tegenop. Bovendien is die 570 miljoen voor een groot deel een sigaar uit eigen doos: op de begroting van ontwikkelingssamenwerking stond 150 miljoen per jaar voor schuldkwijtscheldingen aan ontwikkelingslanden. Die zijn van de begroting gehaald en in het noodhulpfonds voor 2014 gestopt.

Eva Schram

Eva Schram (1988) werkte als onderzoeksredacteur bij OneWorld en vertrok in...

Lees meer van deze auteur >

Reacties