Geld met geweten

17-04-2010 Bron: IS Online
Mariëtta Smid

IS sprak drie jonge bankiers die de crisis aan willen grijpen om het bankieren socialer en duurzamer te maken.“Een weg terug is er niet meer”

Wie: Mariëtta Smid (37)
Wat: adviseur duurzaamheidsbeleid
Bij: ASN Bank
“Ik denk over alles na wat de bank raakt op het gebied van duurzaamheid. Over hoe we zelf als kantoor functioneren; energieverbruik, catering, leasebeleid, maar ook hoe we omgaan met het spaargeld van klanten. Daarin hebben we een heel duidelijke missie.
Alles toets ik op duurzaamheid. Het kan gaan over het spaargeld dat wordt uitgezet, maar ik denk ook mee over de marketing en communicatie van onze bank. Ik hoop dat andere bankiers hierdoor geprikkeld raken. Toen ik begon met werken had ik een soort onvrede, maar er was niemand die me liet zien dat het ook anders kon. Nu is het steeds meer een trend om duurzaam te investeren. Grote banken volgen nu ook. Ze moeten wel. Ook maatschappelijk komt er een beweging op gang die vraagt om meer transparantie en zich verzet tegen foute beleggingen zoals in de wapenindustrie. Een weg terug is er niet meer.
Ik heb altijd in het bankwezen gewerkt, eerst bij niet-duurzame banken. Ik vond de dynamische kant van de beleggingswereld erg aantrekkelijk, maar kwam er snel achter dat het heel eenzijdig gericht was op financieel rendement. Ik werkte als vermogensbeheerder en beleggingsadviseur en zag mensen met alleen maar dollartekens in hun ogen. Ik kan slecht tegen sociale onrechtvaardigheid. Er is zo veel armoede in de wereld.
De schandalen rond Worldcom (2002) en Enron (2001) gaven voor mij de doorslag om ontslag te nemen en na te denken of dit wel mijn wereld was. Uiteindelijk ben ik de duurzame financiële kant opgegaan. Ter verdieping volgde ik een cursus bij het Institute of Social Studies over sociale economische zekerheid voor arme mensen. Daarmee heb ik meer begrip voor de zwakke groepen in de samenleving gekregen.
Het bancaire systeem is de smeerolie van de economie. Banken hebben een maatschappelijke rol te vervullen.
Vóór de kredietcrisis waren veel banken hiervan losgeraakt. Ze hadden vooral aandacht voor de aandeelhouders. Alles draaide om winst maken, terwijl de werknemers en de klanten op de achtergrond raakten. Voor de ASN Bank was de crisis gunstig, met name vlak na de val van Icesave kregen we een grotere toeloop van klanten.”

“Waar het geld zit, kan ik het ombuigen”

Wie: Céline Pessers (28)
Wat: innovatiemanager
Bij: ABN AMRO.
“Ik kijk in mijn werk naar de combinatie tussen duurzaamheid, innovatie en business. Onze afdeling is eigenlijk een broedplaats voor radicale innovatie van marktinitiatieven, waarin duurzaamheid verdisconteerd is. We hebben het hier niet over kartonnen bekertjes of dubbelzijdig printen, duurzaamheid wordt de nieuwe state of the art. Ik geloof er heilig in dat banken daar een ongelooflijk grote rol in kunnen spelen. Dat doen we nog onvoldoende. We moeten verantwoordelijkheid nemen in het vormgeven van een nieuwe samenleving.
Ik zie een heel nieuw economisch model ontstaan. Simpelweg omdat we leven op een planeet met eindige bronnen én omdat we leven in een systeem dat bestaat bij de gratie van toenemende economische groei. Een simpel rekensommetje leert dat deze twee niet samen kunnen gaan.Geld is voor mij het water van de economie. Banken moeten ondersteunend zijn en het geld laten stromen zodat de rest kan groeien. Tijdens de kredietcrisis is pijnlijk duidelijk geworden dat banken deze ondersteunende rol opgegeven hebben, en heersend zijn geworden.Het gevolg was dat er feitelijk waarde uit niets werd gecreëerd. De scheidslijnen tussen werkelijke waardecreatie, namelijk dat wat in de economie geproduceerd wordt, en artificiële waardecreatie – geld dat geld creëert – is verdwenen.
De afgelopen jaren hebben de ‘mannelijke’ waarden centraal gestaan. Strijdlust, competitie, hiërarchie, het kortetermijndenken. Volgens mij vraagt onze aarde nu om meer ‘vrouwelijkheid’ in het hele systeem. Meer harmonie, meer verbinding, meer langetermijndenken en het gebruik van intuïtie. Als je dat concreet gaat vertalen naar de rol van banken, dan denk ik dat we weer dienend moeten zijn. Banken moeten weer reageren op de wensen vanuit de maatschappij. Dat moeten we doen in samenspraak mét die maatschappij en met ondersteuning van de overheid.
Mijn diepere drijfveer is altijd geweest om iets goeds te betekenen voor de wereld. Ik vreesde even dat dit binnen een bank onmogelijk zou zijn. Ik dacht dat ik naïef was geweest om erin te geloven. Misschien moest ik maar bij een non-profitorganisatie gaan werken. Maar toen besloot ik: nee, waar het geld zít, daar kan ik het ombuigen. Dat geloof ik nog steeds.”

“De crisis is heel gezond geweest”

Wie: San Lie (38)
Wat: directeur Advies
Bij: Insinger de Beaufort
“Sinds kort werk ik bij Insinger de Beaufort, private banker en vermogensbeheerder. Ik ontwikkel het adviesbeleid voor klanten. Ze willen duidelijker dan voorheen precies weten wat er met hun geld gebeurt, wat de bank eraan verdient en waar het in geïnvesteerd wordt. Duurzaamheid is een van de leidende principes bij ons advies. We stellen eerst een duurzame beleggingsportefeuille voor. Ook filantropen kunnen bij ons terecht. We denken mee met mensen die aan een goed doel willen geven over welk project bij hen past.
Ik heb macro-economie gestudeerd. Destijds dacht ik nog dat ik met inzicht in grote economische processen de wereld kon verbeteren. Ik liep stage bij de VN in New York. De enorme bureaucratie viel me tegen. Ik vroeg me af wat de nu werkelijk bijdroeg aan een betere wereld. Van banken had ik de indruk dat zij echt nog actief waren voor het algemeen belang. Ze zetten het geld van mensen die het kunnen missen uit in leningen aan mensen die daarmee een bepaald doel willen realiseren. Bij ons kunnen klanten bijvoorbeeld beleggen in microkredieten via een beleggingsfonds. Hoewel het rendement lager is, kiezen mensen er bewust voor omdat ze goed doen met hun investering.
Toen de kredietcrisis uitbrak zat ik er midden in! Ik werkte bij Fortis dat volledig uiteen werd gereten. Na het weekend kon je team weggevallen zijn. Soms werd een hele afdeling opgedoekt. Toch denk ik dat de kredietcrisis heel gezond is geweest. Succesvol stond vóór de crisis gelijk aan materiële welvaart. Banken zijn in die waan meegegaan. Hoewel iedereen door de kredietcrisis flink door elkaar is geschud, zie ik mensen om me heen weer in het oude bankieren vervallen. Het lijkt nu een beetje over, de crisis. Vooral bij zakenbanken rijzen de bonussen weer de pan uit.
De banken zelf moeten fatsoenlijk handelen, daarvoor kun je niet naar de overheid wijzen. De belangrijkste waarde van een bank is integriteit. Het vertrouwen in de bank moet gewaarborgd zijn. Duurzaam ondernemen vloeit daaruit voort. De keuzes van Insinger worden dus niet alleen ingegeven door winstoogmerk. Hoewel, dat moet gezegd, duurzaam beleggen de laatste jaren ook nog eens het meeste rendement oplevert.”

Janneke Juffermans

Janneke Juffermans is een Nederlandse freelance journalist die...

Lees meer van deze auteur >

Reacties